10 sự kiện văn hóa – thể thao – truyền thông nổi bật năm 2016

Không phải là năm kỷ niệm hay tổ chức sự kiện lớn, nhưng năm 2016 cũng có nhiều sự kiện văn hóa - thể thao - du lịch đáng chú ý. Đó là những thành công đem lại tín hiệu đáng mừng.

1. Kinh Kông đến Việt Nam

Nhân vật giả tưởng, con khỉ đột khổng lồ King Kong, một biểu tượng của điện ảnh thế giới kể từ khi ra đời vào năm 1933 đã đến… Việt Nam.

Kong - Skull Island với cảnh quay ở Việt Nam.
Kong - Skull Island với cảnh quay ở Việt Nam.

Dự án mới nhất về chú khỉ đột khổng lồ trong seri phim nàylà “Kong: Skull Island” của đạo diễn Jordan Vogt-Roberts, bấm máy tháng 10 – 2015, đóng máy tháng 3-2016, dự kiến ra rạp tháng 3-2017. “Kong: Skull Island” là một bộ phim hoành tráng có kinh phí sản xuất lên đến 190 triệu USD.

Bộ phim được quay tại nhiều nơi, trong đó có ba miền đất di sản của Việt Nam là Ninh Bình, Quảng Ninh và Quảng Bình – những nơi có cảnh quan là những rặng núi đá vôi hùng vĩ  và tuyệt đẹp. Hy vọng với cú hích vai của chú King Kông huyền thoại, khán giả thế giới sẽ biết đến nhiều cảnh đẹp của Việt Nam hơn, tạo nên một sự quảng bá rộng lớn đối với ngành du lịch khám phá.

2. Tín ngường thờ Mẫu Tam Phủ  thành di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Ngày 1-12 -2016, tại Phiên họp Ủy ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 11 của UNESCO diễn ra tại thành phố Addis Ababa, nước CHDC Liên bang Ethiopia, di sản Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đã chính thức được UNESCO ghi danh tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hầu đồng trong tín ngưỡng thờ mẫu. Ảnh: Nguyễn Á.
Hầu đồng trong tín ngưỡng thờ mẫu. Ảnh: Nguyễn Á.

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ có nền tảng là tín ngưỡng thờ nữ thần trong quan niệm đặc trưng của văn minh lúa nước, là một hình thức thờ cúng người mẹ hóa thân ở các miền trời, sông nước, rừng núi... Nó đã trở thành một sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống xã hội và tâm thức người dân Việt Nam từ thế kỷ XVI.

Trong các nữ thánh được dân gian thờ cúng có Thánh Mẫu Liễu Hạnh là một tiên nữ giáng trần làm người, sau đó qui y Phật giáo. Bà được tôn vinh là “Mẫu nghi thiên hạ” – Mẫu Thượng Thiên, trở thành một trong bốn vị thánh bất tử của người Việt (cùng với Sơn Tinh – Tản Viên sơn thần, Thánh Gióng – Phù Đổng Thiên Vương và Chử Đồng Tử - Chử Đạo Tổ).

Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt là một sự thể hiện rõ nét đặc trưng tam giáo đồng nguyên, có ý nghĩa rất lớn trong văn hóa và tâm thức  người Việt. Nó là sự hỗn dung tín ngưỡng bản địa của người Việt với Đạo giáo, Phật giáo du nhập từ ngoài nước. Nó được lưu truyền đồng thời trong nhiều cộng đồng dân tộc Việt như Kinh,  Mường, Tày, Nùng, Dao… như một nét giao thoa văn hóa, một sự gắn bó mật thiết giữa các dân tộc ở Việt Nam.

3. Mộc bản Trường Lưu thành di sản văn hóa thế giới

Giữa tháng 9-2016, tại Hội nghị toàn thể lần thứ 7 của Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của UNESCO, cùng với thơ văn, kiến trúc cung đình Huế, mộc bản Trường học Phúc Giang được công nhận là Di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Mộc bản Phúc Giang.
Mộc bản Phúc Giang.

Mộc bản Trường học Phúc Giang có hơn 2.000 bản gỗ thị được khắc chữ Hán và Nôm ngược để in sách phục vụ việc giáo dục, khoa cử, chọn nhân tài cho quốc gia cuối thời Hậu Lê do dòng họ Nguyễn Huy (Trường Lưu, Can Lộc, Hà Tĩnh) chế tác và gìn giữ.

