Nhân sự kiện ca sĩ Hồ Ngọc Hà tham gia Giải thưởng âm nhạc châu Âu EMA 2014:

Ầm ĩ vì một hư danh

Nghe tin Hồ Ngọc Hà là đại diện chính thức của Việt Nam có mặt ở vòng bảng Đông Nam Á, tiến tới tranh giải "Nghệ sĩ quốc tế xuất sắc" (Best Worldwide Act) của Giải thưởng âm nhạc châu Âu 2014 (Europe Music Awards - EMA) do kênh truyền hình MTV tổ chức, các fan Việt hùng hồn tuyên bố sẽ "dìm" Hồ Ngọc Hà đến cùng bằng cách bầu chọn online cho các ca sĩ đối thủ nước bạn dù không biết họ là ai. Thậm chí, họ còn lập một trang mạng và viết tâm thư đến MTV để kêu gọi tẩy chay nữ ca sĩ.

Sự cay cú này bắt nguồn từ lùm xùm nghi vấn sắp xếp kết quả của MTV Việt Nam - đơn vị nắm quyền đề cử ca sĩ trong nước tham dự EMA. Theo đó, trong khi cuộc bình chọn trên trang MTV Việt Nam để tìm gương mặt đại diện Việt Nam tham gia EMA vẫn chưa dừng lại thì trên trang facebook của MTV Thái Lan đã có hình ảnh Hồ Ngọc Hà là đại diện Việt Nam trong bảng tranh giải khu vực Đông Nam Á. Các fan của ca sĩ khác trong bảng đề cử như Đông Nhi, Sơn Tùng M-TP, Noo Phước Thịnh… nổi giận và cho rằng MTV Việt Nam không minh bạch kết quả, không công bằng khi đã sắp xếp kết quả mà vẫn để cuộc bình chọn diễn ra.

Mặc dù đã được các thần tượng lên trang cá nhân kêu gọi hãy bình tĩnh, vì màu cờ sắc áo chứ không phải vì cá nhân, nhưng các fan của Đông Nhi, Sơn Tùng M-TP… vẫn không nguôi cơn tức. Lời "hăm dọa" trên của fan đã khiến hạng mục "Nghệ sĩ quốc tế xuất sắc" của EMA lộ rõ bản chất của nó: một cuộc chiến của fan hâm mộ không hơn không kém.

Bản chất này, nhiều người khó nhận ra bởi cái mác quá lớn từ một cuộc thi mang tiếng tầm cỡ thế giới. Nếu đúng thực chất EMA là một cuộc thi nặng về chuyên môn thì những cái tên như Sơn Tùng M-TP, Đông Nhi, Noo Phước Thịnh, Bích Phương… sao lại có thể xuất hiện ở bảng đề cử đại diện Việt Nam và kết quả có sự bám đuổi sít sao như vậy?

Sơn Tùng M-TP mới xuất hiện đã gây ra scandal quá lớn liên quan đến chuyện đạo beat nhạc Hàn. Dư luận trong nước lẫn Hàn Quốc lên án gay gắt như thế thì làm sao anh có tư cách tham gia bảng đề cử? Còn những cái tên khác tuy khá "sạch sẽ" nhưng giọng hát lại không có gì quá đặc biệt, nội lực không đủ để cạnh tranh trên đấu trường quốc tế. Duy có Hồ Ngọc Hà là tạm ổn nhất về số năm "chinh chiến" trong thị trường ca nhạc giải trí, đủ kinh nghiệm lẫn bản lĩnh sân khấu dù giọng hát của cô vẫn chưa được giới chuyên môn đánh giá cao.

Ngoài việc EMA nặng về tính giải trí, điều khiến các ca sĩ trên có mặt đàng hoàng ở bảng đề cử trong nước là bởi họ có lượng fan vô cùng hùng hậu. Chưa chắc fan của ca sĩ lâu năm như Hồ Ngọc Hà có thể đọ nổi fan của ca sĩ mới nổi Sơn Tùng M-TP. Kết quả cho thấy rõ điều này khi số lượt bình chọn cho Sơn Tùng M-TP là 243.948, không kém hơn kết quả của Hồ Ngọc Hà (246.289 lượt) là bao.

