“Đầu nguồn” - Hồi ký về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Kỷ niệm 135 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Hội nhà văn – Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam cho ra mắt sách “Đầu nguồn” - cuốn hồi ký về Chủ tịch Hồ Chí Minh do Duy Nguyễn tuyển chọn.

“Đầu nguồn” gồm 10 bài viết của những nhà cách mạng lão thành có thời gian dài làm việc bên Người: Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng (Những lần gặp Bác), Phó Chủ tịch Quốc hội - Thượng tướng Chu Văn Tấn (Một lòng theo Bác), Thiếu tướng Lê Thiết Hùng (Mãi mãi nhớ ơn Người), Thiếu tướng Lê Quảng Ba (Bác Hồ về nước), Nhà ngoại giao Lê Tùng Sơn (Bác Hồ với kiều bào), Thứ trưởng Vũ Anh (Những ngày gần Bác)…

“Đầu nguồn” - Hồi ký về Chủ tịch Hồ Chí Minh -0
Hồi ký “Đầu nguồn”.

Nhà ngoại giao Cao Hồng Lãnh trong hồi ức “Mãi mãi đi theo con đường của Người” kể lại câu chuyện lãnh tụ Hồ Chí Minh gặp viên phi công người Mỹ tên là William Shaw bị pháo phòng không quân phát xít Nhật bắn, phải nhảy dù xuống Cao Bằng. William Shaw được người dân địa phương cứu giúp. Giữa nơi rừng núi, người dân tộc thiểu số không biết tiếng Anh, phi công rút giấy bạc biếu nhưng không ai nhận.

Đúng dịp ông Cao Hồng Lãnh xuống cơ quan báo Việt Nam độc lập ở Cao Bằng. Có một chút vốn tiếng Anh nên ông Lãnh đã trao đổi để phi công William Shaw yên tâm, đồng thời hứa sẽ cho anh ta gặp người thạo tiếng Anh. Điều này khiến cho phi công Mỹ hết sức háo hức, anh ta luôn luôn hỏi đã sắp gặp người thạo tiếng Anh chưa?

Đúng ngày hẹn, William Shaw gặp một người ngoài 50 tuổi, mặc quần áo cộc, khăn quàng, tay cầm gậy như người Nùng. Anh ta tưởng đây là người dân địa phương. Nhà ngoại giao Cao Hồng Lãnh kể:

“Bác bắt tay anh chào hỏi bằng tiếng Anh. Người phi công bất ngờ, sửng sốt, cảm động. Bác kéo người phi công ngồi bên cạnh nói chuyện niềm nở... Khi trở về, anh ta nói với tôi là không ngờ Ông Cụ lại nói tình hình thế giới nghe rõ quá, lại đối xử với tôi thân mật như cha tôi vậy...

Sau khi gặp Bác, người phi công rất phấn khởi. Mấy hôm sau càng phấn khởi hơn. Bác gọi chị em kiếm chỉ đỏ thêu chữ “greeting” (chào mừng) trên lụa nõn tặng cho William Shaw. Anh ta không ngờ giữa nơi rừng núi này lại có một ông cụ thạo tiếng Anh và lại đối đãi thân mật, lịch sự đến mức ấy. Hôm sắp ra đi, Bác gọi tôi đến, đưa cho tôi một bản tổ chức và hoạt động của Việt Minh do Bác viết bằng tiếng Anh để đưa cho William Shaw”.

Vụ trưởng Vụ Lễ tân (Bộ Ngoại giao) Vũ Đình Huỳnh - thư ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh thời kỳ 1945 – 1946 chia sẻ về việc tổ chức sinh nhật Bác lần đầu tiên (19/5/1946) trong hồi ký “Tháng Tám cờ bay” thật đặc biệt.

“Sáng 18 tháng 5, Bác bước vào phòng tôi, bảo:

- Này, chú thông báo cho các vị trong Chính phủ biết ngày mai sinh nhật tôi. Đừng quên gọi các cháu thiếu nhi đến chơi với tôi nhé!

Tôi sửng sốt nhìn Bác. Con người rất mực khiêm tốn, thế mà đùng đùng chỉ thị cho tôi tổ chức sinh nhật của chính mình? Tôi toan hỏi Bác, nhưng Bác đã quay ra. Dừng lại ở cửa, Bác dặn thêm:

- Báo cho các anh ở Trung ương và các đoàn thể biết luôn mai kỷ niệm sinh nhật tôi”.

Thư ký Vũ Đình Huỳnh liền gọi điện thoại (thời đó gọi là dây nói) đi các nơi bàn về việc tổ chức sinh nhật Chủ tịch Chính phủ. Những nơi cần báo mà không có điện thoại, ông cử người đi đến tận nơi thông báo. Nghe xong, mọi người đều cằn nhằn “nước đến chân mới nhảy”. Thậm chí, Tổng Bí thư Trường Chinh còn cho rằng ông Vũ Đình Huỳnh đã được biết sinh nhật Bác mà không nói trước.

