Bộ Công an chủ công kiến tạo nền tảng chuyển đổi số quốc gia (bài cuối)

Nhận thức rõ điều đó, Chính phủ đã giao Bộ Công an giữ vai trò chủ công trong chuyển đổi số, coi đây là lực lượng nòng cốt bảo đảm an ninh, an toàn không gian mạng và trực tiếp tham gia xây dựng các trụ cột nền tảng của chính phủ số, địa phương số và xã hội số.

Dữ liệu dân cư – nền móng của chính phủ số

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất thể hiện vai trò chủ công của Bộ Công an là việc xây dựng và vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Bộ Công an đã tổ chức kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với 16 bộ, ngành, 4 doanh nghiệp Nhà nước, 34/34 địa phương. Đến tháng 10/2025, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã tiếp nhận 1.052.916.823 yêu cầu đồng bộ thông tin công dân, đồng bộ thành công thông tin làm giàu 293.877.638 dữ liệu công dân vào dữ liệu dân cư.

Cùng với đó, Bộ Công an đã và đang triển khai 48 tiện ích trên ứng dụng VNeID với số lượng người dân truy cập, sử dụng các tiện ích, dịch vụ của tài khoản định danh điện tử lên đến 3 triệu lượt/ngày, có thời điểm lên tới 5,7 triệu lượt sử dụng. Đặc biệt, Bộ Công an đã tổ chức khai trương trụ sở Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1, việc đưa vào vận hành Hệ thống cơ sở dữ liệu của Trung tâm dữ liệu quốc gia là yếu tố quyết định phục vụ xây dựng mô hình liên thông số quốc gia đồng bộ, trên cơ sở hạ tầng, dữ liệu, nền tảng số và ứng dụng dùng chung theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 57 Trung ương…

Về Đề án 06, sau 4 năm triển khai đã khẳng định vai trò đầu tàu trong công cuộc chuyển đổi số, thúc đẩy sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy và nhận thức, từ việc xem chuyển đổi số là nhiệm vụ của ngành công nghệ thông tin sang trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Người dân vừa là chủ thể, là mục tiêu và là động lực đồng thời cũng là nguồn lực của quá trình chuyển đổi số.

Cùng với đó, phát triển thành công ứng dụng định danh quốc gia VNeID là công cụ trung tâm kết nối giữa Nhà nước với người dân và doanh nghiệp; tích hợp ngày càng nhiều giấy tờ và dịch vụ thiết yếu để người dân thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công, tiếp cận các tiện ích trong y tế, giáo dục, an sinh xã hội, tài chính - ngân hàng và nhiều lĩnh vực khác. Ngân hàng Nhà nước cho biết tính đến hết ngày 10/10/2025 đã có hơn 132,4 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân (CIF), hơn 1,4 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VNeID là một minh chứng.

Đặc biệt, CSDL quốc gia về dân cư đã cung cấp cơ sở thực tiễn cho chiến lược phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. CSDL quốc gia về dân cư đã cung cấp nguồn dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống cho các bộ, ngành, địa phương khai thác, thực hiện hơn 4.000 dịch vụ công trực tuyến, trong đó có hơn 2.000 dịch vụ công trực tuyến toàn trình…

MobiFone – hạ tầng viễn thông phục vụ chiến lược số quốc gia

Trong bức tranh tổng thể đó, việc Bộ Công an được giao quản lý mạng MobiFone được nhìn nhận là một bước đi chiến lược nhằm tăng cường năng lực tự chủ về hạ tầng số. MobiFone hiện sở hữu mạng lưới phủ sóng trên 34 tỉnh, thành, với hàng chục triệu thuê bao, hệ thống trung tâm dữ liệu và đội ngũ kỹ sư viễn thông – công nghệ thông tin có trình độ cao.

Dưới sự quản lý của Bộ Công an, MobiFone không chỉ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật, mà còn được định hướng tham gia sâu hơn vào việc xây dựng các nền tảng số dùng chung, hạ tầng viễn thông phục vụ chính phủ số và đô thị thông minh. Đây là điều kiện quan trọng để Nhà nước chủ động triển khai các hệ thống thông tin trọng yếu, bảo đảm an toàn dữ liệu và hạn chế phụ thuộc vào các nền tảng công nghệ nước ngoài.

Thực tế cho thấy, nhu cầu truyền dẫn dữ liệu phục vụ chính phủ số đang tăng trưởng rất nhanh. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, lưu lượng dữ liệu quốc gia tăng trung bình 25 – 30% mỗi năm, trong khi yêu cầu về an ninh, an toàn thông tin ngày càng khắt khe. Việc lực lượng Công an trực tiếp tham gia quản lý hạ tầng viễn thông như MobiFone sẽ tạo thêm “lớp bảo vệ” quan trọng cho các hệ thống dữ liệu quốc gia. Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt chiến lược, đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa vào sử dụng cổng dữ liệu mở với hơn 5.000 bộ dữ liệu về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đưa Việt Nam trở thành trung tâm dữ liệu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số hàng đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Mới đây, Học viện CSND và MobiFone thống nhất hợp tác trên nhiều lĩnh vực trọng điểm, phát huy thế mạnh của mỗi bên để nâng cao năng lực khoa học - công nghệ trong lực lượng Công an nhân dân. Hai bên sẽ phối hợp tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về chuyển đổi số, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) cho cán bộ, giảng viên, học viên của Học viện; hỗ trợ học viên tham gia thực tập, trải nghiệm tại MobiFone; tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ Công an cho cán bộ MobiFone… Ngoài ra, hai bên còn phối hợp trong các hoạt động cộng đồng và xã hội: tuyên truyền, giáo dục kỹ năng phòng, chống lừa đảo công nghệ cao, bảo vệ dữ liệu cá nhân, nâng cao nhận thức số cho người dân; hợp tác tổ chức hoạt động chính trị - xã hội, thiện nguyện và các chương trình đoàn thể…

