Bà Trần Ngọc Sương có bị oan?
Theo quy định của pháp luật, trong phạm vi hoạt động kiểm sát các hoạt động tư pháp, Viện KSND tối cao có quyền kháng nghị để tòa án có thẩm quyền xem xét lại một bản án đã có hiệu lực pháp luật. Trong vụ án này, căn cứ để Viện KSND tối cao ra kháng nghị là cơ quan này đã phát hiện ra một số tình tiết được coi là "vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong việc xử lý vụ án".
Về nội dung vụ án "lập quỹ trái phép" tại Nông trường Sông Hậu, theo Viện KSND tối cao, TAND huyện Cờ Đỏ (sơ thẩm) và TAND TP Cần Thơ (phúc thẩm) đã có những sai lầm, thiếu sót dùng một số khoản thu đưa vào quỹ làm căn cứ buộc tội khi chưa đủ cơ sở để xác định là trái phép. Một số khoản chi được 2 cấp Tòa xác định là thiệt hại và buộc các bị cáo phải bồi thường nhưng Viện KSND tối cao xác định là những cáo buộc này "chưa đủ cơ sở" vững vàng.
Bà Trần Ngọc Sương.
Đặc biệt, Viện KSND tối cao đã chỉ ra một số vi phạm nghiêm trọng trong thủ tục tố tụng như Tòa án sơ thẩm đã chấp nhận đề nghị của kiểm sát viên Viện KSND huyện Cờ Đỏ tách 2 khoản tiền mà cáo trạng truy tố bà Trần Ngọc Sương về tội "lập quỹ trái phép" và yêu cầu Viện Kiểm sát khởi tố để điều tra đối với bị cáo này về tội danh "tham ô tài sản".
Theo Viện KSND tối cao, việc tách các hành vi phạm tội chỉ được thực hiện trong giai đoạn điều tra chứ không phải trong giai đoạn xét xử như cách làm tùy tiện của cả Viện lẫn Tòa huyện Cờ Đỏ. Việc Viện KSND huyện Cờ Đỏ khởi tố vụ án hình sự để điều tra bà Trần Ngọc Sương về tội "tham ô tài sản" bị Viện KSND tối cao "điểm đúng huyệt" khi chỉ ra rằng, quyết định khởi tố chồng khởi tố này không đúng quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự vì chỉ với một hành vi vi phạm, bà Trần Ngọc Sương đã 2 lần bị khởi tố. Viện KSND tối cao kết luận rằng, những sai lầm, thiếu sót của 2 cấp tòa rất nghiêm trọng.
"Soi" vào văn bản kháng nghị của Viện KSND tối cao, có thể thấy rằng cơ quan này chỉ đề nghị Tòa tối cao xét xử giám đốc thẩm theo hướng hủy cả 2 bản án sơ thẩm, phúc thẩm đối với vụ án hình sự "lập quỹ trái phép" tại Nông trường Sông Hậu để điều tra lại. (Trong thẩm quyền của mình, Viện KSND tối cao có thể đề nghị Tòa tối cao hủy bản án đã có hiệu lực pháp luật của TAND TP Cần Thơ và đình chỉ vụ án nếu thấy bà Sương và những người khác vô tội).
Trả lời báo chí, Phó Viện trưởng Viện KSND tối cao Lê Hữu Thể khẳng định rằng, việc điều tra, truy tố, xét xử lại nhằm đảm bảo việc xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; có lý, có tình, nghiêm túc, cẩn trọng, khách quan, toàn diện...
Mặt khác, Viện KSND tối cao đã khẳng định ngay trong quyết định kháng nghị: Căn cứ vào chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án từ năm 2001 đến tháng 12/2007, bà Trần Ngọc Sương và đồng phạm đã lấy từ các nguồn thu của Nông trường Sông Hậu duy trì một số lượng quỹ tiền mặt và chi tiêu để ngoài sổ sách thu, chi tài chính của Nông trường không báo cáo cơ quan chức năng có thẩm quyền là có thật. Do vậy, việc điều tra, truy tố và xét xử bà Trần Ngọc Sương và đồng phạm về tội "lập quỹ trái phép" theo quy định tại Điều 166 Bộ luật Hình sự là đúng.