“Hôm sau, cả Hà Nội sáng lên màu cờ, biểu ngữ nói lên ý chí giành độc lập và chúc mừng Bác – Ông Vũ Đình Huỳnh kể tiếp trong hồi ký - Nhìn ra ngoài đường, tôi thấy anh em thợ điện tíu tít bắc thang chăng đèn kết hoa. Lễ mừng sinh nhật Bác được tổ chức vào tối hôm đó, tại Bắc Bộ Phủ. Không khí ngày hội chảy tràn trên phố phường, tới tận hang cùng ngõ hẻm. Từng đoàn người tuần hành trên các đường trung tâm hô vang khẩu hiệu chúc thọ Bác và các khẩu hiệu cách mạng khác. Các cháu thiếu nhi ăn mặc quần áo đẹp, gõ trống ếch ca hát quanh Bắc Bộ Phủ”.

Thật ra không phải Bác Hồ tổ chức sinh nhật cho mình. Tối hôm đó, ông Vũ Đình Huỳnh đón tiếp Cao uỷ từ Hải Phòng lên và Đại diện Chính phủ Pháp tại Hà Nội, ông Sainteny sang. Lúc này, quan hệ Việt – Pháp đang căng thẳng, nếu họ đến mà không có sự đón tiếp nồng nhiệt thì chẳng ra sao, mà nếu phải đón tiếp họ tưng bừng thì thể hiện Chính phủ Việt Nam lép vế. Vậy nên Chủ tịch Hồ Chí Minh đã biến cuộc thăm viếng xã giao thành cuộc chúc mừng sinh nhật của mình.

“Điều mà tôi tin là đối với Bác, ngày sinh của mình cũng phải là một ngày phục vụ lợi ích của cách mạng” - người thư ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh kể lại.

Kiều Mai Sơn

Các tin khác

Tìm giải pháp bứt phá cho du lịch đô thị cổ Hội An trong kỷ nguyên mới

Tìm giải pháp bứt phá cho du lịch đô thị cổ Hội An trong kỷ nguyên mới

Gần 5 triệu lượt khách đến Hội An trong năm 2025, nhưng chỉ 1,71 triệu vé tham quan được bán ra. Khoảng cách giữa sức hút của điểm đến và nguồn thu trực tiếp từ tham quan đặt ra bài toán về bảo tồn di sản, gìn giữ bản sắc và bảo đảm sinh kế cư dân, đòi hỏi Hội An đổi mới mô hình phát triển du lịch theo chiều sâu.

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Khảo cổ làm sáng tỏ diện mạo Đàn tế Nam Giao triều Hồ

Đợt khai quật khảo cổ mới nhất tại Đàn tế Nam Giao thuộc Di sản thế giới Thành nhà Hồ (Thanh Hoá) đã làm rõ thêm quy mô, kết cấu và ranh giới của hai cấp nền thấp nhất trong hệ thống năm cấp nền. Những phát hiện mới góp phần củng cố nhận định về quá trình quy hoạch, xây dựng đồng bộ công trình dưới triều vua Hồ Hán Thương năm 1402, đồng thời mở ra thêm hướng nghiên cứu về kiến trúc, kỹ thuật xây dựng và tổ chức nghi lễ của vương triều Hồ.

Lãnh đạo Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Lãnh đạo Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Việt Nam tặng hoa chúc mừng Ban chấp hành Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026–2031.

Hội Mỹ thuật Việt Nam trước yêu cầu đổi mới, thích ứng với thời đại số

Đại hội đại biểu Toàn quốc Hội Mỹ thuật Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra từ ngày 14/10 đến 16/10/2026 tại Hà Nội trong một bối cảnh đặc biệt. Những biến động về cơ chế tổ chức, về nguồn lực tài chính, về phương thức hoạt động và cả những yêu cầu mới của đời sống văn hóa, nghệ thuật đòi hỏi Hội phải có một cách nhìn, một tư duy mới và một bộ máy để thích ứng.

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội áo dài, dân vũ của phụ nữ Công an Thủ đô

Ngày hội "Áo dài - Dân vũ" là sân chơi văn hóa tinh thần ý nghĩa, đây không chỉ là dịp để tôn vinh vẻ đẹp truyền thống của tà áo dài Việt Nam mà còn là nơi thể hiện sự năng động, trẻ trung, tinh thần gắn kết của nữ chiến sĩ Công an Thủ đô. Thông qua ngày hội giúp các hội viên có thêm năng lượng tích cực để tiếp tục cống hiến và hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Phát động thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ

Phát động thi sáng tác văn học nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ

Ngày 15/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ phát động Cuộc thi sáng tác các tác phẩm văn học nghệ thuật (truyện ngắn, thơ, ca khúc) về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Biến giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, kiến tạo sức mạnh quốc gia

Biến giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, kiến tạo sức mạnh quốc gia

Diễn đàn quốc gia "Văn hóa với doanh nghiệp Việt Nam" năm 2026 có chủ đề: “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”. Chương trình đánh dấu bước chuyển quan trọng từ xây dựng nền tảng giá trị sang tổ chức lực lượng, phát triển công cụ và thúc đẩy thực thi.

