Vượt qua sự sợ hãi để thoát những cú lừa trên mạng

Những tháng gần đây, lừa đảo bằng thủ đoạn "bắt cóc online" diễn ra khá nhiều. Tại TP Hồ Chí Minh đã ghi nhận xảy ra 28 vụ, Công an giải cứu hơn 10 trường hợp. Điều đáng nói là các trường hợp bị "bắt cóc online" đều được đăng tải rất nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội kèm theo những lời cảnh báo, cách phòng ngừa của cơ quan Công an nhưng rồi vẫn có nhiều người mắc bẫy, nhất là sinh viên và người nhà của các em.

Hoạt động của tội phạm lừa đảo trên không gian mạng có thể chia thành 3 phương thức, đó là lợi dụng lòng tham, lợi dụng lòng tin và lợi dụng sự sợ hãi của người dân. Lợi dụng lòng tham bao gồm các kiểu lừa tuyển cộng tác viên bán hàng trên các sàn điện tử… để được hưởng hoa hồng; lừa đảo kêu gọi tham gia đầu tư, mua bán, giao dịch các loại tiền ảo, tiền kỹ thuật số, tiền mã hóa (Bitcoin, Etherum, USDT…) trên các sàn giao dịch chọn quyền nhị phân (Binary Option- BO), sàn đầu tư ngoại hối…

Lừa lợi dụng sự sợ hãi của nạn nhân là các chiêu giả danh Công an, Viện kiểm sát, Tòa án… để dọa bắt bớ nạn nhân do có liên quan đến đường dây tôi phạm hoặc có vi phạm. Còn lợi dụng lòng tin là các kiểu lừa cho vay vốn qua mạng, hack facebook rồi nhắn tin cho người thân nạn nhân để mượn tiền… "Bắt cóc online" nằm trong phương thức lợi dụng sự sợ hãi của nạn nhân.

Những người dành nhiều thời gian trong ngày để lướt mạng chính là người dễ thành nạn nhân của kẻ lừa đảo.

Cán bộ của Phòng CSHS, Công an TP Hồ Chí Minh hỏi một nạn nhân bị lừa rằng ông có nghe, đọc được thông tin cảnh báo lừa đảo qua mạng của cơ quan Công an trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, phát tờ rơi? Ông thú thật là không. Ông có truy cập internet, có tài khoản facebook nhưng chỉ coi các đoạn video giật gân, nhảm nhí… Các nữ nạn nhân thì thường lướt mạng để xem livetreams bán hàng, khuyến mãi, đánh ghen,…rồi comment chử bới "tiểu tam" cho "hả dạ hả lòng" hoặc "ké" theo để buôn bán sản phẩm của mình. Chính những comment này mà không ít người đã trở thành miếng mồi cho kẻ lừa đảo. Chúng tìm cách kết bạn, thu thập thông tin cá nhân để phục vụ cho việc lừa đảo sau này. Sinh viên cũng cũng thừa nhận ít khi lên mạng tìm hiểu về pháp luật, kỹ năng sống…, rất dễ sợ hãi và làm theo chỉ dẫn của kẻ lừa.

lua-qua-mang.jpg -0
Công an TP Hồ Chí Minh tuyên truyền phòng ngừa tội phạm cho tân sinh viên Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật TP Hồ Chí Minh.

Nạn nhân thường  mắc phải 2 sai lầm khiến họ sợ hãi. Thứ nhất, họ cho rằng phải là Công an thì mới biết thông tin cá nhân của họ. Nhưng thực tế, kẻ lừa đảo dùng rất nhiều thủ thuật để đánh cắp thông tin cá nhân: Tạo trang web giả mạo ngân hàng hoặc dịch vụ trực tuyến; sử dụng trạm phát sóng BTS giả mạo gửi tin nhắn lừa đảo tới người dùng. Nạn nhân làm theo hướng dẫn sẽ bị đánh cắp thông tin cá nhân. Các đối tượng gài bẫy qua quảng cáo, ứng dụng cho vay. Nạn nhân cấp quyền cho ứng dụng truy cập điện thoại sẽ bị kẻ gian chiếm đoạt thông tin cá nhân. Nạn nhân làm theo hướng dẫn sẽ mất thông tin cá nhân…

