Bộ 3 động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới hai con số

Sáng 21/1, thay mặt Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng trình bày tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về vấn đề “Một số giải pháp đột phá đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, nhanh và bền vững trong kỷ nguyên vươn mình bằng tri thức và công nghệ số, trong đó, đổi mới sáng tạo là cơ chế trung tâm để chuyển tri thức và công nghệ số thành năng suất, giá trị gia tăng và tăng trưởng bền vững”.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, từ thu nhập trung bình tới thu nhập cao, Việt Nam phải dựa vào khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cả 3 động lực này đều được Đảng ta mở rộng nội hàm, tái định nghĩa theo cách tiếp cận mới, tạo ra không gian phát triển mở rộng hơn, khai phóng các nguồn lực mới để thúc đẩy tăng trưởng.

Với 3 động lực này, chúng ta có thể tăng trưởng 2 con số. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác lập khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính thúc đẩy phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia và nâng cao năng lực tự cường, tự chủ của đất nước.

Bộ 3 động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới -0
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng trình bày tham luận tại Đại hội.

Nghị quyết số 57-NQ/TW như một nghị quyết khoán 10 về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với tinh thần: Quản lý theo mục tiêu, không quản cách làm; trao quyền tự chủ và trách nhiệm cho người làm; chấp nhận rủi ro, đánh giá dựa trên hiệu quả tổng thể; người làm được hưởng lợi từ thành quả lao động và sáng tạo.

Từ chỗ thiếu khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chúng ta sẽ tiến tới đủ, thừa, xuất khẩu và xuất khẩu lớn, giống như chúng ta đã làm được đối với nông nghiệp. Mỗi quốc gia có văn hóa riêng, có ngữ cảnh riêng, có trình độ phát triển và chế độ khác nhau. Tìm ra cách tiếp cận phù hợp để đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là quan trọng hàng đầu. Cách tiếp cận của Việt Nam là đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng.

 Xây dựng thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh. Tập trung vào nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và cải thiện chất lượng cuộc sống người dân. Phát triển trong một hệ sinh thái đầy đủ và cân bằng, bao gồm thể chế, hạ tầng, nhân lực, nhà nước, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp. Chuyển từ quản lý đầu vào sang quản lý đầu ra. Đặt khoa học công nghệ trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Bộ 3 động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới -0
Bộ 3 động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới -1
Bộ 3 động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới -2
Các đại biểu tham dự Đại hội sáng 21/1.

Bên cạnh đó là hướng vào giải quyết các bài toán lớn của đất nước như tăng trưởng 2 con số, năng suất, chất lượng, quản trị quốc gia. Tự chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược như là một cấu phần quan trọng của chủ quyền quốc gia. Đi từ ứng dụng, sản phẩm, thị trường tới làm chủ công nghệ. Cho phép và khuyến khích ứng dụng cái mới trong thực tiễn, coi đây là con đường nhanh nhất và hiệu quả nhất để hình thành, hoàn thiện và phát triển các công nghệ mới.

Tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn dân, đưa đổi mới sáng tạo trở thành lối sống, phong cách sống của mọi người dân, mọi tổ chức. Xây dựng văn hóa khuyến khích khám phá, khoan dung với thất bại. Đó còn là tiêu chuẩn phải đi trước để dẫn dắt phát triển quốc gia; sở hữu trí tuệ phải được coi là tài sản có thể định giá, mua bán, chuyển giao và khai thác trên thị trường. Sở hữu trí tuệ trở thành công cụ cạnh tranh chiến lược của doanh nghiệp và quốc gia. Một quốc gia phát triển là một quốc gia mà tài sản vô hình, tài sản trí tuệ chiếm tới 80% tổng tài sản.

Để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thực sự trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng, việc đầu tiên cần làm là đo lường sự đóng góp của bộ 3 này tới tăng trưởng GDP. Bộ Khoa học và Công nghệ coi đây là việc quan trọng đầu tiên và đang xây dựng phương pháp đo, ở cả cấp quốc gia và cấp địa phương.