“Lời hứa” – Khi những chiến sĩ Công an kể chuyện nghề bằng điện ảnh

“Lời hứa” – Khi những chiến sĩ Công an kể chuyện nghề bằng điện ảnh

Không có những diễn viên chuyên nghiệp, câu chuyện trong phim “Lời hứa” được kể bằng chính những trải nghiệm nghề nghiệp, góc nhìn của các chiến sĩ CSGT Thủ đô. Bộ phim đặt ra vấn đề nhức nhối về tai nạn giao thông do rượu bia để từ đó gửi gắm thông điệp về trách nhiệm của xã hội, người dân và chính quyền cùng tạo dựng một xã hội văn minh, an toàn giao thông.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển văn hoá, thể thao và du lịch

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong phát triển văn hoá, thể thao và du lịch

Quảng Trị là vùng đất có bề dày lịch sử, hội tụ những giá trị đặc sắc về văn hóa, thiên nhiên và con người. Từ hệ thống di tích chiến tranh cách mạng, di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng, đến kho tàng di sản văn hóa phi vật thể và bản sắc của các cộng đồng dân tộc… Quảng Trị đang khai thác và chuyển hóa giá trị di sản thành nguồn lực phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Văn hóa doanh nghiệp – nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững

Văn hóa doanh nghiệp – nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, văn hóa doanh nghiệp không chỉ tạo dựng bản sắc, uy tín thương hiệu mà còn trở thành nguồn lực nội sinh, góp phần nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp Việt Nam.

 Trở về miền ký ức Hà Nội

Trở về miền ký ức Hà Nội

Đêm nhạc Phú Quang – “Còn mãi một tình yêu”  diễn ra vào tối 12/10 tại Nhà hát Hồ Gươm không chỉ đưa khán giả trở về với những giai điệu đã làm nên một Phú Quang của Hà Nội, mà còn mở ra những ký ức riêng tư về người nhạc sĩ qua lời kể của bạn bè, đồng nghiệp và ba người con. 5 năm sau ngày ông rời xa, âm nhạc vẫn là sợi dây kết nối những người yêu thương, trong một cuộc hội ngộ đầy hoài niệm.

Thúc đẩy hợp tác thực chất cho điện ảnh Việt Nam

Thúc đẩy hợp tác thực chất cho điện ảnh Việt Nam

Trong khuôn khổ Liên hoan phim Quốc tế Busan lần thứ 31, ngày 11/10, tại Hàn Quốc, Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) chủ trì tổ chức tọa đàm “Liên hoan phim - Cầu nối điện ảnh Việt Nam với thế giới”. Cùng với câu chuyện đưa phim Việt ra thế giới, phát triển thị trường, đào tạo tài năng và thu hút các đoàn phim quốc tế, những trao đổi tại sự kiện hướng tới các cơ hội hợp tác cụ thể, lâu dài.

Ướp hương cho phố: Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 và bức tranh cuộc sống đủ đầy ở Dương Nội

Ướp hương cho phố: Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 và bức tranh cuộc sống đủ đầy ở Dương Nội

Những ngày giữa tháng Mười thu dịu mát, thoang thoảng hương trà sen lan tỏa khắp Công viên Thiên văn học, nơi Lễ hội Đồ uống Hà Nội 2026 đang đưa nét thưởng thức tinh tế của đất Tràng An trở thành sản phẩm du lịch mới đặc sắc, ngay trong lòng một khu đô thị cũng được vun đắp bằng tâm huyết trong gần hai thập kỷ.

Mở rộng kết nối, quảng bá điện ảnh Việt Nam tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Mở rộng kết nối, quảng bá điện ảnh Việt Nam tại Liên hoan phim quốc tế Busan

Trong khuôn khổ Liên hoan phim quốc tế Busan lần thứ 31 (BIFF 2026), ngày 10/10, tại Chợ Nội dung và Phim châu Á, Trung tâm Triển lãm và Hội nghị Busan, Hàn Quốc, Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam (VFDA) chính thức khai trương gian hàng điện ảnh Việt Nam, mở đầu chuỗi hoạt động của VFDA tại Busan, tạo cơ hội quảng bá điện ảnh Việt Nam, giới thiệu tiềm năng của các địa phương, Liên hoan phim châu Á – Đà Nẵng.

 Sắc màu văn hóa trong Lễ hội Katê Khánh Hòa

Sắc màu văn hóa trong Lễ hội Katê Khánh Hòa

Lễ hội Katê phản ảnh sâu sắc những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào người Chăm. Đây là dịp tưởng nhớ, tri ân các vị thần có công với đồng bào dân tộc Chăm; tưởng nhớ ông bà, tổ tiên và thực hành các nghi lễ truyền thống; cầu mong cuộc sống ấm no, bình an, hạnh phúc.