Phủ nhận nhà cấp đặc biệt nguy hiểm!?
Theo đánh giá của Sở Xây dựng TP Hà Nội về mức độ nguy hiểm của hai chung cư E6 Thành Công và C8 Giảng Võ, nhà C8 Giảng Võ có ba đơn nguyên được lắp ghép từ bê tông tấm lớn. Hiện đơn nguyên 1 và 2 bị lún lệch, các mối kết nối bị ăn mòn, tính chịu lực suy giảm, mức độ nguy hiểm ở cấp độ B (vẫn sử dụng được). Còn đơn nguyên 3 đang trong tình trạng nguy kịch, xuất hiện lún nghiêng vượt giới hạn cho phép. Do bị lún lệch nên các liên kết của khu cầu thang vào các tường ngang đã bị phá hoại; các tấm sàn mái và một số cấu kiện ở tầng 4-5 đã tụt khỏi gối đỡ tường ngang; các cấu kiện khác đã dịch chuyển và có xu hướng tụt khỏi gối đỡ… Mức độ nguy hiểm của đơn nguyên này đang ở cấp độ D, tức không đáp ứng được yêu cầu sử dụng, sự cố sập đổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào, đặc biệt trong mùa mưa bão.
Riêng chung cư E6 Thành Công có hai đơn nguyên, cũng được ghép từ bê tông tấm lớn. Trong đó đơn nguyên 1 có mức độ lún lệch, biến dạng lớn tại khu vực cầu thang và khối nhà phía trái, một số kết cấu khác cũng bị hư hại. Cả đơn nguyên này đang ở mức độ báo động cấp C, tức tình trạng nguy hiểm cục bộ. Đơn nguyên 2 cũng trong tình trạng tương tự với cầu thang lún lệch, nhiều kết cấu hư hại, khả năng chịu lực kém, mức độ nguy hiểm cấp C.
Với tình trạng xuống cấp trên, việc di dời các hộ dân là hoàn toàn đúng đắn và gấp gáp. Tuy nhiên, những hộ dân sống trong chính những căn hộ ở các khu nhà này lại thờ ơ, thậm chí không muốn chuyển đi. Đơn cử, với đơn nguyên 3 chung cư C8 Giảng Võ, UBND TP đã có quyết định di dời dân hiện đang sinh sống tại đây và đã bố trí nhà tạm cư tại khu đô thị Pháp Vân – Tứ Hiệp, giao cho UBND quận Ba Đình và UBND phường Giảng Võ chịu trách nhiệm tổ chức di dời dân. Nhưng thực tế, sau khi tổ chức chống đỡ tạm để tránh sụp đổ kết cấu cầu thang, thì các hộ dân tại đơn nguyên 3 đã không đồng ý di chuyển với lý do khu nhà vẫn vững chãi vì đã được gia cố cầu thang. Bác Hoàng Văn Nhâm, tổ trưởng Tổ dân phố 39, cụm dân cư số 8, phường Giảng Võ, một trong những hộ dân đang sống trong đơn nguyên nhà C8 Giảng Võ cho biết, nếu đã xác định di dời, TP không nên cho triển khai hệ thống giá sắt kiên cố để gia cố cho khu nhà bởi đó là một sự lãng phí không cần thiết. “Nếu đã chống đỡ chắc chắn như vậy, tức là khu nhà đã “thoát hiểm”, và người dân có thể yên tâm sống tiếp”, bác Nhâm khẳng định.
Có một thực tế, C8 Giảng Võ không phải là khu nhà xuống cấp đầu tiên bị chính các hộ dân phủ nhận về mức độ nguy hiểm. Trước đây, tại nhà B6 Giảng Võ, sau rất nhiều tranh cãi giữa người dân và chủ đầu tư và không tìm được tiếng nói chung, nhiều hộ dân đã “cố thủ” dù bị cắt điện, cắt nước theo “lệnh” cưỡng chế. Khi chúng tôi xuống tìm hiểu, nhiều người dân còn thẳng thắn bày tỏ sự nghi ngờ rằng nhà B6 chưa đến mức độ liệt vào nhà cấp D, và phản đối năng lực của chủ đầu tư được chỉ định.
Lo mất nhà sau khi di dời
Không phải nhà chung cư cũ nguy hiểm nào cũng rơi vào tình trạng “bó tay” không thể cải tạo. Thay vào các khu nhà tập thể cũ I1, I2, I3 Thái Hà lún sụt đã là các cao ốc hiện đại, người dân đã trở về tái định cư, sinh hoạt bình thường. Nhưng bên cạnh đó, dù đã được cưỡng chế dân chuyển đi, nhưng do những bất đồng về mức bồi thường, nhiều khu nhà dù đã được phá dỡ nhưng vẫn quây rào “nằm” im lặng hàng năm trời như nhà B6 Giảng Võ. Nhà C1 Thành Công cũng vẫn chưa thống nhất được phương án bồi thường, tái định cư. Đây chính là một trong những lý do khiến nhiều hộ dân “sống chết” vẫn đòi được ở lại trong các khu nhà xuống cấp nghiêm trọng là không đồng ý với phương án bồi thường của chủ đầu tư. Đặc biệt là các hộ dân sống tại tầng 1. Với họ, căn hộ không chỉ là nơi để sinh sống mà còn có chỗ sinh nhai, buôn bán… Chính vì thế, họ lo sợ, sau khi cải tạo lại, toàn bộ diện tích tầng 1 sẽ dành cho chủ đầu tư sở hữu và khai thác, còn họ, sẽ thất nghiệp khi phải chuyển lên các tầng cao hơn. Với nhà tập thể P16A phố Thụy Khuê, quận Tây Hồ, UBND TP Hà Nội đã có quyết định di dời dân hiện đang sinh sống tại đây và đã bố trí nhà tạm cư. UBND quận Tây Hồ và UBND phường Thụy Khuê chịu trách nhiệm tổ chức di dời dân. Hiện đã có 13/29 hộ dân đã di chuyển, còn 16 hộ không đồng ý di chuyển với lý do chưa thống nhất với chủ đầu tư trong việc bồi thường.
Bên cạnh đó, phương án tạm cư đưa ra cũng không làm hài lòng nhiều hộ dân. Cư dân nhà C8 Giảng Võ có địa điểm tạm cư là khu đô thị Pháp Vân – Tứ Hiệp (quận Hoàng Mai), cách xa nơi ở hiện tại gần 10km, nếu chuyển xuống nơi ở mới, sẽ nảy sinh một loạt khó khăn cho người dân như phải chuyển trường học cho trẻ em, xa nơi làm việc, xa trung tâm… Và với nhiều người dân, khi phải chuyển xuống nơi tạm cư xa xôi, ngày trở về với họ rất xa vời vì đã có nhiều tiền lệ, sau khi chuyển đi, sau gần mười năm, người dân vẫn chưa được quay trở lại nơi ở cũ vì lý do dự án cải tạo vướng mắc, chậm triển khai như nhà A3 khu tập thể Nguyễn Công Trứ hay nhà C1 Thành Công, B6 Giảng Võ…