Ông Lê Hữu Thể cũng cho rằng, việc xử lý nặng hơn hay nhẹ đi đối với các bị cáo trong vụ án (sau khi 2 bản án bị hủy - PV) phụ thuộc vào kết quả điều tra, truy tố và xét xử tại tòa.
Xử lý quyết định kháng nghị của Viện KSND tối cao
Theo quy định tại Điều 283 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 thì Tòa Hình sự TAND tối cao phải tiến hành phiên tòa giám đốc thẩm trong thời hạn 4 tháng kể từ ngày nhận được kháng nghị từ Viện KSND tối cao. Ngoài 3 thẩm phán thuộc Tòa Hình sự TAND tối cao, kiểm sát viên Viện KSND tối cao phải có mặt tại phiên tòa này để phát biểu quan điểm của Viện Kiểm sát về việc giải quyết vụ án. Tuy không bắt buộc nhưng TAND tối cao có thể triệu tập người bị kết án (như bà Trần Ngọc Sương) cũng như luật sư của họ hoặc những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc kháng nghị tham gia phiên tòa giám đốc thẩm.
Một góc Nông trường Sông Hậu.
Hội đồng xét xử giám đốc thẩm của Tòa Hình sự TAND tối cao có quyền ra quyết định không chấp nhận kháng nghị về nội dung và "giữ nguyên bản án đã có hiệu lực pháp luật" nếu cho rằng những lập luận nêu trong văn bản kháng nghị của Viện KSND tối cao không có đủ căn cứ. Như vậy, bản án phúc thẩm của TAND TP Cần Thơ vẫn có hiệu lực pháp luật và phải được tiếp tục thi hành.
Nếu bị thuyết phục bởi kiểm sát viên Viện KSND tối cao cũng như những lý lẽ của Viện Kiểm sát trong văn bản kháng nghị, HĐXX giám đốc thẩm có thể tuyên hủy 2 bản án để điều tra lại như đề nghị của cơ quan kiểm sát. Trường hợp này trong vòng 15 ngày kể từ ngày ra quyết định, Tòa Hình sự TAND tối cao phải chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án sang Viện KSND tối cao để tiến hành thủ tục điều tra lại.
Vụ việc trở lại "điểm xuất phát" và nhiều khả năng CQĐT Công an huyện Cờ Đỏ tiếp tục điều tra lại vụ án "lập quỹ trái phép" này. Nếu cần thiết CQĐT Công an TP Cần Thơ có thể lấy lên để điều tra.
| Những sai lầm, thiếu sót của TAND huyện Cờ ĐỎ và TAND TP Cần Thơ bị Viện KSND tối cao "điểm danh": - Một số khoản thu đưa vào quỹ chưa đủ cơ sở để xác định là trái phép: + Khoản thu hơn 2,6 tỉ đồng (làm tròn số) là tiền bán 4 lô đất do ông Trần Ngọc Hoằng (bố bà Trần Ngọc Sương, nguyên Giám đốc Nông trường Sông Hậu - PV) mua. + Khoản tiền hơn 2,2 tỉ đồng là tiền vay các cá nhân bị coi là khoản thu đưa vào quỹ trái phép. - Một số khoản chi chưa đủ cơ sở để xác định là thiệt hại và buộc các bị cáo phải bồi thường: + Khoản chi công tác phí trong nước và nước ngoài hơn 2,2 tỉ đồng có chữ ký xác nhận của bà Trần Ngọc Sương. + Khoản chi bồi dưỡng cho đoàn Kiểm toán Nhà nước năm 2004 là 233 triệu đồng. + Khoản chi lấp âm quỹ ngân sách hơn 1 tỉ đồng. + Các khoản chi mua quà, lương kiêm nhiệm hơn 620 triệu đồng. + Các khoản chi biếu tặng cá nhân, ban, ngành địa phương và Trung ương hơn 678 triệu đồng. |
