Tạo môi trường khuyến khích đổi mới sáng tạo

Trụ cột quan trọng của mô hình tăng trưởng mới

Đổi mới sáng tạo đang trở thành trụ cột quan trọng trong mô hình tăng trưởng mới của TP Hồ Chí Minh cùng với kinh tế số và kinh tế xanh. Các chương trình tuyển chọn dự án đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo là một trong những hoạt động thiết thực trong việc chuyển hóa cơ chế chính sách thành nguồn lực hỗ trợ hiệu quả cho cộng đồng khởi nghiệp.

Cùng với hỗ trợ những dự án tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ tài chính, các chương trình tiếp tục chú trọng đến hoạt động đồng hành cùng các dự án trong kết nối đầu tư và mở rộng thị trường.

Năm 2025, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP Hồ Chí Minh, Sở Khoa học và Công nghệ đã triển khai các chương trình tuyển chọn dự án đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo ở 6 lĩnh vực trọng điểm với 462 hồ sơ đăng ký tham gia. Qua các vòng đánh giá chuyên môn, các chương trình đã tuyển chọn được 108 dự án, gồm 39 dự án vào giai đoạn tiền ươm tạo, 64 dự án giai đoạn ươm tạo và 5 dự án giai đoạn tăng tốc.

Các dự án này sẽ được hỗ trợ tài chính không hoàn lại theo Nghị quyết 20/2023/NQ-HĐND, với các giai đoạn: tiền ươm tạo, ươm tạo đến tăng tốc, với mức hỗ trợ từ 40-400 triệu đồng mỗi dự án. Theo đánh giá của Hội đồng giám khảo, các dự án được tuyển chọn không chỉ bởi ý tưởng đột phá, mà còn bởi khả năng tạo tác động thực tiễn, có thể tham gia vào các bài toán lớn của thành phố và tạo giá trị bền vững cho cộng đồng.

Năm 2025, lần đầu tiên Đà Nẵng ghi tên trong Top 1.000 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu theo đánh giá của Trung tâm Nghiên cứu và lập bản đồ hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu (StartupBlink), đứng vị trí 766 và tăng 130 bậc so với năm trước. Đây được coi là dấu mốc quan trọng, khẳng định chất lượng và mức độ hoàn thiện của hệ sinh thái khởi nghiệp thành phố.

Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Đà Nẵng ngày càng được cộng đồng trong và ngoài nước đánh giá cao, không chỉ là một kết quả mang tính kỹ thuật, mà là dấu mốc cho thấy sức bật mới về năng lực sáng tạo của thành phố. Danh hiệu “Hệ sinh thái khởi nghiệp tăng trưởng nhanh nhất Việt Nam” được ghi nhận trong năm nay đã phản ánh tinh thần tiên phong, sự dấn thân và quyết tâm đổi mới của toàn bộ cộng đồng khởi nghiệp Đà Nẵng.

Bước sang giai đoạn mới, Đà Nẵng đang triển khai xây dựng Đề án “Đà Nẵng - Thành phố đổi mới sáng tạo”, hướng tới mục tiêu trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp có vị thế quốc tế theo tinh thần chỉ đạo của Trung ương. Đà Nẵng xác định các nhóm nhiệm vụ trọng tâm: hoàn thiện cơ chế, chính sách, xây dựng cơ chế đồng đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và tài sản trí tuệ; phát triển hạ tầng đổi mới sáng tạo, hình thành các khu tập trung doanh nghiệp đổi mới sáng tạo; ưu tiên dự án về trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, robot, vi mạch và công nghệ sinh học; thúc đẩy sandbox công nghệ mới và thương mại hóa sản phẩm; mở rộng kết nối với các trung tâm công nghệ lớn; đưa startup Đà Nẵng ra thị trường quốc tế…

Gần 500 hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã được hỗ trợ ứng dụng công nghệ số. Đây là chương trình phối hợp giữa Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương, UBND tỉnh Thái Nguyên và các doanh nghiệp công nghệ số.

Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, chuyển đổi số phải giúp cửa hàng, hộ kinh doanh bán được nhiều hàng hơn, quản lý dòng tiền tốt hơn, tuân thủ pháp luật trong kinh doanh tốt hơn, đặc biệt là sự phối hợp đồng bộ giữa ba nhà: Nhà nước kiến tạo, dẫn dắt - Doanh nghiệp công nghệ số hỗ trợ - Hộ kinh doanh tích cực chuyển đổi.

Chương trình đặt mục tiêu đến cuối tháng 6/2026 hỗ trợ gần 20.000 cửa hàng, hộ kinh doanh được khảo sát, tư vấn và hỗ trợ sử dụng nền tảng số nhằm nâng cao năng suất, tối ưu quản lý, mở rộng thị trường và tăng doanh thu; đồng thời, tổ chức hơn 180 hội thảo, lớp tập huấn kỹ năng số và vinh danh các mô hình tiêu biểu, góp phần đưa Thái Nguyên trở thành điểm sáng chuyển đổi số khu vực phía Bắc.

Cải thiện, nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương

Bộ Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) cung cấp căn cứ khoa học và cung cấp các minh chứng về điểm mạnh, điểm yếu, các yếu tố tiềm năng và các điều kiện cần thiết để phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của từng địa phương. Kết quả PII năm 2025 cho thấy, các địa phương cần có các giải pháp cải thiện đối với các trụ cột hiện có kết quả còn kém như: “Vốn con người và nghiên cứu và phát triển”, “Trình độ phát triển của doanh nghiệp”, “Sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ”.

Công bố của Bộ Khoa học và Công nghệ, chỉ số PII năm 2025 của tỉnh Vĩnh Long đạt 38,93 điểm, xếp 17/34 tỉnh, thành phố; thứ 3/6 tỉnh, thành phố trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Đáng chú ý, tỉnh còn 5 chỉ số thành phần có điểm thấp là: Học sinh đạt giải kỳ thi học sinh giỏi quốc gia Trung học phổ thông; quản trị điện tử; tín dụng cho khu vực tư nhân/1.000 lao động; mật độ doanh nghiệp/1.000 dân; tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đã qua đào tạo (%). Đây là các chỉ số phản ánh năng lực nội sinh, liên quan trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực, môi trường kinh doanh, điều kiện phát triển doanh nghiệp và mức độ chuyển đổi số trong nền hành chính công.

Việc cải thiện các chỉ số này đòi hỏi sự chung sức của toàn hệ thống chính trị, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Vĩnh Long tiếp tục phát huy lợi thế về tính năng động của chính quyền địa phương, thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, sản xuất các nông sản mang tính đặc trưng riêng để thực hiện OCOP. Bên cạnh đó, tỉnh tập trung khắc phục để nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương. Điển hình là số lượng nhân lực nghiên cứu và phát triển còn ít và chưa có nhiều nhân lực có chuyên môn sâu, chi cho giáo dục và đào tạo bình quân trên một người đi học thấp, tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đã qua đào tạo chiếm số lượng nhỏ, số lượng đơn đăng ký nhãn hiệu và tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong tổng số doanh nghiệp mới thành lập thấp nhất trên cả nước.

Theo Bảng xếp hạng Chỉ số PII năm 2025, Tây Ninh đứng vị trí thứ 11/34 tỉnh, thành phố của cả nước với 45.71 điểm. Trong 7 trụ cột của Chỉ số PII, Tây Ninh có 2 trụ cột đứng top 10 cả nước là: Cơ sở hạ tầng xếp hạng 3; Sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ xếp hạng 9.

Đặc biệt, đối với trụ cột có thứ hạng thấp như trụ cột Nguồn nhân lực và nghiên cứu (xếp hạng thứ 30), tỉnh sẽ tập trung tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nghiên cứu tham mưu các chính sách khuyến khích cán bộ khoa học và công nghệ làm việc ở vùng nông thôn và những vùng có điều kiện khó khăn, cũng như việc khen thưởng đãi ngộ xứng đáng đối với tập thể và cá nhân có cống hiến trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Tỉnh kết nối doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo nghề, khuyến khích doanh nghiệp hợp tác trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp; thực hiện chính sách thu hút, đào tạo phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao…