Sáng 27/3, TAND TP Hải Phòng đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án cố ý làm trái các quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy (Vinashin).
Từ sáng sớm, đông đảo người dân đã có mặt ở cổng Tòa án để theo dõi diễn biến phiên xét xử. Dù chỉ có 9 bị cáo hầu tòa nhưng có tới 18 luật sư tham gia phiên tòa với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bị cáo. Trong khoảng một trăm người có mặt trong phòng xử án, ngoài các nguyên đơn dân sự là đại diện cho Vinashin cũng như các đơn vị thành viên của Vinashin, còn có hàng chục nhân chứng, những người có quyền và nghĩa vụ liên quan, đại diện các phòng, ban của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, một số cơ quan thẩm định giá. Ông Trần Văn Nhiên, Chánh tòa kinh tế được phân công làm Chủ tọa phiên tòa xét xử vụ án này.
Đúng 8h, lực lượng Cảnh sát dẫn giải bị cáo Phạm Thanh Bình, nguyên Chủ tịch HĐQT, kiêm Tổng Giám đốc Vinashin và tám bị cáo khác vào phòng xử án. Bị cáo Phạm Thanh Bình mặc bộ veston màu đen. So với ngày mới bị bắt, bị cáo Bình gầy hơn. Khi HĐXX tiến hành thẩm tra căn cước, bị cáo Bình nhiều lần trả lời cộc lốc, thiếu tôn trọng HĐXX và những người dự khán nên HĐXX đã phải nhắc nhở “Bị cáo nói thưa tòa, xưng tôi”. Lúc đó, bị cáo Bình mới điều chỉnh lại cách xưng hô. Phần kiểm tra căn cước nhanh chóng kết thúc. Các bị cáo đều khai rõ ràng về lý lịch bản thân và quá trình công tác trước khi bị bắt.
Sau phần kiểm tra căn cước, HĐXX dành toàn bộ thời gian buổi sáng để vị đại diện Viện Kiểm sát công bố cáo trạng. Theo truy tố, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao để phát triển ngành công nghiệp đóng, sửa chữa tàu biển, Phạm Thanh Bình cùng các đồng phạm đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn cố ý làm trái ở 5 dự án, gây thiệt hại trên 910 tỷ đồng. Phạm Thanh Bình bị cáo buộc giữ vai trò đầu vụ với nhiều sai phạm nghiêm trọng, liên quan đến nhiều dự án.
Buổi chiều, HĐXX thẩm vấn bị cáo Phạm Thanh Bình về dự án mua tàu Hoa Sen. Năm 2007, Phạm Thanh Bình, khi đó là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Vinashin đã giao cho Công ty Vận tải viễn dương Vinashin mua tàu Cartour của Ý trị giá 63 triệu Euro về đổi tên thành tàu Hoa Sen cũ để chạy tuyến Bắc Nam. Việc mua tàu không đúng thủ tục tài chính, không được kiểm tra một cách kỹ càng nên Vinashin đã mua phải tàu không phù hợp với điều kiện Việt Nam, có lỗi ẩn trong tôn đóng tàu nên khi vận hành ở Việt Nam, tàu bị thủng đáy, nước vào phải sửa chữa mất hơn 300.000 USD. Tàu chạy được 39 chuyến thì phải dừng vì càng chạy càng lỗ.
Bị cáo Bình chỉ thừa nhận các sai phạm, còn phần buộc tội và gây thiệt hại thì bị cáo không đồng ý như cáo trạng nêu. “Vào thời điểm ký hợp đồng mua tàu Hoa Sen thì chúng tôi đã làm xong dự án, đang trong quá trình hoàn thiện để trình ký phê duyệt chính thức. Đến thời điểm này vẫn chưa được quyết toán, lý do đây là con tàu mua về để thực hiện kế hoạch lớn của chúng tôi là tạo ra một con đường cao tốc trên biển Bắc -
Cùng bị thẩm vấn về thương vụ tàu Hoa Sen, nhưng bị cáo Trần Văn Liêm, nguyên Giám đốc Công ty TNHH một thành viên vận tải Viễn Dương Vinashin không thừa nhận mình là đồng phạm, mà đổ lỗi “Công ty của bị cáo là công ty con nên thực hiện theo chỉ đạo của công ty mẹ”.
Cũng trong chiều 27/3, HĐXX còn thẩm vấn bị cáo Phạm Thanh Bình và bị cáo Tô Nghiêm, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH một thành viên CNTT Cái Lân về sai phạm trong dự án xây dựng Nhà máy nhiệt điện diezel Cái Lân (Quảng Ninh). Dự án này thực hiện trong giai đoạn 2002 - 2005, thiệt hại 66,5 tỷ đồng. Phạm Thanh Bình đã cho cấp dưới mua và tháo dỡ thiết bị từ một nhà máy nhiệt điện cũ ở Trung Quốc về lắp đặt tại Cái Lân, trị giá gần 600 tỷ đồng. Tuy nhiên, khi đưa nhà máy vào vận hành, do mức tiêu hao nhiên liệu quá lớn nên nhà máy càng hoạt động càng lỗ. Đến cuối năm 2009, nhà máy phải ngừng hoạt động hoàn toàn.
Ngày 28/3, phiên tòa tiếp tục