Điều đó cho thấy, việc Chính phủ giao Bộ Công an giữ vai trò chủ công trong chuyển đổi số, cũng như quản lý MobiFone, là sự lựa chọn dựa trên thực tiễn và tầm nhìn dài hạn. Qua đó, tạo nền tảng để Việt Nam phát triển nhanh nhưng an toàn, hội nhập sâu nhưng không lệ thuộc, từng bước xây dựng chính phủ số, địa phương số và xã hội số vì người dân, doanh nghiệp và sự phát triển bền vững của đất nước.

Chủ động bảo vệ không gian mạng, quyết liệt tấn công tội phạm

Song song với xây dựng hạ tầng và nền tảng dữ liệu, Bộ Công an cũng giữ vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh, trật tự trên không gian mạng. Thời gian qua lực lượng Công an đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kỹ thuật và nghiệp vụ, từ giám sát an ninh mạng, phát hiện sớm nguy cơ, đến điều tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Qua đó đã chủ động triển khai nhiều chuyên án lớn, liên tiếp bóc gỡ các đường dây tấn công mạng, lừa đảo công nghệ cao và mua bán trái phép dữ liệu cá nhân.

Tháng 1/2025, Công an tỉnh Bắc Ninh chủ trì, phối hợp với các Cục nghiệp vụ (Bộ Công an) và Công an nhiều tỉnh, thành triệt phá đường dây lừa đảo xuyên biên giới với 60 đối tượng sử dụng công nghệ cao với các thủ đoạn tinh vi, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, chiếm đoạt gần 1.000 tỷ đồng của hơn 13 nghìn bị hại trên cả nước. Nhóm đối tượng này hoạt động tại khu vực Tam Thái Tử, thành phố Bà Vẹt, tỉnh Svay Riêng, Campuchia với thủ đoạn giả danh Công an, cán bộ, ngành thuế, điện lực, giáo dục gọi điện thoại yêu cầu bị hại cập nhật thông tin căn cước công dân, nộp hồ sơ nhập học trực tuyến, khám sức khỏe, kê khai thuế…, sau đó chiếm quyền sử dụng điện thoại và chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng của bị hại.

Vào cuối tháng 11/2025, Công an tỉnh Quảng Trị đã phối hợp với Công an một số tỉnh và Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Mộc Bài tỉnh Tây Ninh truy bắt nhiều đối tượng lừa đảo hoạt động ở nước ngoài khi nhập cảnh về Việt Nam. Với thủ đoạn sử dụng công nghệ cao, tổ chức xuyên quốc gia, nhóm đối tượng này đã lừa đảo chiếm đoạt tài sản của hàng trăm bị hại trên khắp cả nước với số tiền chiếm đoạt ước tính lên đến gần 1.000 tỷ đồng…

Một vụ việc khác, Công an TP Đà Nẵng phối hợp Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), bắt giữ 8 đối tượng trong đường dây lừa đảo do Huỳnh Đức Vân  cầm đầu. Khoảng đầu năm 2020, Huỳnh Đức Vân cùng 3 đồng phạm tạo ra một dự án “ma” về đồng tiền ảo riêng mang tên “DRK” rồi quảng bá trên mạng xã hội để dẫn dụ nhiều người tham gia đầu tư. Đến cuối năm 2021, các đối tượng quyết định đánh sập dự án DRK, xóa website, xoá fanpage và các hội nhóm liên quan nhằm chiếm đoạt toàn bộ số tiền của nhà đầu tư rồi bán qua tiền Việt Nam để tiêu xài cá nhân. Căn cứ thông tin, tài liệu, dữ liệu điện tử thu được, cơ quan Công an xác định các đối tượng đã chiếm đoạt của nhà đầu tư số tiền điện tử gồm hơn 1880 BTC, hơn 37.000 ETH và gần 2,7 triệu USDT, tương đương khoảng 2.000 tỷ đồng vào năm 2021.

Mới đây nhất, Công an tỉnh Lạng Sơn đã chủ trì, phối hợp với các Cục nghiệp vụ Bộ Công an, lực lượng chức năng trong và ngoài nước, Công an các đơn vị, địa phương đấu tranh, bắt giữ 22 đối tượng trong đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng với gần 3.000 bị hại, tổng số tiền giao dịch trên 7.500 tỷ đồng...

Một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược chuyển đổi số của Bộ Công an là sự gắn kết chặt chẽ với các địa phương. Trên cơ sở dữ liệu dân cư và định danh điện tử, nhiều địa phương đã triển khai hiệu quả các mô hình chính quyền số, đô thị thông minh, quản lý dân cư, an sinh xã hội trên nền tảng số. Theo báo cáo của Văn phòng Chính phủ, đến nay, 100% địa phương đã triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4; trong đó, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình ở nhiều tỉnh, thành phố đạt trên 70%. Đóng góp quan trọng vào kết quả này là việc Bộ Công an cung cấp dữ liệu gốc, nền tảng xác thực và hỗ trợ kỹ thuật, giúp các địa phương rút ngắn thời gian triển khai, giảm chi phí đầu tư trùng lặp.