Đấu tranh quyết liệt với tội phạm ma túy
Ở Cao Bằng, những dãy núi nối tiếp nhau, nhiều bản làng nằm sâu giữa núi rừng. Đường biên giới trải dài qua địa hình hiểm trở, có những khu vực đi lại khó khăn. Trong điều kiện ấy, công tác đấu tranh với tội phạm ma túy luôn đặt ra những yêu cầu riêng.
Qua thực tế đấu tranh, Cao Bằng từng bị các đối tượng lợi dụng làm địa bàn trung chuyển ma túy trong các đường dây liên tỉnh, xuyên quốc gia. Ma túy từ các tỉnh Tây Bắc có thể được đưa lên Cao Bằng rồi tìm cách vận chuyển sang bên kia biên giới. Ở chiều ngược lại, ma túy tổng hợp từ bên kia biên giới cũng có thể được đưa vào nội địa, sau đó vận chuyển tiếp đến các tỉnh, thành phố khác.
Địa hình hiểm trở, các tuyến đường phân tán khiến việc kiểm soát địa bàn không đơn giản. Trong khi đó, phương thức, thủ đoạn của tội phạm ngày càng tinh vi, manh động.
Đại úy Lê Minh Tuyên, Phó trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Cao Bằng cho biết, một số đối tượng sẵn sàng chống trả khi bị phát hiện, bắt giữ. Mỗi vụ án, chuyên án vì thế đều tiềm ẩn nguy hiểm đối với cán bộ, chiến sĩ. Trong 9 tháng đầu năm 2026, từ ngày 15/12/2025 đến 14/9/2026, lực lượng chức năng tỉnh Cao Bằng phát hiện, bắt giữ và xử lý 301 vụ với 456 đối tượng phạm tội và vi phạm liên quan đến ma túy. Tang vật thu giữ gồm 26 bánh heroin, hơn 8,3kg heroin, 482,2g heroin ngoài số bánh, 52,32g thuốc phiện và hơn 1kg ma túy tổng hợp cùng nhiều phương tiện, vật chứng liên quan.
Theo Đại úy Lê Minh Tuyên, đấu tranh với các đường dây, điểm, tụ điểm ma túy phải được tiến hành đồng thời với việc nắm chắc địa bàn. Mỗi thông tin từ cơ sở đều có thể trở thành đầu mối quan trọng để lực lượng chức năng xác minh, làm rõ. Đây cũng là lý do công tác đấu tranh với tội phạm ma túy tại Cao Bằng không chỉ dừng ở những chuyên án lớn. Khi một đường dây bị triệt phá, phía sau đó vẫn phải tiếp tục làm rõ nguồn ma túy từ đâu đến, được vận chuyển bằng cách nào và đi về đâu.
Cùng với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng và Hải quan giữ vai trò quan trọng trong kiểm soát địa bàn, cửa khẩu, đường mòn, lối mở. Việc trao đổi thông tin kịp thời giúp các lực lượng nhận diện phương thức, thủ đoạn, đối tượng nghi vấn, chủ động triển khai biện pháp đấu tranh phù hợp. Mục tiêu không chỉ là xử lý từng vụ án mà phải ngăn chặn từ sớm, từ xa, không để Cao Bằng trở thành nơi tập kết, trung chuyển ma túy xuyên biên giới.
Đây là phần việc có tính chất “đầu nguồn” trong cuộc chiến phòng, chống ma túy. Bởi nếu nguồn cung không được kiểm soát, những nỗ lực phòng ngừa ở khu dân cư sẽ luôn đứng trước nguy cơ bị tác động trở lại.
Theo Đại tá Sầm Minh Hồ, Phó Giám đốc Công an tỉnh Cao Bằng, lực lượng Công an phải chủ động nắm chắc địa bàn, đấu tranh với tội phạm, đồng thời quản lý chặt những trường hợp liên quan đến ma túy. Giai đoạn 2026-2028 là thời gian quan trọng để tổng rà soát, phát hiện và cập nhật đầy đủ người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy vào diện quản lý. Việc cập nhật dữ liệu đầy đủ cũng có ý nghĩa quan trọng trong đấu tranh phòng ngừa. Khi biết rõ địa bàn nào có nguy cơ, tuyến nào phức tạp, nhóm đối tượng nào cần chú ý, lực lượng chức năng mới có thể bố trí biện pháp phù hợp.
Xây dựng thế trận phòng ngừa
Nếu đấu tranh với tội phạm là nhiệm vụ trực diện, thì phòng ngừa chính là lớp bảo vệ phía sau. Năm 2025, toàn tỉnh Cao Bằng có 14/56 xã đạt tiêu chí “xã không ma túy”. Năm 2026, tỉnh tiếp tục xây dựng thêm 5 xã gồm Nam Tuấn, Cốc Pàng, Cô Ba, Thành Công và Minh Tâm, nâng tổng số xã đạt tiêu chí lên 19.
Nhưng con số này không có nghĩa cuộc chiến đã kết thúc tại những địa bàn được công nhận. Ngược lại, việc giữ địa bàn không phát sinh điểm nóng đòi hỏi công tác quản lý phải thường xuyên.
Trung tá Hoàng Trường Giang, Đội trưởng Đội Phòng ngừa, điều tra các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy và quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Cao Bằng cho biết, xây dựng “xã không ma túy” được thực hiện trên cơ sở rà soát, phân loại từng địa bàn, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai.
Cách làm này tạo sự liên kết giữa đấu tranh và phòng ngừa. Một mặt, lực lượng chuyên trách tập trung phát hiện, xử lý tội phạm; mặt khác, lực lượng Công an cơ sở nắm người, nắm địa bàn để hạn chế nguy cơ phát sinh tội phạm mới.
Trong 9 tháng đầu năm, số vụ và số đối tượng liên quan đến ma túy bị phát hiện tại Cao Bằng đều tăng so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, Đại tá Sầm Minh Hồ, Phó Giám đốc Công an tỉnh cho biết, không nên chỉ nhìn vào sự gia tăng của con số để đánh giá tình hình. Khi công tác rà soát được thực hiện đầy đủ, thực chất, việc phát hiện thêm những trường hợp liên quan đến ma túy cũng đồng nghĩa với việc những nguy cơ trước đây có thể chưa được nhận diện đầy đủ đang từng bước được đưa vào quản lý.
Từ thực tế đấu tranh, Công an tỉnh Cao Bằng xác định, chặn ma túy trên tuyến biên giới phải gắn với việc khắc phục những khoảng trống trong công tác phòng ngừa, quản lý ngay từ cơ sở. Công an xã phải chủ động nắm địa bàn, nắm người, nhận diện nguy cơ từ sớm, thay vì chỉ chờ vụ việc xảy ra mới xử lý. Mỗi trường hợp được quản lý chặt chẽ, mỗi nguy cơ được phát hiện sớm sẽ góp phần thu hẹp “đất sống” của ma túy trong cộng đồng.
Bởi vậy, cuộc chiến phòng, chống ma túy ở Cao Bằng không chỉ diễn ra trên những tuyến đường biên giới, nơi các đường dây, nguồn cung bị phát hiện, triệt phá, mà còn bắt đầu từ từng xã, từng xóm, từng gia đình. Chặn nguồn cung là một mặt trận; ngăn ma túy bén rễ trong cộng đồng là nhiệm vụ lâu dài. Khi hai nhiệm vụ được triển khai đồng bộ, những nguy cơ về ma túy sẽ được nhận diện, xử lý từ sớm, góp phần giữ bình yên bền vững cho những bản làng vùng biên.