Là cuộc chiến của fan nên EMA dù mang tiếng là tầm cỡ thế giới nhưng đậm mùi "ao làng". Giải thưởng này thực chất nặng cảm tính và tinh thần tự tôn dân tộc. Nghệ sĩ nào có fan càng nhiều thì tỉ lệ chiến thắng càng cao. Nhưng đừng nhầm số lượng đi đôi với chất lượng. Các ca sĩ chỉ phổ biến tên tuổi trong biên giới nước mình nhưng có số lượng fan hùng hậu trong nước (đảm bảo đó là nước lớn, có dân số cao) thì cũng đủ qua mặt các nghệ sĩ nổi tiếng tầm cỡ thế giới. Bởi lúc này, tinh thần tự tôn dân tộc lên cao, hiếm hoi mới có fan của ca sĩ nước này đi bầu chọn cho ca sĩ nước kia. Cho nên chiến thắng liên tiếp hai năm qua của những nghệ sĩ đến từ Trung Hoa đại lục trước nghệ sĩ Âu - Mỹ hàng đầu thế giới vì thế cũng không có gì quá ngạc nhiên, dù rằng xét trên khía cạnh chuyên môn, âm nhạc châu Á luôn đi sau phương Tây. Năm 2012, Hàn Cang của Trung Quốc qua mặt nữ ca sĩ đình đám Rihanna. Và đến năm 2013, ca sĩ có cái tên lạ hoắc Lý Vũ Xuân giành giải, đánh bại cả nhóm nhạc nổi tiếng thế giới One Direction.

Chiến thắng của Lý Vũ Xuân (Trung Quốc) tại hạng mục "Nghệ sĩ quốc tế xuất sắc" của EMA 2013 gây ra nhiều bất ngờ cho các fan hâm mộ.

Chiến thắng của Lý Vũ Xuân (Trung Quốc) tại hạng mục "Nghệ sĩ quốc tế xuất sắc" của EMA 2013 gây ra nhiều bất ngờ cho các fan hâm mộ.

Nếu fan nước A bầu chọn cho ca sĩ nước B thì thường đó là trường hợp  ca sĩ nước A đã bị loại hoặc fan đó quá "cuồng" ca sĩ nước B (chẳng hạn như các ca sĩ Hàn Quốc đang gây cuồng cho nhiều fan trẻ Việt Nam). Hoặc cũng có thể xảy ra dạng cay cú với "gà nhà" như trường hợp Hồ Ngọc Hà mà đâm ra "dìm hàng" cô, bầu chọn cho ca sĩ nước khác cho bõ tức. Và cũng không thể tránh khỏi chuyện fan thuê tin tặc, gian lận trong bầu chọn kết quả để giành lấy chiến thắng cho ca sĩ nước nhà (như nghi vấn chiến thắng bất ngờ của Lý Vũ Xuân năm 2013). Nói EMA cảm tính là vậy.

Vậy nên sẽ chẳng vẻ vang gì khi Hồ Ngọc Hà may mắn chiến thắng ở khu vực Đông Nam Á hay thậm chí cô có thể đánh bại những đối thủ mạnh đến từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản… Bởi giải thưởng này vẫn là cuộc so kè về mức độ phổ biến hình ảnh, hoạt động âm nhạc và lượng fan chứ không phải là về chuyên môn, chất lượng âm nhạc của ca sĩ đó. Nó chưa hẳn phản ánh đúng thực lực của Hồ Ngọc Hà cũng như thực lực của chính nhạc Việt.