Thứ 2, nhiều nạn nhân cho rằng mở tài khoản ngân hàng thì có tên tuổi, địa chỉ hẳn hoi, nếu mà lừa đảo thì có chạy đằng trời? Nghĩ vậy cũng… không sai. Tuy nhiên, trên thực tế kẻ lừa đều sử dụng tài khoản thuê người để mở, mua lại của những người không còn sử dụng và nhiều hình thức khác. Những người này đều không biết người mua, người thuê mình là ai. Sau khi nạn nhân chuyển vào tài khoản do kẻ lừa đảo cung cấp, ngay lập tức số tiền này được chia nhỏ (dưới 10 triệu đồng) chuyển tiếp cho rất nhiều tài khoản khác, cuối cùng tất cả các số tiền này sẽ đến một hoặc nhiều tài khoản ở các sàn giao dịch ngoại tệ ở nước ngoài… Cơ quan chức năng gần như không thể phong tỏa tài khoản ban đầu mà nạn nhân chuyển cho kẻ lừa.

Trở lại các vụ "bắt cóc online", nạn nhân phần nhiều là sinh viên năm nhất, mới từ quê lên học đại học, thiếu hiểu biết pháp luật, kỹ năng sống và ít kinh nghiệm xã hội. Họ rất dễ rơi vào hoảng loạn khi nhìn hình ảnh người mặc trang phục Công an qua các cuộc gọi video. Muốn hạn chế vấn đề này, vai trò của nhà trường là hết sức quan trọng trong việc tuyên truyền pháp luật, thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng cho sinh viên.

Ở Đại học quốc gia TP Hồ Chí Minh, hằng năm đều phối hợp với Công an TP Hồ Chí Minh để tuyên truyền về "Nâng cao ý thức an ninh và bảo vệ thông tin cá nhân trong thời đại số", "Nhận diện và phòng tránh phương thức, thủ đoạn tội phạm lừa đảo trên không gian mạng"… Tuy nhiên, việc tuyên truyền chưa thể đến với mọi sinh viên và cũng chưa theo kịp sự biến tướng thủ đoạn của kẻ lừa đảo trên không gian mạng. Do vậy việc lồng ghép công tác tuyên truyền vào các tiết học để kịp thời phổ biến cho sinh viên để phòng ngừa thủ đoạn mới của kẻ lừa đảo chắc chắn sẽ mang lại hiệu quả cao hơn…

Phương Tuyền

Các tin khác

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Cảnh báo chiêu lừa “phạt nguội 50.000 VND” qua website giả mạo dịch vụ công

Lợi dụng tâm lý chủ quan của nạn nhân trước khoản phạt nhỏ, đối tượng lừa đảo phát tán tin nhắn giả mạo “phạt nguội 50.000 VND”, dẫn dụ người dân truy cập website giả Cổng dịch vụ công để đánh cắp thông tin ngân hàng. Chỉ sau vài thao tác nhập dữ liệu thẻ và mã OTP, nạn nhân có thể mất tiền trong tài khoản bởi thủ đoạn lừa đảo tinh vi, khó nhận biết.

VinaPhone hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao cho người Việt Nam ở nước ngoài

VinaPhone hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao cho người Việt Nam ở nước ngoài

Trong bối cảnh yêu cầu chuẩn hóa thông tin thuê bao ngày càng được siết chặt, nhiều người Việt Nam đang sinh sống, làm việc ở nước ngoài băn khoăn về cách xác thực thông tin thuê bao cho số điện thoại VinaPhone của mình đang sử dụng mà không cần về nước. Với hướng dẫn cụ thể từ VinaPhone, người dùng hoàn toàn có thể chủ động tự hoàn tất thủ tục ngay trên điện thoại, đảm bảo liên lạc thông suốt và tránh nguy cơ bị gián đoạn dịch vụ.