Hiện tại, toàn bộ mộc bản chỉ còn 394 bộ được lưu giữ và bảo quản tại Nhà thờ Nguyễn Huy Tự (xã Trường Lưu, Can Lộc, Hà Tĩnh). Đây là một di sản quý giá, một biểu chứng văn hiến Việt Nam góp vào di sản văn hóa thế giới.

4. Việt Nam lần đầu tiên đoạt huy chương vàng Olympic và Paralympic  

Xạ thủ Hoàng Xuân Vinh.
Xạ thủ Hoàng Xuân Vinh.

Thể thao Việt Nam đã chính thức vượt khỏi “ao làng” để vươn ra hội nhập cùng thế giới. Tại Olympic Rio 2016 diễn ra ở Brazil, lần đầu tiên xạ thủ Hoàng Xuân Vinh của đoàn Thể thao Việt Nam đã  đoạt 1 Huy chương vàng, 1 Huy chương bạc, thiết lập kỷ lục thế giới mới trong môn bắn súng.

Ngay sau đó, vận động viên khuyết tật Lê Văn Công tiếp tục giành Huy chương vàng, phá kỷ lục thế giới tại Paralympic ở môn cử tạ với mức tạ 183kg.

5.Đội tuyển U19 Việt Nam lần đầu tiên vào chung kết bóng đá U20 thế giới

U19 Việt Nam.
U19 Việt Nam.

Dù phải chấp nhận thua cuộc  trước Đội tuyển bóng đá U19 Nhật Bản ở trận chung kết, nhưng với chiến thằng 1-0 trước chủ nhà Bahrain tại vòng tứ kết U19 châu Á 2016, đội U19 Việt Nam trở thành đội thứ 10 giành vé dự Vòng chung kết U20 World Cup 2017 tại Hàn Quốc. Đây là lần đầu tiên Đội tuyển bóng đá U19 Quốc gia giành vé tham dự Vòng chung kết FIFA U20 World Cup.

6. Tôn vinh tài xế dũng cảm cứu xe khách mất thắng đổ đèo

Khoảng 14h30 ngày 6-9 tại km 97 + 500 của quốc lộ 20, đoạn đi qua thị trấn Đạm Ri, huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng, xe khách BKS 53N-2824 đang đổ đèo Bảo Lộc hướng TP Bảo Lộc về TP Hồ Chí Minh có biểu hiện mất phanh. Xe ôtô tải trong vụ việc mang BKS 49C-09851 do tài xế Phan Văn Bắc điều khiển, lưu thông theo hướng từ TP. Bảo Lộc đi TP. Hồ Chí Minh.

Tài xế Phan Văn Bắc.
Tài xế Phan Văn Bắc.

Khi phát hiện xe ôtô khách có biểu hiện mất thắng, lái xe tải Phan Văn Bắc (SN 1986, ngụ xã Đạ Oai, huyện Đạ Huoai) đã điều khiển xe chạy chậm phía trước ôtô khách và dìu xe ôtô khách xuống hết đèo Bảo Lộc một đoạn dài 465m, nhằm không để xảy ra tai nạn giao thông.

Bên cạnh những phần thưởng sau đó một số cơ quan đơn vị trao tặng, tài xế Bắc còn trở thành tâm điểm của truyền thông suốt một thời gian dài như một biểu tượng đẹp của lòng quả cảm. Anh được dư luận ngưỡng mộ tôn vinh là “anh hùng giữa đời thường ".

7. Nhiều nghệ sĩ tên tuổi ra đi

Nhạc sĩ Trần Lập.
Nhạc sĩ Trần Lập.

Năm 2016, làng giải trí Việt Nam có nhiều tổn thất lớn lao về mặt con người, nhiều nghệ sĩ tên tuổi đã qua đời. Đầu năm hai nghệ sĩ trẻ Trần Lập và Minh Thuận đột ngột ra đi vì căn bệnh ung thư. Liên tục sau đó, hàng loạt nghệ sĩ danh tiếng như NSƯT Hán Văn Tình, NSƯT Phạm Bằng, NSND Thanh Tòng, NSƯT Đoàn Bá, NSƯT Út Bạch Lan, NSƯT Quang Lý cũng đã vĩnh viễn chia tay cuộc sống.

8. Nghệ sĩ hoạt động từ thiện vì cộng đồng

MC Phan Anh và ca sĩ Tuấn Hưng trong một chuyến làm từ thiện.
MC Phan Anh và ca sĩ Tuấn Hưng trong một chuyến làm từ thiện.

