Theo cáo trạng, trưa 28/1/2013, phạm nhân Hà Kim Đoài, ở xã Tân An, huyện Chiêm Hoá, tỉnh Tuyên Quang, đang chấp hành án phạt tù chung thân về tội mua bán trái phép chất ma túy đi lao động trở về khu giam giữ tại phân trại số 3, Trại giam Tân Lập. Khi Đoài trở về có mang theo một xô nhựa, có biểu hiện nghi vấn. Cán bộ trại giam yêu cầu dừng lại kiểm tra, nhưng Đoài không chấp hành, tiếp tục đi vào khu giam giữ để lấy từ xô nhựa ra một gói nilon, bên trong có 25 gói heroin ném phi tang vào phía vườn hoa trong khu giam, nhưng đã bị cán bộ trại giam khống chế thu giữ tang vật.
Nguồn gốc số heroin này, Đoài khai đã "thăn" trộm của Bùi Hồng Khanh, ở Thái Nguyên (phạm nhân trong trại). Trước đó khoảng một tuần, phạm nhân Nguyễn Văn Long, ở Bắc Giang có đưa cho Khanh 4 cục heroin đút trong một vỏ bao thuốc lá. Long dặn Khanh đưa cho Đoài nhờ cất giấu hộ. Đoài nhận số heroin này đem cất trên nóc trần nhà kho của xưởng khâu bóng. Ít ngày sau, Đoài lấy 2 cục heroin đưa trả lại cho Khanh và Long để bán. Còn 2 cục, Đoài cạo mỗi cục một ít, gói thành 25 gói nhỏ để tiêu thụ trong trại giam thì bị phát hiện, bắt giữ.
Điều tra mở rộng vụ án, "phát lộ" một đường dây đưa ma túy vào trại giam, với sự tham gia của một số phạm nhân đã và đang cải tạo tại Trại giam Tân Lập; có sự câu kết với các đối tượng bên ngoài; tổng cộng 51 bị can bị khởi tố (trong đó có 1 bị can đã chết vì nhiễm HIV/AIDS giai đoạn cuối).
Thủ đoạn của các đối tượng trong đường dây này là "đặt hàng" mua ma túy của đối tượng bên ngoài xã hội; sau đó có đối tượng "cửu vạn" nhận hàng và đem hàng vào khu vực xung quanh trại giam Tân Lập, cất giấu ma túy tại một địa điểm các đối tượng thỏa thuận với nhau. Lợi dụng việc một số phạm nhân được ra khỏi khu vực giam để tham gia lao động; số phạm nhân này sẽ lấy ma túy ở nơi cất giấu, đưa vào khu vực giam. Từ đây, ma túy được bán trao tay, xé nhỏ cho các con nghiện đang bị giam trong trại. Việc mua và bán ma túy được thanh toán dưới hình thức chuyển khoản vào tài khoản cá nhân của một số đối tượng bên ngoài xã hội. Khi tiền báo có trong tài khoản thì trong trại giam, việc mua bán ma túy cũng được hoàn tất... Bằng thủ đoạn này, các đối tượng đã nhiều lần đưa ma túy trót lọt vào trại giam để tiêu thụ suốt hơn 1 năm đến khi bị phát hiện.
Trong số đối tượng cung cấp ma túy vào trại giam có Nguyễn Đức Chính, trú tại xã Tiên Lương, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ là đối tượng từng thụ án tại Trại giam Tân Lập, ra tù đầu năm 2013, nhưng không ăn năn hối cải, là đầu mối cung cấp ma túy cho phạm nhân Nguyễn Văn Long đang thụ án trong Trại giam Tân Lập. Số tiền mà các đối tượng trong đường dây này đã chuyển qua tài khoản lên tới nhiều tỷ đồng. Riêng bị can Nguyễn Đức Chính thu lợi bất hợp pháp hơn 62 triệu đồng.
Đáng lưu ý, trong số các phạm nhân tham gia đường dây ma túy, có nhiều bị án đang phải chấp hành bản án chung thân hoặc hơn 20 năm tù giam về tội ma túy, cá biệt có trường hợp vừa được thoát án tử hình xuống chung thân về tội này do chính sách nhân đạo của Nhà nước, nhưng vẫn tiếp tục phạm tội.
Đường dây ma túy trên được phát hiện là do Trại giam Tân Lập luôn chủ động trong công tác quản lý, cải tạo phạm nhân
