“Đầu nguồn” - Hồi ký về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Kỷ niệm 135 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Hội nhà văn – Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam cho ra mắt sách “Đầu nguồn” - cuốn hồi ký về Chủ tịch Hồ Chí Minh do Duy Nguyễn tuyển chọn.

“Đầu nguồn” gồm 10 bài viết của những nhà cách mạng lão thành có thời gian dài làm việc bên Người: Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng (Những lần gặp Bác), Phó Chủ tịch Quốc hội - Thượng tướng Chu Văn Tấn (Một lòng theo Bác), Thiếu tướng Lê Thiết Hùng (Mãi mãi nhớ ơn Người), Thiếu tướng Lê Quảng Ba (Bác Hồ về nước), Nhà ngoại giao Lê Tùng Sơn (Bác Hồ với kiều bào), Thứ trưởng Vũ Anh (Những ngày gần Bác)…

“Đầu nguồn” - Hồi ký về Chủ tịch Hồ Chí Minh -0
Hồi ký “Đầu nguồn”.

Nhà ngoại giao Cao Hồng Lãnh trong hồi ức “Mãi mãi đi theo con đường của Người” kể lại câu chuyện lãnh tụ Hồ Chí Minh gặp viên phi công người Mỹ tên là William Shaw bị pháo phòng không quân phát xít Nhật bắn, phải nhảy dù xuống Cao Bằng. William Shaw được người dân địa phương cứu giúp. Giữa nơi rừng núi, người dân tộc thiểu số không biết tiếng Anh, phi công rút giấy bạc biếu nhưng không ai nhận.

Đúng dịp ông Cao Hồng Lãnh xuống cơ quan báo Việt Nam độc lập ở Cao Bằng. Có một chút vốn tiếng Anh nên ông Lãnh đã trao đổi để phi công William Shaw yên tâm, đồng thời hứa sẽ cho anh ta gặp người thạo tiếng Anh. Điều này khiến cho phi công Mỹ hết sức háo hức, anh ta luôn luôn hỏi đã sắp gặp người thạo tiếng Anh chưa?

Đúng ngày hẹn, William Shaw gặp một người ngoài 50 tuổi, mặc quần áo cộc, khăn quàng, tay cầm gậy như người Nùng. Anh ta tưởng đây là người dân địa phương. Nhà ngoại giao Cao Hồng Lãnh kể:

“Bác bắt tay anh chào hỏi bằng tiếng Anh. Người phi công bất ngờ, sửng sốt, cảm động. Bác kéo người phi công ngồi bên cạnh nói chuyện niềm nở... Khi trở về, anh ta nói với tôi là không ngờ Ông Cụ lại nói tình hình thế giới nghe rõ quá, lại đối xử với tôi thân mật như cha tôi vậy...

Sau khi gặp Bác, người phi công rất phấn khởi. Mấy hôm sau càng phấn khởi hơn. Bác gọi chị em kiếm chỉ đỏ thêu chữ “greeting” (chào mừng) trên lụa nõn tặng cho William Shaw. Anh ta không ngờ giữa nơi rừng núi này lại có một ông cụ thạo tiếng Anh và lại đối đãi thân mật, lịch sự đến mức ấy. Hôm sắp ra đi, Bác gọi tôi đến, đưa cho tôi một bản tổ chức và hoạt động của Việt Minh do Bác viết bằng tiếng Anh để đưa cho William Shaw”.

Vụ trưởng Vụ Lễ tân (Bộ Ngoại giao) Vũ Đình Huỳnh - thư ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh thời kỳ 1945 – 1946 chia sẻ về việc tổ chức sinh nhật Bác lần đầu tiên (19/5/1946) trong hồi ký “Tháng Tám cờ bay” thật đặc biệt.

“Sáng 18 tháng 5, Bác bước vào phòng tôi, bảo:

- Này, chú thông báo cho các vị trong Chính phủ biết ngày mai sinh nhật tôi. Đừng quên gọi các cháu thiếu nhi đến chơi với tôi nhé!

Tôi sửng sốt nhìn Bác. Con người rất mực khiêm tốn, thế mà đùng đùng chỉ thị cho tôi tổ chức sinh nhật của chính mình? Tôi toan hỏi Bác, nhưng Bác đã quay ra. Dừng lại ở cửa, Bác dặn thêm:

- Báo cho các anh ở Trung ương và các đoàn thể biết luôn mai kỷ niệm sinh nhật tôi”.

Thư ký Vũ Đình Huỳnh liền gọi điện thoại (thời đó gọi là dây nói) đi các nơi bàn về việc tổ chức sinh nhật Chủ tịch Chính phủ. Những nơi cần báo mà không có điện thoại, ông cử người đi đến tận nơi thông báo. Nghe xong, mọi người đều cằn nhằn “nước đến chân mới nhảy”. Thậm chí, Tổng Bí thư Trường Chinh còn cho rằng ông Vũ Đình Huỳnh đã được biết sinh nhật Bác mà không nói trước.

“Hôm sau, cả Hà Nội sáng lên màu cờ, biểu ngữ nói lên ý chí giành độc lập và chúc mừng Bác – Ông Vũ Đình Huỳnh kể tiếp trong hồi ký - Nhìn ra ngoài đường, tôi thấy anh em thợ điện tíu tít bắc thang chăng đèn kết hoa. Lễ mừng sinh nhật Bác được tổ chức vào tối hôm đó, tại Bắc Bộ Phủ. Không khí ngày hội chảy tràn trên phố phường, tới tận hang cùng ngõ hẻm. Từng đoàn người tuần hành trên các đường trung tâm hô vang khẩu hiệu chúc thọ Bác và các khẩu hiệu cách mạng khác. Các cháu thiếu nhi ăn mặc quần áo đẹp, gõ trống ếch ca hát quanh Bắc Bộ Phủ”.

