Xung quanh cái chết của "quân sư Taliban" Đại tá Imam

Thông tin hôm 22/1/2011 về vụ Sultan Ameer Tarar, tức Đại tá Imam, một cựu gián điệp của Cơ quan Tình báo Pakistan ISI (được CIA huấn luyện tại căn cứ Fort Bragg, North Carolina của Mỹ) và là người đưa Taliban lên nắm quyền lực ở Afghanistan, bị sát hại đã gây sững sờ cho giới quan chức Pakistan và đặt ra nhiều câu hỏi về cái chết của ông.

Imam, 67 tuổi, được cho là đã bị những người bắt cóc giết chết trong khu vực bộ tộc North Waziristan, nơi ông bị giam cầm sau khi bị bắt cóc hồi tháng 3/2010.

Imam đã trải qua 10 năm trong nhà giam của ISI ở Afghanistan trong suốt thời gian có chiến tranh giữa nước này với quân đội Xôviết trong thập niên 80 và cũng có một thời gian dài làm việc cho ISI. Vào tối ngày 22/1/2011, các kênh truyền hình của Pakistan đã đưa tin về vụ Imam bị những người bắt cóc bắn chết. Một số nguồn khác lại khẳng định Imam không bị giết chết mà chết do trụy tim. Trong khi một số nguồn khác nói hiện thời xác của Imam vẫn chưa được nhìn thấy và không có nhóm nào đứng ra nhận trách nhiệm về vụ giết người này - nên nhớ rằng, chiến binh Hồi giáo có truyền thống vứt xác của "gián điệp" ra đường rồi tuyên bố nhận trách nhiệm.

Bất kể sự thật thế nào, cái chết của Imam cũng là một bước ngoặt quan trọng và thậm chí dẫn đến việc Pakistan cuối cùng phải chấp thuận yêu cầu của Mỹ trong việc tiến hành cuộc tấn công toàn lực vào vùng North Waziristan để tiêu diệt chiến binh Hồi giáo. Vào sáng ngày 23/1/2011, gia đình của "Đại tá Imam" vẫn còn tuyên bố những tin tức về cái chết của ông chỉ là tin đồn và họ cũng đưa ra vài lý lẽ bảo vệ cho lời nói của họ. Ngoài ra, các chiến binh Hồi giáo cũng nói họ rất tôn trọng "Đại tá Imam" và luôn dành sự chăm sóc đặc biệt cho ông như ở nhà.

Imam bị một nhóm chiến binh ở tỉnh Punjab tự xưng là "Những con hổ châu Á" (Asian Tigers) bắt cóc trong tháng 3/2010, cùng với một nhà báo người Anh gốc Pakistan Asad Qureshi làm việc cho kênh truyền hình Channel 4 và sĩ quan ISI khác là Khalid Khawaja khi nhóm 3 người này đến North Waziristan để thực hiện một phim tài liệu về Taliban và Al-Qaeda. Trong khi đó gia đình của Khawaja nói, họ đến khu vực bộ tộc này để thuyết phục Taliban ngừng bắn với quân đội Pakistan.

Thậm chí "Những con hổ châu Á" còn đưa ra một số hình ảnh video trong đó những con tin lên tiếng kêu gọi chính quyền Pakistan giải cứu và chấp nhận mọi yêu cầu của nhóm phiến quân. Tariq Hayat, sĩ quan hàng đầu của Pakistan, nói với Hãng tin AP rằng, những kẻ bắt cóc Imam đòi món tiền chuộc là 200.000USD.

Phần lớn những nhóm chiến binh khác đã lên án vụ bắt cóc này. Thậm chí lãnh đạo Taliban Mullah Omar cũng gửi một thông điệp - được các sĩ quan chỉ huy của Pakistan như Hafiz Gul Bahadur và Sirajuddin Haqqani chuyển giao cho nhóm phiến quân ở Punjab - kêu gọi thả người. Tuy nhiên, thủ lĩnh Ali Imran ở Punjab đã không chịu lắng nghe mà còn giết chết Khawaja. Một số nguồn tin cho biết nhà báo Asad Qureshi được trả tự do sau khi gia đình chịu nộp món tiền chuộc khổng lồ.

