Sự việc diễn ra vào ngày 17/10 vừa qua, khi lực lượng tuần duyên của Hải quân Thụy Điển thu được một tín hiệu cấp cứu từ dưới mặt nước, phát đi trong vùng gần quần đảo Stockholm thuộc vùng biển Baltic, cách thủ đô Thụy Điển gần 50km về phía bắc. Tức thì Chuẩn đô đốc Anders Grenstad, Tư lệnh Hạm đội Baltic đã huy động một đội tàu chiến hùng hậu chở theo hơn 200 lính thủy tinh nhuệ, được sự hỗ trợ của lực lượng Không thám Hải quân quần đảo truy lùng con tàu lạ suốt cả tuần lễ sau đó.
Theo một nguồn tin gần gũi với Bộ Quốc phòng Hoàng gia Thụy Điển, thì đây là một chiến dịch quân sự tổng lực trên biển với quy mô chưa từng có kể từ thời Chiến tranh lạnh, bao gồm các khu trục hạm, hộ tống hạm, tàu chống ngầm, tàu quét mìn, tàu tuần tra cao tốc, trực thăng vũ trang chuyên dụng săn tàu ngầm… dò tìm từng dặm vuông mặt biển. Nhưng kết cục lại không thể tìm ra “chiếc tàu lạ".
Còn các chuyên gia quân sự quốc tế am hiểu đều đánh giá, rằng Thụy Điển sở hữu lực lượng hải quân vào loại tốt nhất trong khu vực, dễ bề phát hiện bất kỳ vật thể "ngoại lai" nào xâm phạm vùng biển cần bảo vệ.
Trước đó, đại diện MUST từng đoan chắc với báo giới, là tàu ngầm Nga đã phát tín hiệu cầu cứu về căn cứ của họ tại Quân cảng Kaliningrad, đại bản doanh của Hạm đội Baltic chịu trách nhiệm phòng thủ sườn phía tây của nước Nga.
Trong khi đó người phát ngôn của Phó Đô đốc Viktor P. Kravchuk, Tư lệnh Hạm đội Baltic cũng là hạm đội lâu đời nhất của Hải quân Nga, khẳng định theo kế hoạch tập luyện đã lên lịch từ trước, hiện thời không có bất cứ con tàu nào thuộc Hạm đội Baltic đang hoạt động tại vùng nước kề cận lãnh hải Thụy Điển.
Trong thực tế, không ai lạ gì việc do thám lẫn nhau giữa Nga và Thụy Điển. Dưới thời Chiến tranh lạnh, tàu ngầm Liên Xô thuộc Hạm đội Baltic thường xuyên hoạt động quanh vùng biển Thụy Điển. Vụ khủng hoảng "tàu lạ" lần này khiến người ta nhớ lại sự việc xảy ra vào đầu thập niên 80 thế kỷ trước, khi cỗ tàu ngầm hạt nhân U137 của Hải quân Xôviết gặp sự cố kỹ thuật sâu bên trong vùng biển Thụy Điển, lúc đang thực hiện nhiệm vụ bí mật gần một căn cứ hải quân trọng yếu của nước này.
Vụ việc đã gây ra mối căng thẳng kéo dài về mặt ngoại giao giữa hai quốc gia, rồi phía Thụy Điển điều tàu kéo đưa chiếc U137 ra khỏi khu vực lâm nạn, tháp tùng chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạt nhân ra vùng biển quốc tế để bàn giao lại cho Hải quân Liên Xô.
Đến thập niên kế tiếp, Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) phát giác một sĩ quan hải quân Nga tại căn cứ Kaliningrad, từng chụp ảnh các tài liệu tuyệt mật trao cho tình báo Thụy Điển đổi lấy khoản "tiền công" hậu hĩnh. Sau vụ bê bối này, lần đầu tiên Stockholm buộc phải lên tiếng thừa nhận đã tiến hành các hoạt động gián điệp do thám nước Nga.
Phát biểu của người đứng đầu MUST thể hiện nỗi hoảng sợ tiềm ẩn trong giới quân sự chóp bu Thụy Điển, luôn e ngại sự trỗi dậy của "chú gấu Nga" khổng lồ. Đồng thời cũng là động thái chuẩn bị dư luận, với lý do an ninh quốc phòng để đưa nước này gia nhập khối Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO), phá vỡ nguyên tắc trung lập bao đời nay của Vương quốc Thụy Điển
