Ý kiến ngắn

Bài toán khó

Năm đầu tiên của Hội đồng thơ (Hội Nhà văn Việt Nam) khóa 2010 - 2015, để "chắc ăn", các thành viên chúng tôi bỏ phiếu và chỉ chọn ra 16 người để giới thiệu lên Ban Chấp hành Hội Nhà văn, hy vọng số người trở thành hội viên của Hội qua "cửa" thơ năm 2010 sẽ suýt soát con số đó. Cuối cùng, chỉ có 6 người trong danh sách ấy là đạt nguyện vọng. Ngoài 6 người nói trên là 10 hội viên mới vỗn dĩ nằm trong danh sách lưu cữu từ khóa trước (không do Hội đồng thơ khóa mới bầu chọn).

Có người có trách nhiệm giải thích việc tréo ngoe này: Danh sách cũ của người ta còn đến 50 người, chả nhẽ không chọn từ đấy ra 10 người được sao? Mà 10 người mới chiếm tỷ lệ 1/5 (tức 20%) thôi! Trong trường hợp bỏ qua tất cả, sẽ có nhiều người bị thiệt thòi.

Từ bấy đến nay, đã 3 năm trôi qua. Từ 10 người được bảo lưu của khóa mới, nay con số bảo lưu đã lên đến khoảng 40 - 45 người. Trong số này, có người đã bảo lưu đến 3 lần. Nếu tiếp tục cái đà này (năm nay lại bầu chọn thêm từ 20 đến 25 người nữa như 2 năm 2011 và 2012 đã làm) thì con số ứng viên giới thiệu lên trên, có thể lên tới xấp xỉ 70. Con số 70 là một con số quá lớn và nếu cứ tiếp tục như thế cho đến hết nhiệm kỳ (2015), thì Hội đồng thơ khóa này vô tình đã đụng vào "vết xe đổ" của Hội đồng thơ khóa trước.

Cái khó nhất mà chúng tôi không làm chủ được là không thể biết mỗi năm, Ban Chấp hành Hội Nhà văn định kết nạp cụ thể là bao nhiêu người? Mà chạy theo Ban Chấp hành để "đoán ý" rồi bỏ phiếu bầu chọn theo, là một việc không thể.

Theo thống kê, trong các năm từ 2010 đến 2012, con số hội viên kết nạp qua con đường thơ lên xuống rất khác nhau. Có năm kết nạp trên 20 người. Có năm kết nạp dưới 20 người. Hy hữu có năm như năm vừa rồi, chỉ kết nạp vẻn vẹn có 10 người. Có người giải thích: Sở dĩ chỉ kết nạp có thế là để tăng cường chất lượng. Cũng có người giải thích: Ngân sách hội ta có hạn. Nếu số hội viên nhiều quá, lấy đâu ra kinh phí để bao cấp cho các khoản tạp chí, báo cho từng hội viên.

Có lẽ đây chỉ là một cách nói.

Theo tôi được biết, 2 năm qua, Hội đồng văn xuôi đã bỏ phiếu bầu chọn theo cách khác với Hội đồng thơ. Danh sách các ứng viên trở thành hội viên Hội Nhà văn chỉ có giá trị từng năm. Dù ai đó đã trúng "cửa" Hội đồng văn xuôi song trượt ở "cửa" Ban chấp hành thì tới năm sau, Hội đồng lại bỏ phiếu bầu chọn lại. Và như thế, hiển nhiên là không có ai được bảo lưu cả.

Vậy, năm nay liệu chúng ta có học tập Hội đồng văn xuôi?

 - Có lẽ cũng nên làm như thế! - Một người nêu ý kiến - Vì nếu không làm như thế, danh sách bảo lưu sẽ kéo dài ra. Chắc chắn đến hết nhiệm kỳ này (2015), sẽ có nhiều người nằm trong danh sách không thể "lọt lưới".

- Nhưng làm thế là không ổn - Một người khác đặt vấn đề - Đơn giản vì những người trong danh sách ấy đều do chúng ta trực tiếp lựa ra. Nếu như có người thắc mắc: Những tập thơ của chúng tôi đã được các ông đọc và cũng đã được các ông thẩm định. Thấy được, các ông mới bỏ phiếu cho chúng tôi. Từ mấy năm nay, chúng tôi có in thêm và gửi thêm tập thơ nào đâu. Như vậy là chất lượng thơ của chúng tôi không lên, cũng không xuống. Thế hà cớ gì các ông lại phủ định chính các ông?

- Vậy thì chúng ta lại làm như cũ…

- Làm như cũ ư? Cần phải cân nhắc - Người nọ lên tiếng - Bởi nếu làm như cũ, vô hình trung chúng ta đã đẩy quả bóng lên Ban Chấp hành và có thể sẽ gây khó cho Ban Chấp hành. Còn nếu không bầu chọn tiếp, chúng ta sẽ gây thiệt hại cho những người mới, những người có thơ hay hoặc có bước đột phá trong năm.

Quả đúng như ai đó nói, đây là một bài toán khó, không dễ một sớm một chiều giải được

Đặng Huy Giang

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.