Xung quanh vụ bê bối "Abu-Ghraib của Israel"

Bộ Quốc phòng Israel đang phải đau đầu vì một vụ bê bối bất ngờ liên quan đến việc công bố trên mạng xã hội Facebook một album ảnh của cựu nữ quân nhân Eden Aberjil. Trong nhiều bức ảnh có những cảnh Aberjil chụp ngay phía trước những tù binh Palestine đang bị trói tay và bịt mắt.

16/09/2010 18:25

Trước sự phản ứng giận dữ của cộng đồng người Palestine về việc công bố những bức ảnh hạ nhục trên, các quan chức Bộ Quốc phòng Israel đã phải lên tiếng xin lỗi về vụ bê bối được đánh giá là "Abu-Ghraib của Israel". Nhưng theo các nhà quan sát, việc hạ nhục hay tra tấn các tù nhân Palestine từ lâu vẫn không phải là chuyện quá hiếm của quân đội Israel …

Mọi chuyện bắt đầu sau khi cựu nữ quân nhân Eden Aberjil cho công bố trên Facebook tổng cộng 26 bức ảnh trong album có tên "Quân đội - những ngày tháng tốt đẹp nhất đời tôi". Những bức ảnh trên được chụp vào năm 2008, khi Aberjil phục vụ tại một căn cứ quân sự gần Dải Gaza. Aberjil đã xuất ngũ vào năm 2009 nên Bộ Quốc phòng Israel về danh nghĩa không thể cấm cô công bố những bức ảnh trên, cũng như áp dụng bất cứ một biện pháp trừng phạt nào.

Nội dung một số tấm ảnh trong album - trong đó có cảnh Aberjil chụp ngay phía trước các tù binh Palestine bị trói tay và bịt mắt (trong đó rõ ràng là những người đứng tuổi) - ngay lập tức đã gây ra một làn sóng phản đối kịch liệt từ phía chính quyền Palestine . Ngoài việc chỉ trích cá nhân Aberjil, phía Palestine còn lên án cả quân đội Israel , coi đó là biểu hiện của những kẻ chiếm đóng.

"Bản thân việc Israel chiếm đóng Palestine đã là không công bằng và phi đạo đức. Những bức ảnh trên cũng cho thấy sự tha hóa của các binh sĩ Israel " - quan chức đại diện của chính quyền Palestine Gassan Khatib phát biểu.

Còn quan chức Jawad Amawi phụ trách về quyền lợi các tù nhân trong chính quyền Palestine cho rằng, hành động của cựu nữ quân nhân Israel cần phải nhận những hình phạt nghiêm khắc: "Cô ta đã chụp những bức ảnh trên khi đang phục vụ trong quân đội Israel, do đó chính quyền nước này cần phải có trách nhiệm về những hành vi của cô ta. Trường hợp này rõ ràng là một sự vi phạm luật pháp quốc tế về quyền con người".

Về phần mình, cựu quân nhân Eden Aberjil tỏ ra khá bình tĩnh và tự tin trước vụ bê bối do mình vô tình gây nên. Cô ta khẳng định không hề có dụng ý gì khi công bố những bức ảnh trên. "Trong quân đội, những chuyện tương tự xảy ra mỗi ngày - Aberjil giải thích - Tôi chỉ đơn giản thích chụp ảnh, bất kể còn có ai đó có mặt ở phía sau". Nhưng khi nhận thấy phần lớn công luận đều không chia sẻ quan điểm "vô tội" của những tấm ảnh, Aberjil đã gỡ hết chúng khỏi Facebook.

Có điều nỗ lực trên đã quá muộn: báo chí và cư dân mạng đã sao chép và phát tán đi khắp nơi. Aberjil còn bị ví như Lynndie England , nữ quân nhân Mỹ nổi tiếng trong vụ bê bối hạ nhục tù nhân tại nhà tù Abu-Ghraib. "Trong những bức ảnh trên không có gì cho thấy có bạo lực, sỉ nhục - Aberjil thanh minh - Tôi không làm nhục các tù nhân. Tôi cũng không đánh đập họ. Tôi không hành xử một cách lạnh lùng với họ. Đây hoàn toàn là chuyện khác xa đối với người Mỹ mà một số người đang cố gắng so sánh, gán ghép với tôi".

Quan chức đại diện chính thức của Bộ Quốc phòng Israel đã gọi những bức ảnh của Aberjil là một sự nhục nhã. "Ngoài chuyện vi phạm chế độ về an ninh thông tin, đây còn là sự vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc luân lý - đạo đức - Quan chức trên phát biểu - Nếu như giờ đây vẫn còn đang phục vụ trong quân đội, cô ta chắc chắn sẽ phải ra đứng trước tòa án binh". Bộ Quốc phòng khẳng định sẽ cho điều tra nghiêm túc về vụ việc trên. Trước mắt, Aberjil bị tước bỏ mọi danh hiệu (từng được phong danh hiệu Quân nhân ưu tú) cũng như gạch tên khỏi danh sách quân nhân dự bị.

Còn Aberjil lại coi những chỉ trích của Bộ Quốc phòng Israel đối với mình là "chuyện nhục nhã". "Tôi đã từng mạo hiểm cuộc sống của mình vì đất nước!" - cựu quân nhân này phát biểu, đồng thời khẳng định bản thân chẳng có gì sai để phải chịu những chỉ trích như vậy. Cộng đồng dân cư trên mạng hiện cũng đứng về phía Aberjil, khi trên Facebook xuất hiện nhiều trang (bằng cả tiếng Do Thái và tiếng Anh) là nơi bày tỏ ý kiến ủng hộ cô. Trên đó còn trưng ra hàng chục tấm ảnh chụp các binh sĩ và cảnh sát Israel với các tù nhân được cho là "bạo lực" hơn nhiều so với những tấm ảnh mà Aberjil đã chụp.

Một bức ảnh chụp với tù nhân Palestine trong album của Eden Aberjil.

Cần phải thừa nhận rằng, vụ việc của Aberjil không phải là trường hợp đầu tiên liên quan đến những hành vi bạo lực với tù nhân tại Israel . Trước đây, tổ chức phi chính phủ về nhân quyền B'Tselem của Israel từng gây xôn xao công luận với một bản báo cáo về những đòn tra tấn tù nhân Palestine trong nhà tù của Cơ quan An ninh Shin Bet.

Tổ chức này đã thẩm vấn hàng loạt các tù nhân Palestine từng bị Shin Bet bắt giữ trong giai đoạn từ tháng 7/2005 đến 3/2006 và đã liệt kê một danh sách những "biện pháp thẩm vấn cứng rắn" như: không cho ngủ suốt một ngày, đánh đập không để lại dấu vết, kẹp cổ tay bằng còng thật chặt, kéo căng thân người, bắt đứng kiễng chân trong một thời gian dài v.v...

Các nhà hoạt động nhân quyền Israel còn khẳng định, hành vi tra tấn tù nhân không chỉ phổ biến trong các cơ quan mật vụ, mà cả trong quân đội Israel . Vụ bê bối "Abu-Ghraib của Israel" chỉ là phần nổi của một tảng băng về những hành vi bạo lực đối với tù nhân trong quân đội Israel

Đinh Linh (tổng hợp)