Bộ Công thương lý giải việc mua điện mặt trời mái nhà giá 0 đồng

Việc phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) đáp ứng nhu cầu phát triển điện sạch, sử dụng được nguồn năng lượng tái tạo (mặt trời) mà Việt Nam có nhiều tiềm năng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để việc cung cấp điện cho các hộ sử dụng điện có đầu tư ĐMTMN ổn định, thì phải tính đến hoạt động của ĐMTMN trong hoạt động chung của toàn hệ thống điện.

Theo Cục Điều tiết Điện lực (Bộ Công Thương), tính đến thời điểm hiện tại, công suất đặt của ĐMTMN là xấp xỉ 7660 MWAC, chiếm hơn 9% tổng công suất đặt. Sản lượng ĐMTMN chiếm gần 4% sản lượng điện hệ thống điện quốc gia. Trong những thời điểm tiềm năng bức xạ tăng cao, công suất ĐMTMN có nguy cơ vượt quá khả năng hấp thụ của lưới điện khu vực.

ĐMTMN phụ thuộc vào bức xạ mặt trời, do đó chỉ có tác dụng vào những giờ có ánh nắng mặt trời. Vào buổi đêm, hay vào những giờ có mây, mưa ban ngày, nguồn điện từ năng lượng mặt trời suy giảm về mức thấp hoặc về 0. Do đó, để ổn định nguồn cung cấp điện, sẽ phải đầu tư các nguồn lưu trữ phù hợp. Ở quy mô nhỏ là các bộ pin lưu trữ (hiện nay giá thành đang giảm nhưng vẫn còn khá cao). Ở quy mô lớn là các nguồn thủy điện tích năng hoặc phải huy động các nguồn điện truyền thống (thủy điện, nhiệt điện than, tuabin khí) điều chỉnh tăng giảm theo độ khả dụng của nguồn điện mặt trời. Ngược lại, vào những thời điểm bức xạ mặt trời cao, các nguồn ĐMTMN sẽ phát được công suất cao, có lợi cho các chủ đầu tư ĐMTMN. Tuy vậy, nếu thời điểm này mà công suất sử dụng của toàn hệ thống thấp, sẽ dẫn tới dư thừa, phải cắt giảm công suất phát điện.

Điện mặt trời mái nhà: Có nên phát triển ồ ạt? -0
Khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu để tự tiêu dùng.

Đơn vị điều độ hệ thống điện lúc này có hai lựa chọn: Hoặc cắt giảm công suất các nhà máy điện truyền thống, hoặc cắt giảm công suất các nguồn phát năng lượng tái tạo. Các chuyên gia cho rằng, việc lựa chọn phương án đầu tiên là rất nguy hiểm vì khi các nguồn điện truyền thống có thể điều khiển được bị cắt giảm thì hệ thống không còn gì để đáp ứng nhu cầu khi có biến động từ nguồn ĐMTMN. Do đó lựa chọn phổ biến và tất yếu là phải cắt giảm nguồn năng lượng tái tạo. Về nguồn ĐMTMN, nguồn điện này có tính phân tán ở quy mô nhỏ và rất nhỏ. Điều này có lợi vì nguồn điện sẽ ở sát với phụ tải. Lý tưởng nhất là nguồn điện này được sử dụng ngay tại phụ tải và không truyền ra hệ thống. Tuy vậy, với đặc điểm bất định của nguồn ĐMTMN đã nói ở trên, nếu không có hệ thống lưu trữ phù hợp, bản thân ĐMTMN không đủ khả năng cung cấp cho nhu cầu sử dụng của hộ gia đình thông thường. Chưa kể khả năng thu thập dữ liệu, điều khiển phục vụ công tác vận hành hệ thống điện rất khó khăn.

Theo các chuyên gia, các nhà đầu tư ĐMTMN sẽ chỉ quan tâm đến chi phí đầu tư, lắp đặt của hệ thống ĐMTMN cụ thể như: Công suất tấm pin là bao nhiêu, inverter (bộ chuyển đổi từ điện một chiều của tấm pin sang điện xoay chiều của hệ thống điện) có công suất bao nhiêu, hệ khung đỡ thế nào, kết cấu chịu lực của mái có đủ điều kiện không, điều kiện phòng cháy chữa cháy có đảm bảo không, có nên đầu tư hệ thống pin lưu trữ hay không?...

