Chia sẻ tại Hội nghị khoa học "Cập nhật tiến bộ trong ung thư và y học hạt nhân" do Bệnh viện Bạch Mai tổ chức ngày 16/8, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 20 triệu ca mắc ung thư mới và gần 10 triệu trường hợp tử vong do ung thư. Tại Việt Nam ghi nhận hơn 182.000 ca mắc mới ung thư và trên 122.000 ca tử vong mỗi năm, trong đó, ung thư phổi, gan, vú, dạ dày và đại trực tràng vẫn là những loại phổ biến và có tỷ lệ tử vong cao.
Trong bối cảnh tỷ lệ mắc ung thư ngày càng gia tăng, y học hạt nhân - một ngành khoa học tích hợp giữa vật lý hạt nhân, sinh học phân tử và y học lâm sàng đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng trong y học chính xác, từ chẩn đoán sớm, phần tầng nguy cơ đến cá thể hóa điều trị cho từng người bệnh.
Đặc biệt, các kỹ thuật như PET/CT, SPECT/CT, SPECT, các liệu pháp điều trị phóng xạ nhắm trúng đích như I-131, Lu-177, Y-90, hay liệu pháp theranostics (vừa chẩn đoán vừa điều trị) đang mở ra một kỷ nguyên mới đầy hứa hẹn cho người bệnh ung thư.
"Sự tiến bộ của các phương thức chẩn đoán hiện đại, tiên tiến như giải trình tự thế hệ mới (NGS) phân tích, chẩn đoán bệnh ở mức độ gen, sinh học phân tử kết hợp với các phương pháp điều trị như các thuốc điều trị đích, liệu pháp miễn dịch đã kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh", PGS Cơ khẳng định.
Theo PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu (Bệnh viện Bạch Mai), hệ thống máy móc hiện đại được áp dụng ở Việt Nam hơn 10 năm gần đây đã giúp chẩn đoán, đánh giá chính xác giai đoạn bệnh ung thư, tình trạng đáp ứng sau quá trình điều trị cũng như đánh giá phát hiện các tổn thương tái phát và di căn chính xác.
Đặc biệt, y học hạt nhân không chỉ giới hạn trong điều trị ung thư mà còn có ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như tim mạch, nội tiết và thần kinh. Y học hạt nhân còn được ứng dụng để chẩn đoán và điều trị sa sút trí tuệ, mang lại giá trị lớn trong y khoa hiện đại. Riêng trong ung thư, các tiến bộ ngày càng được mở rộng. Đặc biệt, gần đây, y học hạt nhân (phương pháp Lu-77) đang giúp tiến hành chẩn đoán và điều trị bệnh lý ung thư tuyến tiền liệt và u thần kinh nội tiết.
PGS.TS Phạm Cẩm Phương nhấn mạnh, chuyên ngành y học hạt nhân ở Việt Nam hiện đã tiếp cận một số tiến bộ mới như: Cấy hạt phóng xạ; i-ốt 131 điều trị ung thư tuyến giáp; I-125 điều trị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm; sử dụng Y-90 điều trị ung thư biểu mô tế bào gan cũng như ung thư di căn gan.
"Sử dụng i-ốt 131 trong điều trị ung thư tuyến giáp có tác dụng ghi hình để chẩn đoán bệnh sau phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp; khi vào cơ thể, i-ốt 131 còn phát ra các tia bức xạ và tiêu diệt các tế bào ung thư, đồng thời cũng giúp ích điều trị tổn thương di căn. Mặc dù ung thư tuyến giáp thể biệt hoá có di căn nhưng điều trị i-ốt 131 có thể điều trị khỏi hoàn toàn", Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu chia sẻ.
Chuyên gia cho biết, ung thư tuyến giáp thể biệt hoá là một trong những ung thư được tiên lượng điều trị rất tốt, phương pháp điều trị chính là phẫu thuật, tùy vào tình trạng kích thước của khối u, mức độ xâm lấn tổn thương di căn hạch, bác sĩ sẽ cho người bệnh điều trị bổ trợ i-ốt 131, hoặc điều trị bổ trợ hormone.
"Dù có di căn đi nữa thì cũng hoàn toàn có thể điều trị khỏi với tỷ lệ hơn 90% người bệnh sống trên 5 năm", PGS Phương cho biết.
Đến nay, Việt Nam đã tiếp cận được các kỹ thuật chẩn đoán, điều trị ung thư tiên tiến trên thế giới, đặc biệt là các phương pháp mới như điều trị đích, điều trị miễn dịch, có đẩy đủ trang thiết bị chẩn đoán và các thuốc điều trị mới đối với bệnh lý ung thư.
Với những tiến bộ vượt bậc, y học hạt nhân không chỉ mang lại hy vọng cho bệnh nhân ung thư mà còn mở ra một kỷ nguyên mới trong điều trị các bệnh lý phức tạp, hướng tới mục tiêu cá thể hóa và tối ưu hóa hiệu quả điều trị.
Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm về ứng dụng y học hạt nhân 
Đưa vào hoạt động đơn vị y học hạt nhân thuộc Bệnh viện Ung bướu Cần Thơ 
