Đây là quan điểm thống nhất của nhiều nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp tại Diễn đàn Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam 2026, chủ đề “Văn hóa doanh nghiệp – nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững”. Diễn đàn do Báo Văn hóa phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME) tổ chức vào ngày 13/10, tại Hà Nội, thu hút khoảng 300 đại biểu là đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu, hiệp hội doanh nghiệp, cơ quan báo chí, doanh nhân cùng các cơ sở giáo dục, đào tạo.
Xây dựng văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới
Phát biểu tại diễn đàn, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng cho biết, hiện nay, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch đang nỗ lực phát triển công nghiệp văn hóa, phát triển kinh tế thể thao và phát triển kinh tế du lịch. Đây là những lĩnh vực cần sự vào cuộc, kiến tạo của cả hệ thống chính trị nhằm khai thác hiệu quả các nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển.
Bàn về văn hoá doanh nghiệp, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho rằng, trong kỷ nguyên mới của đất nước và xu thế chung của thời đại, xây dựng văn hoá doanh nghiệp phải kết hợp hài hoà, vừa giữ gìn bản sắc dân tộc, vừa phải đổi mới sáng tạo bằng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, văn hoá doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới cần đảm bảo 8 điểm cốt lõi: Tinh thần liêm chính, thượng tôn pháp luật và giữ chữ tín; lấy giá trị thực cho khách hàng làm căn cứ hành động; tôn trọng con người, trọng dụng tài năng và phát triển năng lực; tôn trọng đổi mới sáng tạo, học tập liên tục và thích ứng nhanh; sử dụng dữ liệu, mạnh dạn tiên phong sử dụng AI một cách có trách nhiệm; xây dựng văn hóa nêu gương; giữ gìn bản sắc văn hóa của Việt Nam; phải gắn khát vọng phát triển của doanh nghiệp với trách nhiệm dài hạn đối với đất nước và cộng đồng, gắn sứ mệnh phát triển của doanh nghiệp với sứ mệnh của quốc gia dân tộc.
Trong bài phát biểu đề dẫn, Tổng Biên tập Báo Văn hóa Nguyễn Anh Vũ cũng khẳng định văn hóa quyết định sức mạnh lâu dài của một doanh nghiệp. Bên cạnh những nguồn lực hữu hình như vốn, công nghệ, nhân lực, thị trường và mô hình kinh doanh, văn hóa là nguồn lực có khả năng định hình cách doanh nghiệp hành động, ứng xử, vượt qua khủng hoảng và phát triển. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của diễn đàn: nhìn nhận văn hóa doanh nghiệp như một nguồn lực nội sinh gắn trực tiếp với năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo, đạo đức kinh doanh, phát triển con người và khả năng phát triển bền vững.
Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu, diễn đàn tạo điều kiện để cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những yêu cầu mới trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Từ đó, các đại biểu đề xuất những giải pháp đưa văn hóa trở thành một bộ phận thiết yếu trong chiến lược phát triển, thay vì chỉ được thể hiện qua các tuyên ngôn hay bộ quy tắc mang tính hình thức.
Biến giá trị văn hóa thành năng lực cạnh tranh
Tại diễn đàn, TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam; ông Hồ Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam cùng nhiều chuyên gia tập trung phân tích vai trò của văn hóa như một nguồn lực nội sinh, mối quan hệ giữa văn hóa doanh nghiệp với chất lượng tăng trưởng, năng suất, tinh thần doanh nhân, khát vọng phát triển và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Các tham luận và ý kiến trao đổi nhấn mạnh đạo đức kinh doanh và văn hóa quản trị là nền móng tạo dựng niềm tin, uy tín và giá trị thương hiệu. Trong môi trường kinh doanh nhiều biến động, niềm tin không chỉ là kết quả của những giao dịch thành công trước mắt mà còn là tài sản chiến lược được tích lũy qua thời gian, từ sự nhất quán giữa cam kết với hành động đến chất lượng sản phẩm, dịch vụ và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với cộng đồng.
Nhiều giải pháp để chuyển hóa văn hóa thành năng lực cạnh tranh thực chất được các đại biểu đề xuất. Theo TS Chử Đức Hoàng, Chánh Văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ, doanh nghiệp cần chuyển tinh thần sáng tạo thành những quyết định có thể thực hiện và đánh giá. Điều đó đòi hỏi phải trao cơ hội cho người lao động đề xuất ý tưởng, dành nguồn lực cho hoạt động thử nghiệm, biết học hỏi từ kết quả và giữ vững trách nhiệm với khách hàng, người lao động.
Ở góc độ quản trị, CEO Blue C Lê Quang Vũ nhấn mạnh vai trò của tư duy trong quá trình đổi mới doanh nghiệp. Theo ông, ngay cả khi công nghệ được triển khai tốt, kết quả vẫn khó đạt được nếu tư duy quản trị chưa phù hợp. Doanh nghiệp cần xác định rõ những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc để tiếp tục gìn giữ; đồng thời nhận diện những nội dung cần bổ sung, cải thiện, mạnh dạn từ bỏ các lề lối làm việc không còn phù hợp và bắt đầu những cách làm mới, kể cả từ những thay đổi nhỏ trong hoạt động hằng ngày.
Trong khi đó, TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh (BCSI), đề cập đến khả năng đo lường, giám sát hoạt động và tạo không gian làm việc chung trên nền tảng số, qua đó nâng cao hiệu quả phối hợp và thúc đẩy tinh thần làm việc nhóm. Ông cho rằng, bản sắc văn hoá doanh nghiệp được thể hiện qua cách làm, sự nhất quán giữa cam kết của doanh nghiệp với sản phẩm, dịch vụ và hình ảnh thương hiệu. Người lãnh đạo cần thấu hiểu hành vi, mong muốn của nhân sự trẻ, tạo cơ hội phù hợp để họ phát huy năng lực. Sự kết nối giữa yêu cầu công việc với cơ hội phát triển của người lao động giúp việc xây dựng văn hoá đi vào cách quản trị hằng ngày…
Từ các ý kiến tại diễn đàn có thể thấy, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường quốc tế và trong nước, văn hóa chính là điểm tựa giúp doanh nghiệp Việt Nam tạo nên sự khác biệt và củng cố niềm tin của người tiêu dùng. Việc coi văn hóa là nguồn lực nội sinh vì thế không chỉ là yêu cầu đối với từng doanh nghiệp, mà còn gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát huy tinh thần doanh nhân và xây dựng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