Nhưng từ góc độ của cơ quan điều độ hệ thống điện và chủ đầu tư của các nhà máy điện truyền thống (thủy điện, nhiệt điện than, tuabin khí) thì sự phát triển của ĐMTMN lại mang đến nỗi lo lớn về chi phí chung của hệ thống. Chi phí này đến từ nhu cầu sẵn sàng của các nguồn điện truyền thống để đáp ứng tính bất định của các nguồn ĐMTMN. Đơn vị điều độ sẽ phải duy trì một lượng nguồn điện truyền thống vận hành ở trạng thái chờ hoặc công suất thấp liên tục trong các giờ có ĐMTMN. Do đó phải trả chi phí cho các nguồn điện duy trì ở trạng thái này thay vì trả cho điện năng phát ra. Ngoài ra, hệ thống điện còn bị ảnh hưởng đến chi phí cơ hội đối với nguồn điện và lưới điện. Do đó, các chuyên gia cho rằng, ĐMTMN chỉ nên phát triển ở mức sẵn sàng tiêu thụ tại phụ tải. Nếu ồ ạt phát triển ở quy mô lớn sẽ ảnh hưởng lớn đến cân bằng cung – cầu của hệ thống điện, gây ra những phí tổn không cần thiết.

Tại Dự thảo Nghị định quy định cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời lắp đặt tại nhà dân, công sở, khu công nghiệp, Bộ Công Thương đang lấy ý kiến, một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm của người dân, tổ chức đang có nhu cầu phát triển ĐMTMN tự sản tự tiêu là sản lượng điện loại hình này nếu dôi dư được phát vào hệ thống điện quốc gia thì đơn vị điện lực ghi nhận sản lượng điện với giá 0 đồng và không được thanh toán.

Lý giải vấn đề này, Bộ Công Thương cho rằng, việc khuyến khích phát triển ĐMTMN tự sản tự tiêu để tự tiêu dùng, giảm bớt mua điện từ hệ thống điện quốc gia, giảm áp lực cho hệ thống điện. Phát triển ĐMTMN tự sản tự tiêu được miễn giảm thực hiện một số quy định, tiêu chí khắt khe của pháp luật và có nhiều ưu đãi về chính sách… do đó, nếu bán điện thì sẽ xảy ra tình huống vỡ quy hoạch điện của quốc gia và khó kiểm soát hệ thống lưới điện, làm mất an toàn, trục lợi chính sách của nhà nước. Chính sách giá 0 đồng chỉ áp dụng với sản lượng ĐMTMN “tự sản tự tiêu” dư thừa phát lên lưới điện quốc gia. Sở dĩ ĐMTMN tự sản tự tiêu phát điện lên lưới quốc gia sẽ có giá 0 đồng là bởi nhà nước muốn khuyến khích cá nhân, tổ chức phát triển ĐMTMN để đáp ứng nhu cầu tự dùng, góp phần làm giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Bên cạnh đó, Quy hoạch điện VIII cũng khuyến khích phát triển nguồn ĐMTMN tự sản, tự tiêu, nhưng không được phép bán điện, nghĩa là sử dụng điện mặt trời để tự cung cấp năng lượng cho các hộ gia đình và doanh nghiệp, thúc đẩy sự tiết kiệm năng lượng và giảm lượng điện tiêu thụ từ lưới điện quốc gia.

Do đó, Bộ Công Thương cho rằng, trong điều kiện hiện tại của hệ thống truyền tải và phân phối, cân bằng cơ cấu nguồn, giải pháp chống phát ngược và giải pháp mua với giá 0 đồng trong trường hợp phát lên lưới điện quốc gia là cần thiết và phù hợp, vừa khuyến khích loại hình điện mặt trời áp mái tự sản tự tiêu vừa ngăn chặn được hiện tượng trục lợi chính sách.

Trân Trân

Các tin khác

Giá xăng dầu đồng loạt tăng

Giá xăng E10RON95-III giảm hơn 1.200 đồng/lít

Giá xăng dầu được điều chỉnh theo hướng giảm đối với xăng và dầu diesel, trong khi dầu madút tăng giá. Đáng chú ý, xăng E5RON92 giảm 732 đồng/lít, xăng E10RON95-III giảm 1.225 đồng/lít.

Các thị trường truyền thống như Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc vẫn được người lao động quan tâm rất lớn.

Nhật Bản siết quản lý lưu trú, lao động Việt cần lưu ý gì?

Từ ngày 1/10/2026, Nhật Bản điều chỉnh phí đối với một số thủ tục cư trú, gồm thay đổi tư cách lưu trú, gia hạn thời gian lưu trú và xin thường trú. Những thay đổi này đòi hỏi người lao động, du học sinh Việt Nam chủ động chuẩn bị tài chính, hoàn thiện hồ sơ và tuân thủ quy định khi sinh sống tại Nhật Bản.