Việt Nam là một trong những nước đầu tiên đặt mục tiêu đo lường tác động của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tới tăng trưởng GDP. Đo lường hiệu quả còn là giải pháp cơ bản để chống lãng phí. Với thực tiễn Việt Nam, trong giai đoạn từ nay tới năm 2031, thứ tự ưu tiên nên là chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và khoa học công nghệ.

Về chuyển đổi số, chuyển đổi, thay đổi cách thức vận hành là chính, chiếm 70%, còn 30% là công nghệ và cần làm ngay 100% vì có nền tảng số. Đổi mới sáng tạo cần tập trung vào hỗ trợ đổi mới công nghệ, thử nghiệm các công nghệ mới cho các doanh nghiệp.

Bộ Khoa học và Công nghệ đang tham mưu Chính phủ chỉ đạo mỗi bộ ngành và địa phương phải có 1 trung tâm đổi mới sáng tạo. Bộ Chính trị đã giao Chính phủ chỉ đạo Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng Chiến lược về quốc gia khởi nghiệp sáng tạo, toàn dân khởi nghiệp, một người có thể lập và vận hành doanh nghiệp với sự trợ giúp của các nền tảng số quốc gia.

Đổi mới sáng tạo còn là đổi mới mô hình quản trị và kinh doanh dựa trên công nghệ, mang lại giá trị lớn. Thế giới đang có những làn sóng mới mà Việt Nam có thể tận dụng để tăng trưởng nhanh vì rất phù hợp với văn hóa, năng lực người Việt Nam. Và thể chế mới quyết định đối với đổi mới sáng tạo và phát triển. Chi cho khoa học công nghệ, quan trọng là 1 đồng của Nhà nước phải kích hoạt được 3-4 đồng của doanh nghiệp. Khi đó, 2% ngân sách khoa học công nghệ của Nhà nước sẽ thành 2% GDP của cả xã hội chi cho khoa học công nghệ.

Bộ Khoa học và Công nghệ đang hoàn thiện cơ chế đồng tài trợ nghiên cứu giữa Nhà nước và doanh nghiệp. Một cơ chế quan trọng khác để tăng tính hiệu quả của ngân sách khoa học công nghệ là thay vì chi cho nghiên cứu, sẽ đặt hàng và mua kết quả nghiên cứu hoặc thưởng cho kết quả nghiên cứu có hiệu quả.

Để đảm bảo nuôi dưỡng năng lực nghiên cứu khoa học, bao gồm nghiên cứu khoa học cơ bản và khoa học xã hội, chúng ta sẽ chi cho đầu vào tri thức và chấp nhận rủi ro ở đầu ra, nhưng trước mắt ngân sách này khoảng 15-20% tổng ngân sách khoa học công nghệ. Thay đổi tư duy, nhận thức, cách tiếp cận, cách làm luôn là yếu tố đầu tiên quyết định thành công của những chủ trương lớn, mục tiêu cao.

Với sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, với tầm nhìn chiến lược của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và khát vọng hùng cường cháy bỏng của 100 triệu dân Việt Nam, chúng ta tin tưởng vững chắc rằng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ là bộ 3 động lực đưa Việt Nam bứt phá, thoát bẫy thu nhập trung bình và trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao.

Nhóm PV Đại hội Đảng

Các tin khác

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đề xuất duy trì phương thức bảo hiểm xã hội phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật

Đại biểu Quốc hội đề nghị khi thiết kế thủ tục, dự thảo luật Bảo hiểm xã hội phải tính đến một bộ phận người dân chưa có điều kiện sử dụng thiết bị thông minh, kỹ năng số còn hạn chế hoặc việc kết nối dữ liệu chưa ổn định, không để phương thức điện tử trở thành rào cản mới đối với việc thực hiện quyền bảo hiểm xã hội.

