Có người có trách nhiệm giải thích việc tréo ngoe này: Danh sách cũ của người ta còn đến 50 người, chả nhẽ không chọn từ đấy ra 10 người được sao? Mà 10 người mới chiếm tỷ lệ 1/5 (tức 20%) thôi! Trong trường hợp bỏ qua tất cả, sẽ có nhiều người bị thiệt thòi.
Từ bấy đến nay, đã 3 năm trôi qua. Từ 10 người được bảo lưu của khóa mới, nay con số bảo lưu đã lên đến khoảng 40 - 45 người. Trong số này, có người đã bảo lưu đến 3 lần. Nếu tiếp tục cái đà này (năm nay lại bầu chọn thêm từ 20 đến 25 người nữa như 2 năm 2011 và 2012 đã làm) thì con số ứng viên giới thiệu lên trên, có thể lên tới xấp xỉ 70. Con số 70 là một con số quá lớn và nếu cứ tiếp tục như thế cho đến hết nhiệm kỳ (2015), thì Hội đồng thơ khóa này vô tình đã đụng vào "vết xe đổ" của Hội đồng thơ khóa trước.
Cái khó nhất mà chúng tôi không làm chủ được là không thể biết mỗi năm, Ban Chấp hành Hội Nhà văn định kết nạp cụ thể là bao nhiêu người? Mà chạy theo Ban Chấp hành để "đoán ý" rồi bỏ phiếu bầu chọn theo, là một việc không thể.
Theo thống kê, trong các năm từ 2010 đến 2012, con số hội viên kết nạp qua con đường thơ lên xuống rất khác nhau. Có năm kết nạp trên 20 người. Có năm kết nạp dưới 20 người. Hy hữu có năm như năm vừa rồi, chỉ kết nạp vẻn vẹn có 10 người. Có người giải thích: Sở dĩ chỉ kết nạp có thế là để tăng cường chất lượng. Cũng có người giải thích: Ngân sách hội ta có hạn. Nếu số hội viên nhiều quá, lấy đâu ra kinh phí để bao cấp cho các khoản tạp chí, báo cho từng hội viên.
Có lẽ đây chỉ là một cách nói.
Theo tôi được biết, 2 năm qua, Hội đồng văn xuôi đã bỏ phiếu bầu chọn theo cách khác với Hội đồng thơ. Danh sách các ứng viên trở thành hội viên Hội Nhà văn chỉ có giá trị từng năm. Dù ai đó đã trúng "cửa" Hội đồng văn xuôi song trượt ở "cửa" Ban chấp hành thì tới năm sau, Hội đồng lại bỏ phiếu bầu chọn lại. Và như thế, hiển nhiên là không có ai được bảo lưu cả.
Vậy, năm nay liệu chúng ta có học tập Hội đồng văn xuôi?
- Có lẽ cũng nên làm như thế! - Một người nêu ý kiến - Vì nếu không làm như thế, danh sách bảo lưu sẽ kéo dài ra. Chắc chắn đến hết nhiệm kỳ này (2015), sẽ có nhiều người nằm trong danh sách không thể "lọt lưới".
- Nhưng làm thế là không ổn - Một người khác đặt vấn đề - Đơn giản vì những người trong danh sách ấy đều do chúng ta trực tiếp lựa ra. Nếu như có người thắc mắc: Những tập thơ của chúng tôi đã được các ông đọc và cũng đã được các ông thẩm định. Thấy được, các ông mới bỏ phiếu cho chúng tôi. Từ mấy năm nay, chúng tôi có in thêm và gửi thêm tập thơ nào đâu. Như vậy là chất lượng thơ của chúng tôi không lên, cũng không xuống. Thế hà cớ gì các ông lại phủ định chính các ông?
- Vậy thì chúng ta lại làm như cũ…
- Làm như cũ ư? Cần phải cân nhắc - Người nọ lên tiếng - Bởi nếu làm như cũ, vô hình trung chúng ta đã đẩy quả bóng lên Ban Chấp hành và có thể sẽ gây khó cho Ban Chấp hành. Còn nếu không bầu chọn tiếp, chúng ta sẽ gây thiệt hại cho những người mới, những người có thơ hay hoặc có bước đột phá trong năm.
Quả đúng như ai đó nói, đây là một bài toán khó, không dễ một sớm một chiều giải được