“Đầu nguồn” - Hồi ký về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Kỷ niệm 135 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Hội nhà văn – Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam cho ra mắt sách “Đầu nguồn” - cuốn hồi ký về Chủ tịch Hồ Chí Minh do Duy Nguyễn tuyển chọn.

“Đầu nguồn” gồm 10 bài viết của những nhà cách mạng lão thành có thời gian dài làm việc bên Người: Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng (Những lần gặp Bác), Phó Chủ tịch Quốc hội - Thượng tướng Chu Văn Tấn (Một lòng theo Bác), Thiếu tướng Lê Thiết Hùng (Mãi mãi nhớ ơn Người), Thiếu tướng Lê Quảng Ba (Bác Hồ về nước), Nhà ngoại giao Lê Tùng Sơn (Bác Hồ với kiều bào), Thứ trưởng Vũ Anh (Những ngày gần Bác)…

“Đầu nguồn” - Hồi ký về Chủ tịch Hồ Chí Minh -0
Hồi ký “Đầu nguồn”.

Nhà ngoại giao Cao Hồng Lãnh trong hồi ức “Mãi mãi đi theo con đường của Người” kể lại câu chuyện lãnh tụ Hồ Chí Minh gặp viên phi công người Mỹ tên là William Shaw bị pháo phòng không quân phát xít Nhật bắn, phải nhảy dù xuống Cao Bằng. William Shaw được người dân địa phương cứu giúp. Giữa nơi rừng núi, người dân tộc thiểu số không biết tiếng Anh, phi công rút giấy bạc biếu nhưng không ai nhận.

Đúng dịp ông Cao Hồng Lãnh xuống cơ quan báo Việt Nam độc lập ở Cao Bằng. Có một chút vốn tiếng Anh nên ông Lãnh đã trao đổi để phi công William Shaw yên tâm, đồng thời hứa sẽ cho anh ta gặp người thạo tiếng Anh. Điều này khiến cho phi công Mỹ hết sức háo hức, anh ta luôn luôn hỏi đã sắp gặp người thạo tiếng Anh chưa?

Đúng ngày hẹn, William Shaw gặp một người ngoài 50 tuổi, mặc quần áo cộc, khăn quàng, tay cầm gậy như người Nùng. Anh ta tưởng đây là người dân địa phương. Nhà ngoại giao Cao Hồng Lãnh kể:

“Bác bắt tay anh chào hỏi bằng tiếng Anh. Người phi công bất ngờ, sửng sốt, cảm động. Bác kéo người phi công ngồi bên cạnh nói chuyện niềm nở... Khi trở về, anh ta nói với tôi là không ngờ Ông Cụ lại nói tình hình thế giới nghe rõ quá, lại đối xử với tôi thân mật như cha tôi vậy...

Sau khi gặp Bác, người phi công rất phấn khởi. Mấy hôm sau càng phấn khởi hơn. Bác gọi chị em kiếm chỉ đỏ thêu chữ “greeting” (chào mừng) trên lụa nõn tặng cho William Shaw. Anh ta không ngờ giữa nơi rừng núi này lại có một ông cụ thạo tiếng Anh và lại đối đãi thân mật, lịch sự đến mức ấy. Hôm sắp ra đi, Bác gọi tôi đến, đưa cho tôi một bản tổ chức và hoạt động của Việt Minh do Bác viết bằng tiếng Anh để đưa cho William Shaw”.

Vụ trưởng Vụ Lễ tân (Bộ Ngoại giao) Vũ Đình Huỳnh - thư ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh thời kỳ 1945 – 1946 chia sẻ về việc tổ chức sinh nhật Bác lần đầu tiên (19/5/1946) trong hồi ký “Tháng Tám cờ bay” thật đặc biệt.

“Sáng 18 tháng 5, Bác bước vào phòng tôi, bảo:

- Này, chú thông báo cho các vị trong Chính phủ biết ngày mai sinh nhật tôi. Đừng quên gọi các cháu thiếu nhi đến chơi với tôi nhé!

Tôi sửng sốt nhìn Bác. Con người rất mực khiêm tốn, thế mà đùng đùng chỉ thị cho tôi tổ chức sinh nhật của chính mình? Tôi toan hỏi Bác, nhưng Bác đã quay ra. Dừng lại ở cửa, Bác dặn thêm:

- Báo cho các anh ở Trung ương và các đoàn thể biết luôn mai kỷ niệm sinh nhật tôi”.

Thư ký Vũ Đình Huỳnh liền gọi điện thoại (thời đó gọi là dây nói) đi các nơi bàn về việc tổ chức sinh nhật Chủ tịch Chính phủ. Những nơi cần báo mà không có điện thoại, ông cử người đi đến tận nơi thông báo. Nghe xong, mọi người đều cằn nhằn “nước đến chân mới nhảy”. Thậm chí, Tổng Bí thư Trường Chinh còn cho rằng ông Vũ Đình Huỳnh đã được biết sinh nhật Bác mà không nói trước.

