Vụ khủng hoảng con tin ở Peru gây chấn động thế giới

Cách đây 16 năm, vào ngày 17/12/1996 tại tư dinh của Đại sứ Nhật Bản ở Cộng hòa Peru đã diễn ra vụ bắt cóc con tin với số lượng nạn nhân kỷ lục. Cuộc khủng hoảng kéo dài hơn 4 tháng ròng thu hút sự lưu tâm đặc biệt của công luận quốc tế khi ấy.

Nhân dịp sinh nhật lần thứ 63 của Nhật hoàng Akihito, Đại sứ Morihisa Aoki đã mở tiệc chiêu đãi kỷ niệm ngày trọng đại này, quy tụ gần 500 nhân vật cao cấp Peru cũng như toàn thể Ngoại giao đoàn ở thủ đô Lima. Địa điểm tổ chức tiếp tân tọa lạc trong khu phố thượng lưu San Isidro, nơi thường xuyên túc trực đội quân an ninh gồm 300 nhân viên cảnh sát và vệ sĩ có vũ trang.

Khi buổi chiêu đãi vừa khai mạc được ít lâu, bất ngờ 14 nhân viên trong số người phục vụ đã lôi vũ khí giấu sẵn trong người ra, tuyên bố tất cả thực khách đã trở thành con tin. Họ là những thành viên của nhóm du kích Tupac Amaru (MRTA), một tổ chức cánh tả quá khích bị chính thể Peru đặt ra ngoài vòng pháp luật.

Ngay sau khi lên cầm quyền vào giữa năm 1990, Tổng thống Alberto Fujimori người Mỹ gốc Nhật Bản đã thực thi chính sách "bàn tay sắt" đối với các tổ chức vũ trang phi pháp vốn lộng hành bấy lâu, triệt phá các đồn điền và cơ sở chế biến thuốc phiện lậu, tấn công những căn cứ bí mật trong rừng và đưa vào tù mọi phần tử chống đối.

Chỉ trong năm 1995, hàng trăm tay súng thuộc MRTA đã bị bắt giữ và tống vào tù, trong đó có cả nhà sáng lập phong trào MRTA Victor Polay Campos. Do vậy phe nhóm quá khích này rắp tâm phục thù hòng giải cứu đồng bọn, dẫn tới việc tổ chức "đánh úp" tại tư gia của Đại sứ Nhật. Giữa các nhân vật Peru cao cấp đang nằm trong tay MRTA là Ngoại trưởng Francisco Tudela, Đô đốc Hải quân Luis Giampietri, tướng Maximo Rivera Tư lệnh Lực lượng Cảnh sát chống khủng bố (DIRCOTE), tướng Carlos Domínguez cựu Giám đốc Cảnh sát quốc gia, chính khách kỳ cựu Alejandro Toledo - người kế nhiệm A.Fujimori trong kỳ bầu cử tổng thống kề cận vào năm 2001, Nghị sĩ Cộng sản Javier Diez Canseco...

Ngoài ra là những chính khách ngoại quốc bao gồm các vị đại sứ, đại biện lâm thời, tùy viên các cấp... thuộc đoàn ngoại giao. Riêng nhóm mang quốc tịch Nhật Bản là 24 người kể cả mẹ và em ruột Tổng thống A. Fujimori. Đây là vụ bắt giữ số lượng con tin đông đảo chỉ đứng sau vụ ở thánh địa Mecca (Arập Xêút) vào cuối tháng 11/1979.

Vợ chồng Đại sứ Nhật Bản (giữa) cùng nữ Đại sứ Ấn Độ (bìa trái) và Đại sứ Israel đều bị bắt làm con tin.
Vợ chồng Đại sứ Nhật Bản (giữa) cùng nữ Đại sứ Ấn Độ (bìa trái) và Đại sứ Israel đều bị bắt làm con tin.

Những tiếng súng chỉ thiên thị uy đã khiến các con tin phải răm rắp tuân theo, họ buộc phải rời Phòng Đại lễ đi lên tầng trên. Rồi một nhân vật trong nhóm bắt cóc đứng lên tự giới thiệu mình là Nestor Cerpa Cartolini, 43 tuổi, người tạm thời thay thế thủ lĩnh V. Campos; đồng thời công bố yêu sách đòi chính quyền phải phóng thích 450 thành viên MRTA đang bị giam cầm, đổi lấy sự tự do cho các con tin "cỡ bự". Sau những cuộc thương thảo đầy cam go, Tổng thống A. Fujimori vẫn cương quyết không chịu đáp ứng đòi hỏi của N. Cartolini.