Bảo đảm an ninh dữ liệu, tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng

Bảo đảm an ninh dữ liệu, tăng cường hợp tác quốc tế về an ninh mạng

Lần đầu tiên, khái niệm “an ninh dữ liệu” được quy định một cách đầy đủ, xác lập vị trí độc lập trong hệ thống pháp luật tại Luật An ninh mạng. Bên cạnh đó, Luật An ninh mạng cũng đã bổ sung, tăng cường các quy định về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng; khuyến khích nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực an ninh mạng. 

“Bẫy mật ngọt” và mồi nhử vô hình không gian số

“Bẫy mật ngọt” và mồi nhử vô hình không gian số

Chiến thuật tuyển mộ nguồn tin đang dịch chuyển hoàn toàn sang không gian số. Các tương tác trực tuyến được xây dựng khéo léo, vừa tạo niềm tin vừa mở ra kênh khai thác thông tin tinh vi từ những đối tượng thiếu cảnh giác.

Toạ đàm AI và báo chí: Khi công nghệ phải đi cùng chuẩn mực

Toạ đàm AI và báo chí: Khi công nghệ phải đi cùng chuẩn mực

Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo (AI) và báo chí” do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) phối hợp cùng các Đại sứ quán Canada, Na Uy, New Zealand và Thụy Sĩ tổ chức chiều 25/3 tại Hà Nội, đã đặt ra một vấn đề cốt lõi rằng trong bối cảnh AI bùng nổ, niềm tin của công chúng trở thành nền tảng sống còn với báo chí. Các nhà báo và chuyên gia nhấn mạnh, AI cần được sử dụng như công cụ hỗ trợ, trong khi quyền kiểm soát và trách nhiệm biên tập phải luôn thuộc về con người.

Cảnh giác với “ma trận” lừa đảo nhắm vào người yếu thế

Cảnh giác với “ma trận” lừa đảo nhắm vào người yếu thế

Theo dõi các diễn đàn, hội nhóm từ thiện, các bài đăng kêu gọi hoặc tổng kết hoạt động giúp đỡ người yếu thế trên mạng xã hội (MXH), các đối tượng tạo lập tài khoản giả mạo người kêu gọi từ thiện hoặc “đóng vai” là người thành đạt ở nước ngoài, hứa hẹn giúp đỡ một khoản tiền lớn để nạn nhân mất đi sự đề phòng, từ đó từng bước đưa họ vào... “ma trận” lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Đây là thủ đoạn lừa đảo mới xuất hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Bác bỏ thông tin bịa đặt “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm”

Bác bỏ thông tin bịa đặt “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm”

Chiều 16/3, Công an tỉnh Thanh Hoá khẳng định, thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng “2 chiến sĩ Cảnh sát giao thông hi sinh khi truy đuổi phương tiện vi phạm giao thông” là hoàn toàn bịa đặt, sai sự thật. Hiện lực lượng chức năng đang xác minh, làm rõ chủ tài khoản và nguồn phát tán thông tin để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

CSGT bác thông tin "xe đầu kéo tông xe ô tô do mâu thuẫn cá nhân"

CSGT bác thông tin "xe đầu kéo tông xe ô tô do mâu thuẫn cá nhân"

Do thiếu quan sát nên khi vào vòng xoay, xe ô tô 5 chỗ bị xe đầu kéo tông trúng và bị đẩy đi một đoạn gần 20m. Nhiều người chứng kiên đã quay clip đăng tải lên mạng xã hội với nội dung do mâu thuẫn cá nhân, chủ 2 phương tiện tông nhau để giải quyết mâu thuẫn mà coi thường tính mạng người đi đường…