“Hôm sau, cả Hà Nội sáng lên màu cờ, biểu ngữ nói lên ý chí giành độc lập và chúc mừng Bác – Ông Vũ Đình Huỳnh kể tiếp trong hồi ký - Nhìn ra ngoài đường, tôi thấy anh em thợ điện tíu tít bắc thang chăng đèn kết hoa. Lễ mừng sinh nhật Bác được tổ chức vào tối hôm đó, tại Bắc Bộ Phủ. Không khí ngày hội chảy tràn trên phố phường, tới tận hang cùng ngõ hẻm. Từng đoàn người tuần hành trên các đường trung tâm hô vang khẩu hiệu chúc thọ Bác và các khẩu hiệu cách mạng khác. Các cháu thiếu nhi ăn mặc quần áo đẹp, gõ trống ếch ca hát quanh Bắc Bộ Phủ”.

Thật ra không phải Bác Hồ tổ chức sinh nhật cho mình. Tối hôm đó, ông Vũ Đình Huỳnh đón tiếp Cao uỷ từ Hải Phòng lên và Đại diện Chính phủ Pháp tại Hà Nội, ông Sainteny sang. Lúc này, quan hệ Việt – Pháp đang căng thẳng, nếu họ đến mà không có sự đón tiếp nồng nhiệt thì chẳng ra sao, mà nếu phải đón tiếp họ tưng bừng thì thể hiện Chính phủ Việt Nam lép vế. Vậy nên Chủ tịch Hồ Chí Minh đã biến cuộc thăm viếng xã giao thành cuộc chúc mừng sinh nhật của mình.

“Điều mà tôi tin là đối với Bác, ngày sinh của mình cũng phải là một ngày phục vụ lợi ích của cách mạng” - người thư ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh kể lại.

Kiều Mai Sơn

Các tin khác

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Hội sách Côn Đảo: Giữ ký ức lịch sử, gieo mầm tri thức

Ngày 13/11, Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP Hồ Chí Minh cho biết, Hội sách Côn Đảo lần thứ 2 năm 2026 với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”. Sự kiện diễn ra từ ngày 19 đến ngày 22/11/2026 tại khu vực Di tích Nhà Công quán và Công viên đường Tôn Đức Thắng, Đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh.

MB ký kết hợp tác với HLL JoongAng, Hakuna Matata Group - đơn vị sở hữu bản quyền giải thưởng, chính thức trở thành Nhà tài trợ Danh xưng của Lễ trao giải The 41st Golden Disc Awards tại Việt Nam.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết hợp tác với MB

Ngày 11/11, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tổ chức ký kết và công bố chương trình hợp tác “Việt Nam - Hơn cả một trải nghiệm” (Vietnam – Experience More) trong giai đoạn 2027–2031, hướng tới lựa chọn và đồng hành đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giải trí có sức hút quốc tế tổ chức tại Việt Nam, gắn với quảng bá hình ảnh đất nước, phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Tràng An vào danh sách Di sản địa chất của thế giới

Trong danh sách 100 địa điểm di sản địa chất của Liên hiệp Quốc tế các Khoa học Địa chất (IUGS) vừa được công bố, “Karst nhiệt đới Tràng An” (Trang An Tropical Karst), tỉnh Ninh Bình, Việt Nam, được ghi danh với mã số 283, thuộc nhóm di sản địa chất về địa mạo và các quá trình địa chất đang diễn ra.

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Tìm kiếm những giọng hát mới lan tỏa di sản nhạc Trịnh Công Sơn

Một di sản âm nhạc lớn không thể chỉ được tiếp nối bằng những bản trình diễn giống với quá khứ. Nó cần được sống trong những cảm nhận mới, những tiếng nói mới. Đó cũng là lý do mà chương trình Hát cùng Trịnh ra đời nhằm tìm kiếm giọng ca tiếp nối di sản của Trịnh Công Sơn.

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Mời gửi bài viết cho bộ sách về Chiến dịch 500 ngày đêm

Thực hiện Kế hoạch số 597/KH-BCA-X04 ngày 29/5/2026 của Bộ Công an về truyền thông “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Cục Truyền thông Công an nhân dân tổ chức xây dựng bộ sách về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Dinh Độc Lập hướng đến không gian sáng tạo và kết nối di sản

Sáng 11/11, Di tích quốc gia đặc biệt Dinh Độc Lập - Hội trường Thống Nhất phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Ký ức - Di sản - Sáng tạo đương đại”, hướng tới Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam lần thứ nhất (24/11/2026).

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Nghệ sĩ mang áo lính lan toả sức sống của âm nhạc dân tộc

Với thanh âm của Sáo trúc, đàn Tranh, đàn Bầu, Tỳ bà, Tam thập lục, đàn Nhị, K’ni, Trống dân tộc, trong chương trình “Âm vang non nước - Khát vọng vươn xa” các nghệ sĩ Nhà hát Ca múa nhạc Quân đội đã mang đến với khán giả Thái Nguyên không gian âm nhạc đậm bản sắc Việt Nam.