Một điều nữa là truyền thông bao giờ cũng "nổ" quá đà. Đôi lúc khiến các fan ngộ nhận mà tin rằng sự vinh danh tại EMA giống như nhạc Việt đã bước lên một đẳng cấp khác, vươn ra tầm cỡ thế giới. Tại EMA 2013, Mỹ Tâm đã đánh bại nhiều đối thủ mạnh ở khu vực Đông Nam Á, giành giải "Nghệ sĩ xuất sắc Đông Nam Á" để có mặt trong bảng bình chọn "Nghệ sĩ quốc tế xuất sắc" khu vực châu Á. Và mặc cho báo chí tán tụng, cô cũng sớm dừng chân. Điều này là cần thiết bởi nếu có đoạt thêm một giải thưởng nào ở sân chơi "ao làng" này, người trong cuộc chỉ thêm ảo tưởng về khả năng của mình và người ngoài cuộc chỉ được phen tự sướng thỏa thuê. Họ tự sướng vì tưởng rằng thần tượng của mình đã quá xuất sắc đến nỗi đưa nhạc Việt vượt ra khỏi biên giới quốc gia, phổ biến với bạn bè thế giới năm châu mà không biết rằng, đó chẳng qua là kết quả từ những lượt bình chọn đậm màu thắng thua của mình.

Nhìn lại nền nhạc Việt, không phải quá tự ti để bảo rằng nó vẫn là vùng trũng trên bản đồ âm nhạc thế giới, vì đó là sự thật phải chấp nhận. Các nghệ sĩ Việt vẫn chỉ hoạt động âm nhạc trong nước là chủ yếu. Những bước tiến ra nước ngoài vẫn chỉ là chuyến lưu diễn "hát cho đồng bào tôi nghe" hoặc ở dạng hợp tác, quay MV, làm CD... rồi về phát hành trong nước và chủ yếu vẫn là hát tiếng Việt. Đã có nhiều ca khúc tiếng Anh của nhạc Việt "lăm le" các giải thưởng quốc tế như trước đây có "Your heart" của ca, nhạc sĩ Hà Okio lọt bảng đề cử vòng sơ loại giải "Grammy". Tuy nhiên, việc đi sâu vào vòng trong chỉ là ảo tưởng và việc lọt bảng đề cử (một cách cảm tính) cũng là chiêu thức mà Hà Okio "lót đường" cho album sắp ra mắt sau đó. Tầm ảnh hưởng của nhạc Việt trong khu vực Đông Nam Á còn rất hạn chế, huống hồ là trên thế giới nên chuyện fan của nước ngoài bầu chọn cho ca sĩ Việt, bù vào lá phiếu hạn chế của fan Việt là điều khá hoang đường. Nên, nếu không có chuyện fan tuyên bố "dìm hàng" Hồ Ngọc Hà, thì chiến thắng của cô ở những vòng sau cũng khó trở thành hiện thực.

Cách EMA để các fan "chiến đấu" với nhau cũng là cách rất thông minh để tiếp thị hình ảnh của giải thưởng này. Khi động chạm đến màu cờ sắc áo của nước mình thì chắc chắn người yêu nhạc toàn cầu sẽ quan tâm xem giải thưởng ấy là gì, nó như thế nào. EMA thực chất là giải thưởng âm nhạc châu Âu nhưng dần được MTV quốc tế hóa và tổ chức thường niên tại một nước châu Âu để tôn vinh những sản phẩm âm nhạc được khán giả trên toàn thế giới yêu thích. "Nghệ sĩ quốc tế xuất sắc" nằm trong số 15 hạng mục chính của EMA. Ban tổ chức chia thành nhiều khu vực nhỏ để các fan bầu chọn như châu Phi, Ấn Độ, Trung Đông, châu Á - Thái Bình Dương, châu Âu, khu vực Mỹ Latinh và Bắc Mỹ. Đêm trao giải hàng năm, EMA thu hút hàng chục triệu người trên thế giới theo dõi. Thế nhưng, với kết quả tréo ngoe mang đậm tính "ao làng" của giải thưởng này trong những năm gần đây, giới âm nhạc đang dần xem nhẹ vị trí của nó

Phan Thi Uyên

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.