Thiếu những sự kiện văn hóa – nghệ thuật đình đám, nhưng năm 2016, giới nghệ sĩ Việt nam lại để lại được ấn tượng đẹp trong lòng công chúng bởi những hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng. Các nghệ sĩ như ca sĩ Thủy Tiên, Đàm Vĩnh Hưng, Tuấn Hưng, Trấn Thành, Phan Anh và nhiều nghệ sĩ khác đã tổ chức nhiều hoạt động, nhiều đêm nhạc từ thiện quyên góp để giúp đỡ các nghệ sĩ đồng nghiệp lâm vào hoàn cảnh khó khăn, tổ chức những chương trình từ thiện lớn giúp đỡ đồng bào các tỉnh miền Trung bị lũ lụt.

Nổi bật nhất trong số đó về hiệu quả là sự kiện MC Phan Anh đứng ra vận động quỹ từ thiện mang tên Phan Anh và những người bạn để giúp đỡ đồng bào bị ảnh hưởng lũ lụt ở miền Trung, thu được kết quả bất ngờ ngoài dự kiến với số tiền lên đến hơn hai chục tỉ đồng.

9. Bốn cô giáo cứu học sinh trong lũ trở thành nội dung đề thi môn văn

Khoảng 12h30 ngày 13-12, lũ quét tràn về bất ngờ đã nhấn chìm Trường Mầm non xã An Hiệp, huyện Tuy An, Phú Yên dưới 1,5m nước. Chỉ 20 phụ huynh kịp đến đón con; 15 cháu còn lại cùng 4 cô bị mắc kẹt trong nước lũ.

Bốn cô giáo cứu học sinh trong lũ.
Bốn cô giáo cứu học sinh trong lũ.

Cô giáo Võ Thị Thu Sương - Hiệu trưởng cùng cô Phó Hiệu trưởng Nguyễn Thị Hòa và hai giáo viên Thái Thị Tuyết Hồng, Lê Thị Kim Hằng đã ngâm mình trong nước lũ suốt 2 giờ đồng hồ để cứu và giữ các cháu an toàn. Khi nước dâng cao, các cô đã đưa các cháu lên nóc tủ và đu bám vào cửa sổ. Một số cháu được bám vào vai, cổ và cánh tay của các cô, mình ngâm trong nước, trước khi được lực lượng cứu hộ đến giải cứu an toàn vào lúc 13h30 cùng ngày.

Ngày 17-12, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã gửi thư khen 4 cô giáo mầm non có hành động dũng cảm, trong đó có đoạn: "Thật cảm động trước suy nghĩ của các cô giáo: “Thà cô chết chứ không để trò chết". Thay mặt Chính phủ, tôi gửi lời biểu dương, khen ngợi các cô giáo Trường Mầm non xã An Hiệp và người dân địa phương đã tham gia cứu giúp các cháu”.

Sự kiện này đã trở thành một mối quan tâm trong nhiều ngày của giới truyền thông. Nó là một biểu chứng sinh động đẹp đẽ của tình người, sự xả thân cao cả, tinh thần trách nhiệm; một hình ảnh “cô giáo như mẹ hiền” sinh động. Ngay sau đó, trong kỳ thi học kỳ môn Ngữ văn lớp 11 của Trường THPT Lộc Phát (TP. Bảo Lộc, Lâm Đồng), tinh thần “Thà cô chết chứ không để trò chết” đã được đưa vào nội dung đề thi với yêu cầu cho học sinh viết 100 chữ về tâm sự của các cô giáo Trường Mầm non An Hiệp nói trên.

10. Nghệ sĩ xiếc Việt nam lập kỷ lục thế giới về giữ thăng bằng trên đầu

Kỷ lục thăng bằng.
Kỷ lục thăng bằng.

Hai anh em nghệ sĩ xiếc của Việt Nam là Giang Quốc Cơ và Giang Quốc Nghiệp đã ghi tên vào sách kỷ lục Guinness với thành tích giữ người thăng bằng trên đầu leo 90 bậc thang của nhà thờ Chánh tòa tại Girona, Tây Ban Nha trong vòng 52 giây, phá vỡ kỷ lục trước đó do 2 người Trung Quốc nắm giữ là 60 giây với 26 bậc. Kỷ lục này được xác lập vào ngày 29-12-2016, xứng đáng trở thành sự kiện thể thao – văn hóa – nghệ thuật đáng ghi nhận cuối cùng của năm.

Nguyễn Đức (Tổng hợp)-Xuân 2017

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.