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Cuộc đối thoại nghệ thuật giữa văn chương, âm nhạc và nhiếp ảnh

Lấy cảm hứng từ tiểu thuyết “Trăm năm cô đơn” - tác phẩm mang về giải Nobel văn học năm 1982 cho nhà văn Colombia Gabriel García Márquez, chương trình “Bóng hình Macondo” mang đến những gam màu mới lạ với khán giả Thủ đô Hà Nội vào tối 9-10/11. Đây cũng là lần đầu tiên, tại Nhà hát Hồ Gươm có một chương trình kết hợp độc tấu piano với nghệ thuật nhiếp ảnh.

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Triển lãm tài liệu lưu trữ về kiến trúc, đô thị Việt Nam, đang đề cử UNESCO ghi danh

Khối tài liệu lưu trữ gốc do Việt Nam và Pháp cùng bảo quản, hiện đang được hai bên phối hợp xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới sẽ được giới thiệu tại Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Hà Nội.

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Mở rộng trải nghiệm nghệ thuật, thu hút khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm

Sự kết hợp giữa dàn nhạc giao hưởng lâu đời cùng nữ nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano trẻ Alma Deutscher với những dấu ấn sáng tạo đương đại đã mang đến những trải nghiệm khó quên cho khán giả đến Nhà hát Hồ Gươm trong hai đêm 7 – 8/11. Đây cũng là một trong những chương trình có nhiều đổi mới nhằm thu hút khán giả trong dịp cuối năm 2026.

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Hà Nội có thêm 46 không gian văn hóa sáng tạo

Tối 8/11, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tổ chức Lễ trao quyết định công nhận 46 không gian văn hóa sáng tạo năm 2026, khai trương không gian văn hoá Lũng Trăng, tăng tổng số không gian văn hoá sáng tạo của Thủ đô được công nhận lên 128 không gian.

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

Chiều 8/11, Diễn đàn quốc gia “Văn hóa với Doanh nghiệp” năm 2026 chủ đề “Văn hóa kinh doanh Việt Nam – Trụ cột quan trọng chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia” đã diễn ra tại Hà Nội. Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ gửi lẵng hoa chúc mừng.

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

TP Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc, TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt kết hợp bắn pháo hoa tại 3 địa điểm ở phường Sài Gòn, phường Bình Dương và phường Vũng Tàu cùng nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn khác cũng được triển khai trên địa bàn thành phố.

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Tài hoa nghệ sĩ, bản lĩnh người lính trên sân khấu nhạc dân tộc

Với 15 tiết mục được đầu tư dàn dựng công phu, kết hợp giữa hoà tấu dàn nhạc và độc tấu nhạc cụ dân tộc, những nghệ sĩ mang áo lính không chỉ chinh phục người xem bằng kỹ thuật điêu luyện, sự tài hoa của từng cá nhân mà còn bằng bản lĩnh, sự chuẩn mực và tinh thần đoàn kết, hiệp đồng – phẩm chất làm nên bản sắc của người nghệ sĩ, chiến sĩ trên mặt trận văn hóa.

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026

Vượt qua 24 thí sinh dự thi đêm Chung kết toàn quốc, người đẹp đến từ Hà Nội Nguyễn Yến Trang đăng quang Hoa hậu Việt Nam 2026. Danh hiệu Á hậu 1 thuộc về Trần Xuân Khánh Linh; Á hậu 2 thuộc về Lê Phương Nghi.

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Giám định hiện vật giống thuyền độc mộc tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ

Một hiện vật bằng cây gỗ có hình dáng như chiếc thuyền độc mộc được tìm thấy dưới sông Kỳ Lộ qua địa phận xã Đồng Xuân, tỉnh Đắk Lắk sẽ được tổ giám định do Bảo tàng Phú Yên chủ trì, phối hợp với chính quyền địa phương nghiên cứu, xác định đặc điểm, tính chất, niên đại, giá trị để lập hồ sơ hiện vật.

Các đại biểu tập trung trao đổi giải pháp phát huy tiềm năng, thế mạnh văn hóa của tỉnh Vĩnh Long sau hợp nhất.

Vĩnh Long định vị bản sắc, phát triển công nghiệp văn hóa

Vĩnh Long định hướng khai thác các giá trị di sản, văn hóa truyền thống và lợi thế sinh thái của ba vùng đất Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh (cũ), gắn bảo tồn với phát triển sản phẩm du lịch, công nghiệp văn hóa, tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương.

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Làng cổ Đông Hòa Hiệp rực rỡ “Sắc màu di sản”

Với chủ đề “Sắc màu di sản”, Lễ hội Văn hóa - Du lịch Làng cổ Đông Hòa Hiệp lần thứ VII năm 2026 diễn ra từ ngày 19 đến 22/11 tại xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp. Lễ hội có nhiều hoạt động tái hiện không gian văn hóa sông nước, giới thiệu kiến trúc nhà cổ, làng nghề truyền thống, nghệ thuật và ẩm thực, góp phần tôn vinh giá trị di sản, quảng bá hình ảnh đất và người Đông Hòa Hiệp đến du khách.