Thật ra không phải Bác Hồ tổ chức sinh nhật cho mình. Tối hôm đó, ông Vũ Đình Huỳnh đón tiếp Cao uỷ từ Hải Phòng lên và Đại diện Chính phủ Pháp tại Hà Nội, ông Sainteny sang. Lúc này, quan hệ Việt – Pháp đang căng thẳng, nếu họ đến mà không có sự đón tiếp nồng nhiệt thì chẳng ra sao, mà nếu phải đón tiếp họ tưng bừng thì thể hiện Chính phủ Việt Nam lép vế. Vậy nên Chủ tịch Hồ Chí Minh đã biến cuộc thăm viếng xã giao thành cuộc chúc mừng sinh nhật của mình.

“Điều mà tôi tin là đối với Bác, ngày sinh của mình cũng phải là một ngày phục vụ lợi ích của cách mạng” - người thư ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh kể lại.

Kiều Mai Sơn

Các tin khác

Nhân rộng giáo dục nghệ thuật trong trường học qua sân khấu học đường

Nhân rộng giáo dục nghệ thuật trong trường học qua sân khấu học đường

Chỉ sau một học kỳ hè, hàng loạt các câu chuyện, nhân vật chỉ hiện diện trên trang sách được hàng trăm học sinh của các trường trên địa bàn thành phố Hà Nội chuyển tải sinh động trên sân khấu. Trên 600 giáo viên, học sinh được học, trải nghiệm, thực hành, biểu diễn, thay vì chỉ tiếp cận nghệ thuật ở góc độ thưởng thức, đồng thời khơi dậy tình yêu nghệ thuật trong học đường.

Nhận diện giá trị nổi bật của Cổ Loa để đề cử Di sản thế giới

Nhận diện giá trị nổi bật của Cổ Loa để đề cử Di sản thế giới

Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hoá, khảo cổ, quân sự, Khu di tích Cổ Loa từng được khuyến nghị xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Di sản thế giới trước cả Trung tâm Hoàng thành Thăng Long. Đây là chia sẻ của nhiều nhà khoa học tại Hội thảo khoa học “Nhận diện giá trị nổi bật toàn cầu của Khu di tích Cổ Loa”.

Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh 2026

Khởi động xét chọn Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh 2026

Ban Tổ chức triển khai Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”, Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam (VNABC) phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công Thương chính thức khởi động Chương trình xét chọn “Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa kinh doanh Việt Nam” năm 2026 trên phạm vi cả nước.

Tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn

Tôn vinh những đóng góp to lớn của Danh nhân văn hoá Lê Quý Đôn

Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, đón nhận Nghị quyết của UNESCO và chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rạng rỡ văn hiến Việt Nam" sẽ diễn ra vào tối 31/7 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên, truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1.

Kiệt tác La Traviata chuẩn phong cách Ý trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm

Kiệt tác La Traviata chuẩn phong cách Ý trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm

Tối 30/7, trên 100 nghệ sĩ của Nhà hát Opera Giuseppe Verdi Trieste (Ý) đã có đêm biểu diễn thành công rực rỡ trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm khi mang đến cho khán giả Việt Nam kiệt tác opera của nhà soạn nhạc Giuseppe Verdi với hơn 170 năm lịch sử - La Traviata với phiên bản chuẩn phong cách Ý.

Nghệ sĩ nhà hát hơn 200 tuổi của Ý gửi trọn tình yêu opera đến khán giả Việt

Nghệ sĩ nhà hát hơn 200 tuổi của Ý gửi trọn tình yêu opera đến khán giả Việt

Tối 30/7, các nghệ sĩ của Nhà hát Giuseppe Verdi di Trieste – biểu tượng nghệ thuật của nước Ý sẽ có buổi trình diễn La Traviata đầu tiên tại Nhà hát Hồ Gươm. Cùng với kiệt tác này, các nghệ sĩ còn mang theo niềm tự hào về nghệ thuật opera Ý, sự trân trọng dành cho khán giả Việt Nam và kỳ vọng mở ra những nhịp cầu hợp tác văn hóa bền chặt giữa hai quốc gia.

Cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”

Cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”

Nhằm lan tỏa hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Công an nhân dân và ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng tại Vòng chung kết Hội thao Quân sự, Võ thuật và Thể thao Công an nhân dân năm 2026 diễn ra tại TP Đà Nẵng, Công an TP Đà Nẵng chính thức phát động cuộc thi ảnh online “Khoảnh khắc đẹp Hội thao Công an nhân dân năm 2026”, dành cho cán bộ, chiến sĩ, các nhiếp ảnh gia và đông đảo người dân, yêu nhiếp ảnh trên cả nước.

Người có công, người cao tuổi, học sinh, sinh viên được giảm 50% giá vé show “Đất Nước Thiên Hùng Ca”

Người có công, người cao tuổi, học sinh, sinh viên được giảm 50% giá vé show “Đất Nước Thiên Hùng Ca”

Nhằm tri ân người có công với đất nước, động viên người cao tuổi và lan tỏa lòng tự hào dân tộc tới học sinh, sinh viên, Tập đoàn Vingroup đã triển khai tặng 50% giá vé chương trình nghệ thuật “Đất Nước Thiên Hùng Ca” cho các khán giả trên từ ngày 10/7/2026 đến ngày 31/8/2026.