Huyện Tây Hòa được thành lập và chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2005 trên cơ sở chia tách huyện Tuy Hòa thành hai huyện Đông Hòa và Tây Hòa theo Nghị định số 62/2005/NĐ-CP ngày 16/5/2005 của Chính phủ. Vùng đất này giàu truyền thống cách mạng kiên cường trong hai cuộc kháng chiến, nên huyện cùng với 9/11 xã, thị trấn đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Trong chiến tranh, nơi đây không chỉ có căn cứ địa cách mạng, mà còn có nhiều sự kiện, địa danh lịch sử nổi tiếng như xã Hòa Thịnh là nơi ghi dấu mốc son chói lọi phong trào đồng khởi cuối năm 1960, cụ Ngô Thị Kính nổi danh “Bà mẹ Hòa Đồng chặn xe tăng của địch” giữa năm 1964, di tích lịch sử quốc gia “Chiến thắng đường 5” đập tan cuộc rút lui chiến lược của địch từ Tây Nguyên về đồng bằng sau khi thất thủ Buôn Ma Thuột, góp phần lập nên đại thắng mùa xuân 1975, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước…
Trong thời bình, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Tây Hòa luôn năng động vượt khó, đột phá vươn lên trong hành trình xây dựng, đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội, hai xã Hòa Bình 1 và Hòa Phong được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lao động trong thời kỳ đổi mới. Ngày 18/11/2024, Chủ tịch nước ban hành quyết định số 1219-QĐ/CTN tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba cho Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân huyện Tây Hòa vì đã có thành tích xuất sắc trong xây dựng nông thôn mới (NTM), công tác cải cách hành chính và thu ngân sách.
Trong tổng diện tích 16.317ha đất nông nghiệp ở huyện Tây Hòa, có cánh đồng rộng lớn hơn 6.900ha lúa, mỗi năm sản xuất hai vụ. Bên cạnh đó là 37.409ha đất lâm nghiệp, chiếm gần 60% diện tích tự nhiên toàn huyện và là tiềm năng phát triển kinh tế rừng kết hợp du lịch sinh thái. Nhiều năm qua, huyện Tây Hòa thường xuyên chú trọng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, đưa công nghiệp và dịch vụ tăng lên, trong năm 2024 giá trị sản xuất các ngành đạt 5.957 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người 60,3 triệu đồng, tăng 9,6 lần so với năm 2006. Nguồn thu ngân sách giai đoạn 2020-2024 tăng bình quân 10,6%, trong đó năm 2024 đạt 254 tỷ đồng, tăng 24,5 lần so với năm 2005, đạt 195% dự toán tỉnh giao.
Một nét nổi bật ở huyện Tây Hòa là Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM đã triển khai thực hiện hiệu quả, 10/10 xã đạt chuẩn NTM từ năm 2018, Tây Hòa là huyện NTM đầu tiên ở Phú Yên theo Quyết định số 799/QĐ-TTg ngày 28/6/2019 của Thủ tướng Chính phủ. Không dừng lại ở đó, đến nay đã có 9 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, trong đó 2 xã Hòa Đồng và Hòa Phong đạt chuẩn NTM kiểu mẫu về sản xuất, 2 thôn đạt chuẩn NTM thông minh, 11 thôn đạt khu dân cư NTM kiểu mẫu và 1 vườn mẫu NTM.
Trong hoạt động văn hóa, xã hội; người dân Tây Hòa luôn tự hào, tôn tạo và phát huy giá trị văn hóa 1 di tích lịch sử cấp quốc gia và 11 di tích lịch sử cấp tỉnh. Nhiều mô hình mới, cách làm hiệu quả đã tạo sự chuyển biến tích cực trong phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, 72/72 thôn, khu phố giữ vững danh hiệu văn hóa, chính sách giảm nghèo bền vững luôn được cấp ủy, chính quyền từ huyện đến xã thực hiện có hiệu quả nên tỷ lệ hộ nghèo giai đoạn 2021-2024 giảm bình quân mỗi năm 0,59%, tỷ lệ bảo hiểm y tế toàn huyện đạt 96,7%. Hạ tầng cơ sở giáo dục đã được đầu tư xây dựng hoàn thiện, chất lượng giáo dục đào tạo tiếp tục đổi mới, tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn bình quân các cấp học 82%, trong năm học 2022-2023 tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình tiểu học và học sinh tốt nghiệp THCS đạt gần 100%.
Xác định công tác quốc phòng – an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, góp phần tích cực trong đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, nên những năm qua Huyện ủy, UBND huyện Tây Hòa luôn tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng vững chắc thế trận quốc phòng – an ninh từ huyện đến xã, tỷ lệ giao quân hàng năm đều đạt chỉ tiêu, an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội giữ vững ổn định; tạo thế chủ động đấu tranh phòng, chống hiệu quả các loại tội phạm, bảo vệ bình yên cuộc sống, không để xảy ra bị động, bất ngờ.
Hai dự án “Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư”, “Sản xuất, cấp, quản lý CCCD” và Đề án 06 của Chính phủ về “Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030” đã được huyện Tây Hòa triển khai thực hiện quyết liệt, hiệu quả; đồng thời đầu tư hạ tầng kỹ thuật, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý, điều hành, cải cách hành chính trong xây dựng và phát triển chính quyền điện tử, chính quyền số, góp phần nâng hiệu quả cải cách hành chính và quản lý nhà nước…
Để đạt được những thành tựu hôm nay, xuyên suốt hành trình 20 năm xây dựng và phát triển, Huyện ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Tây Hòa luôn bám sát, quán triệt các chủ trương, chính sách của Đảng, các Nghị quyết, Chỉ thị, Chương trình hành động của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Phú Yên. Bên cạnh đó, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Tây Hòa luôn đoàn kết, vượt khó, đổi mới tư duy đột phá vươn lên tạo nên diện mạo mới về kinh tế - xã hội, xứng đáng với truyền thống quê hương anh hùng.
Yêu cầu thu hồi hơn 760 triệu đồng sai phạm ở huyện Tây Hòa 
Đề nghị cách chức hai huyện ủy viên huyện ủy Tây Hòa 