Đến ngày 19/12, nhóm phiến quân đơn phương thả đợt con tin đầu tiên gồm 38 người chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Rồi nhân lễ Giáng sinh, tất cả 255 công dân nước ngoài đều được phóng thích vào ngày 22/12 ngoại trừ gia đình Đại sứ M. Aoki. Đợt thả con tin cuối cùng vào ngày 28/12 gồm 20 người, trong đó có Nghị sĩ J. Canseco.

Nhưng 4 tháng sau, cả thế giới như nghẹt thở chú tâm theo dõi cuộc khủng hoảng con tin ở Peru, bởi các cuộc thương lượng cùng các giải pháp đưa ra đều bất thành. N. Cartolini quyết định không thả thêm bất cứ con tin nào nữa, nếu chính quyền không có động thái tương tự là lần lượt phóng thích các tù nhân MRTA; đồng thời đe dọa sẽ thủ tiêu con tin...

Giữa tháng 4/1997, Tổng thống A. Fujimori cùng Cố vấn an ninh Vladimiro Montesinos viếng thăm trại huấn luyện lực lượng giải cứu con tin theo phương án đã vạch ra, quy tụ 140 biệt động quân và lính thủy đánh bộ thiện chiến dưới quyền chỉ huy của Trung tá Jesús Valer.

Phiến quân MRTA sửa soạn treo yêu sách đòi hỏi trước tòa dinh thự. Ám hiệu điểm hoả khởi sự cuộc tấn công giải cứu con tin. Tổng thống A. Fujimori thị sát hiện trường bên cạnh xác chết của thủ lĩnh MRTA.
Phiến quân MRTA sửa soạn treo yêu sách đòi hỏi trước tòa dinh thự.
Phiến quân MRTA sửa soạn treo yêu sách đòi hỏi trước tòa dinh thự. Ám hiệu điểm hoả khởi sự cuộc tấn công giải cứu con tin. Tổng thống A. Fujimori thị sát hiện trường bên cạnh xác chết của thủ lĩnh MRTA.
Ám hiệu điểm hoả khởi sự cuộc tấn công giải cứu con tin.
Phiến quân MRTA sửa soạn treo yêu sách đòi hỏi trước tòa dinh thự. Ám hiệu điểm hoả khởi sự cuộc tấn công giải cứu con tin. Tổng thống A. Fujimori thị sát hiện trường bên cạnh xác chết của thủ lĩnh MRTA.
Tổng thống A. Fujimori thị sát hiện trường bên cạnh xác chết của thủ lĩnh MRTA.

Mô hình tòa tư dinh được dựng lên bằng kích thước thật nhằm tập luyện theo 3 hướng tấn công từ cả phía chính diện, mặt sau và trên nóc nhà. Đội quân bắn tỉa cũng được bố trí tại các cao điểm xung quanh tòa dinh thự. Lợi dụng nhóm phiến quân cho phép con tin được nhận quà Noel, Đô đốc L. Giampietri vốn là một chuyên gia tình báo sành sỏi, người sau này trở thành Phó tổng thống Peru đã dùng cây đàn guitar được tặng làm ám hiệu thông báo số lượng thành viên nhóm bắt cóc, cũng như cách thức bố phòng của chúng ra bên ngoài...

Đúng 15h23 chiều ngày 22/4, Tổng thống A. Fujimori phát hiệu lệnh tấn công. Cả 3 khối thuốc nổ C-4 được ém sẵn cùng điểm hỏa mở lối vào, các binh đội ẩn dưới tuyến đường hầm bí mật đào sẵn đồng loạt xông lên. Sau nửa giờ giao tranh, kết quả toàn bộ 14 phiến quân đã bị tiêu diệt và 72 con tin cuối cùng được giải thoát.

Thành công của cuộc giải cứu con tin đã góp phần nâng cao uy tín của Tổng thống A. Fujimori trong nhiệm kỳ thứ 2. Nhưng cuối năm 2000 ông phải lánh sang Nhật tị nạn vì bị cáo buộc tội lạm quyền. Tháng 11/2005, cựu Tổng thống A. Fujimori bị bắt ở Chile, rồi bị dẫn độ về Peru vào tháng 9/2007.

Phiên tòa xét xử vào tháng 4/2009 đã kết án cựu Tổng thống A. Fujimori 25 năm tù bao gồm các tội danh như tham nhũng, lạm quyền, phạm tội ác chống lại loài người khi tiễu trừ các phe phái chống đối, cũng như quyết xóa sổ nhóm bắt cóc con tin cho dù hầu hết trong số họ đã giơ tay xin hàng

Kim Dung (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.