"Đại tá Imam" là cựu sĩ quan quân đội Pakistan, từng làm Tổng lãnh sự Pakistan tại thành phố Herat của Afghanistan trong thập niên 90 cho đến khi chế độ Taliban sụp đổ ở Afghanistan vào năm 2001. Trong thời gian xảy ra chiến tranh với Liên Xô, "Đại tá Imam" là người huấn luyện chính cho những thủ lĩnh Afghanistan -  trong đó bao gồm lãnh đạo Liên minh phương Bắc là Ahmad Shah Massoud, Gulbuddin Hekmatyar và Mullah Omar - tại các trại huấn luyện bí mật của ISI trong thập niên 80.

Imam được coi là một nhân vật tình báo huyền thoại ở Trung Á và giới truyền thông phương Tây mô tả Imam như là cha đẻ của Taliban hay một người chia sẻ tư tưởng cực đoan của Taliban và ủng hộ những chiến lược của lực lượng này. Thậm chí trong số những chiến binh Hồi giáo - nhất là những người Pakistan chiến đấu ở Kashmir chống lại quân đội Ấn Độ và về sau gia  nhập Taliban và Al-Qaeda - cũng có cùng ý kiến như thế về Imam.

Imam được tướng Akhtar Abdul Rahman (ông chủ của ISI trong thập niên 80) đánh giá là có đủ năng lực để chịu trách nhiệm về lực lượng thánh chiến Hồi giáo ở Afghanistan. Các chiến binh Hồi giáo đặt nhiều hy vọng vào số sĩ quan cao cấp Pakistan như là tướng Hamid Gul - một cựu lãnh đạo khác của ISI - và Imam. Nhưng khi không có được những gì mà họ mong đợi và nhất là "cuộc chiến chống khủng bố" sau sự kiện ngày 11/9/2001, chiến binh Hồi giáo đã tỏ ra giận dữ.

Imam là một thành viên tích cực trong đội của Gul và họ đóng một vai trò quan trọng trong việc thuyết phục các tướng lĩnh cao cấp trong quân đội Pakistan ủng hộ Tổng thống Musharraf trong "cuộc chiến chống khủng bố" sau sự kiện ngày 11/9/2001 - một điều mà về sau họ vô cùng thất vọng. Về sau chính tướng Gul lôi kéo thành công hàng trăm sĩ quan quân đội Pakistan về hưu cùng nhau chống lại Musharraf và nằm trong số những người đầu tiên bị bắt giữ đưa ra tòa.

Imam - nhân vật tiếp tục làm việc cho ISI với sứ mạng giao tiếp với những thủ lĩnh cao cấp của Taliban ở Afghanistan - cũng bất hòa với tướng Musharraf vào cuối năm 2007 và hai người sau đó hoàn toàn cắt đứt quan hệ.

Những tướng lĩnh quân đội Pakistan như là Ilyas Kashmiri cũng như những thủ lĩnh Al-Qaeda đều chỉ trích sự ủng hộ ban đầu của tướng Gul và Imam đối với Tổng thống Musharraf và sau đó sự đối địch giữa họ với nhau đã gây quá nhiều tổn hại cho những nỗ lực thánh chiến ở Afghanistan đến mức không thể sửa chữa được nữa.

Khi Imam đến North Waziristan trong tháng 3/2010, người ta tin rằng Taliban và Al-Qaeda sẽ chịu lắng nghe ông ta, nhưng thật ra - đối với những chiến binh thân Al-Qaeda - Imam không đáng được bất cứ sự tôn trọng nào từ hai lực lượng này

Thanh Phong (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.