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Tháo điểm nghẽn, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng trên 5.000km đường bộ cao tốc

Ngày 29/9, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026-2030. Sự kiện quy tụ khoảng 170 đại biểu đại diện các cơ quan của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, chính quyền địa phương, các tổ chức tín dụng, chuyên gia kinh tế và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia. 

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Gần 2,2 triệu bài tham dự cuộc thi tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật

Cuộc thi trực tuyến trên Cổng Pháp luật quốc gia Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật do Bộ Tư pháp tổ chức đang thu hút đông đảo người dân trên cả nước tham gia, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Đặc biệt, đồng bào các dân tộc rất ít người cùng nhiều nhóm đối tượng đặc thù sôi nổi tham gia cuộc thi cho thấy độ bao phủ rộng và khả năng kết nối đa dạng người dân của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên môi trường số.

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Xử lý vi phạm thận trọng, kẻo "vạ lây" người thứ ba

Nhiều đại biểu có ý kiến về đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa cũng như việc chuyển giao thẩm quyền và áp dụng các biện pháp cưỡng chế mới đòi hỏi phải đánh giá tác động kỹ lưỡng, để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa không gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Cho ý kiến các luật, bộ luật: Hình sự, Tố tụng hình sự, Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi)

Thảo luận về Bộ luật Hình sự (sửa đổi); Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), các đại biểu đều thống nhất cần phải sửa đổi các luật, bộ luật trên nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Nhiều nơi nghĩa vụ chỉ trên giấy còn trước cổng nhà, xe rác vẫn gom chung

Các đại biểu đã tập trung thảo luận nhằm tháo gỡ “nút thắt” trong công tác quản lý chất thải. Từ đó nhấn mạnh việc phân loại rác tại nguồn hay quản lý chất thải xây dựng không chỉ là nghĩa vụ riêng lẻ của người dân mà phải được thiết kế thành một chuỗi trách nhiệm đồng bộ của cả hệ thống từ chính quyền địa phương đến các đơn vị thu gom, xử lý.

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Sửa Luật Điện lực: Người dân cần được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, giá điện hợp lý cũng không thể là cơ chế chuyển mọi rủi ro và chi phí của hoạt động đầu tư, kinh doanh sang người sử dụng điện. Điều chúng ta cần là một khuôn khổ minh bạch, trong đó nhà đầu tư có cơ hội thu hồi chi phí chính đáng, đơn vị điện lực có động lực nâng cao hiệu quả, còn người dân biết mình đang trả tiền cho những khoản chi phí nào và được bảo vệ trước các khoản chi không hợp lý.

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Bảo đảm an ninh dữ liệu góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân

Sáng 28/9, thảo luận tại Hội nghị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, các ĐBQH đã thảo luận, góp ý kiến về các dự thảo luật thuộc lĩnh vực an ninh: Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật An ninh dữ liệu; Luật Định danh và xác thực điện tử.

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

TP Hồ Chí Minh yêu cầu không đùn đẩy, né tránh trong việc cung cấp thông tin báo chí

Thành ủy TP Hồ Chí Minh vừa ban hành Chỉ thị 25-CT/TU về tăng cường thực hiện công tác phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí; trong đó yêu cầu các cơ quan, đơn vị chủ động cung cấp thông tin chính thống, công khai thông tin người phát ngôn và tuyệt đối không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm khi báo chí phản ánh.

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Không miễn trừ với hành vi lợi dụng cơ chế thử nghiệm lừa đảo, thao túng thị trường chứng khoán

Đại biểu đề nghị, việc miễn trừ trách nhiệm pháp lý chỉ áp dụng đối với những thiệt hại mang tính khách quan, bắt buộc từ rủi ro công nghệ chưa lường trước được trong phạm vi và thời gian đã được cấp phép. Tuyệt đối không áp dụng chế định miễn trừ đối với các hành vi cố ý vi phạm pháp luật, lợi dụng cơ chế thử nghiệm để lừa đảo, trục lợi hoặc cố ý thao túng thị trường chứng khoán.