Quảng Ninh kiên quyết chặn thực phẩm bẩn từ gốc

Quảng Ninh kiên quyết chặn thực phẩm bẩn từ gốc

Từ sản xuất thực phẩm sử dụng chất cấm, làm hàng giả đến vận chuyển, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, nhiều hành vi vi phạm trên địa bàn thành phố Quảng Ninh đã bị lực lượng chức năng phát hiện, xử lý. Với vai trò nòng cốt, lực lượng Công an chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn thực phẩm bẩn, bảo vệ sức khỏe người dân.

Giá vàng tiếp tục giảm tiền triệu

Giá vàng tiếp tục giảm tiền triệu

Chịu ảnh hưởng từ xu hướng giảm của giá vàng thế giới, giá vàng trong nước tiếp tục giảm sâu, hướng về mốc 140 triệu đồng/lượng.

Giá vàng giảm khi đồng USD mạnh

Giá vàng giảm khi đồng USD mạnh

Giá vàng trong nước đảo chiều giảm khi giá vàng thế giới chịu sức ép từ đồng USD mạnh và giá dầu tăng. Nhà đầu tư vẫn thận trọng khi “xuống tiền”.

“Chiếc thẻ ATM vàng" – Xu hướng tích sản linh hoạt thời hiện đại

“Chiếc thẻ ATM vàng" – Xu hướng tích sản linh hoạt thời hiện đại

Trong bối cảnh kinh tế và thị trường liên tục biến động, nhiều người trẻ đang dần thay đổi thói quen tài chính: không chỉ tiết kiệm tiền mặt mà bắt đầu tích lũy tài sản bằng vàng. Với sự tiện ích, vàng không chỉ là kênh cất giữ tài sản giá trị và sinh lời hiệu quả trong dài hạn, ngày nay, theo nhiều người, vàng còn được ví như một “chiếc thẻ ATM tài sản” nhờ khả năng thanh khoản linh hoạt, dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt khi cần.

Tích sản vàng chọn giá hay chọn giá trị thương hiệu để gửi gắm?

Tích sản vàng chọn giá hay chọn giá trị thương hiệu để gửi gắm?

Tích sản vàng từ lâu đã trở thành thói quen của nhiều gia đình Việt. Trong hành trình tích lũy tài sản bằng vàng, không ít người thường dành nhiều thời gian để chờ một mức giá "tốt" mới quyết định mua. Nhưng với những người có kinh nghiệm tích sản, điều họ quan tâm không chỉ là giá vàng hôm nay tăng hay giảm, mà còn là chọn đúng sản phẩm, đúng thương hiệu và đúng chiến lược tích lũy lâu dài.

Hàng giả, hàng lậu tràn lên không gian mạng

Hàng giả, hàng lậu tràn lên không gian mạng

Trong quý III/2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 39.716 vụ vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng 24,38% so với cùng kỳ năm 2025.

Làm rõ giao dịch vàng đính kim cương tại Kimberly Diamond

Làm rõ giao dịch vàng đính kim cương tại Kimberly Diamond

Từ phản ánh của người dân liên quan đến giao dịch mua bán sản phẩm vàng có đính kim cương tại cửa hàng Kimberly Diamond, Sở Công Thương TP Cần Thơ đã chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường phối hợp xác minh.

Thanh toán số: Thuận tiện phải đi đôi với an toàn

Thanh toán số: Thuận tiện phải đi đôi với an toàn

Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 với chủ đề “Chạm số - Sống xanh” do Báo Tiền Phong phối hợp cùng Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đồng tổ chức, dưới sự chỉ đạo nội dung của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN).

Tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại

Tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025. Với các giải pháp đồng bộ của NHNN, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới.

Yêu cầu giám sát, kiểm tra triển khai xăng sinh học E10 từ 1/6

Đề xuất điều hành giá xăng dầu theo cơ chế thị trường

Dự thảo đề xuất doanh nghiệp tự quyết định, kê khai giá xăng dầu theo thực tế kinh doanh, Nhà nước chuyển sang kiểm tra, giám sát và chỉ can thiệp bình ổn khi giá biến động bất thường, ảnh hưởng lớn đến kinh tế - xã hội.

Việt Nam đặt mục tiêu kinh tế tầm thấp đóng góp 1,5% GDP

Việt Nam đặt mục tiêu kinh tế tầm thấp đóng góp 1,5% GDP

Chiều 2/10, thông tin từ Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 99-KL/TW ngày 28/9/2026 về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước trong tình hình mới.