Nhìn lại gần 50 năm phát triển của Vinamilk, doanh nghiệp hiện đứng thứ 36 thế giới về doanh thu trong ngành sữa và được đánh giá là Top 1 thương hiệu sữa tiềm năng nhất toàn cầu, Anh hùng Lao động thời kỳ Đổi mới Mai Kiều Liên - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, thành viên HĐQT – TGĐ Vinamilk cho rằng tự chủ và bản lĩnh không chỉ giúp doanh nghiệp đứng vững trước biến động, mà còn là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp Việt nắm bắt vận hội mới, vươn tầm quốc tế và đóng góp vào mục tiêu phát triển chung của đất nước.
PV: Nhìn lại hành trình gần 50 năm của Vinamilk trong dòng chảy phát triển của đất nước, theo bà, khái niệm “bền vững” ngày nay đã thay đổi như thế nào?
Bà Mai Kiều Liên: Ở bất kỳ thời kỳ nào, doanh nghiệp muốn phát triển thì đều phải phát triển bền vững. Tuy nhiên, bền vững ở mỗi giai đoạn lại mang những nội hàm khác nhau.
Cách đây 50 năm, trong bối cảnh đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, còn chịu cấm vận, doanh nghiệp Việt Nam thiếu đủ thứ: từ vốn, ngoại tệ, nguyên vật liệu, cho đến công nghệ. Có những thời điểm, dây chuyền sản xuất thậm chí phải dừng lại hoàn toàn. Khi đó, bền vững đơn giản là làm sao khôi phục được sản xuất, có sản phẩm cung cấp cho xã hội, bảo đảm chất lượng và từng bước đáp ứng nhu cầu của người dân.
Ngày nay, khi thế giới biến động nhanh và mạnh, khái niệm bền vững đã mở rộng hơn rất nhiều. Đó là phát thải bằng không, là minh bạch trong hoạt động, là khả năng chuẩn bị cho tương lai. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo đã trở thành những tiêu chuẩn bắt buộc. Doanh nghiệp Việt Nam nếu không nâng chuẩn, không kiên trì đầu tư, sẽ khó có thể đi xa.
PV: Trong sự thay đổi đó, đâu là những giá trị không đổi của một doanh nghiệp và một doanh nhân?
Bà Mai Kiều Liên: Có những giá trị không bao giờ thay đổi. Doanh nhân ở bất kỳ thời điểm nào cũng cần bản lĩnh, sự tự chủ và niềm đam mê với doanh nghiệp của mình.
Điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay là yêu cầu về sự năng động và sáng tạo ngày càng cao. Nếu không đổi mới, không bứt phá, doanh nghiệp sẽ tụt hậu. Quan trọng hơn, người lãnh đạo phải có khả năng dẫn dắt đội ngũ cùng thay đổi, cùng đi về một hướng, để có thể đi đường dài.
PV: Với Vinamilk, đâu là giá trị lớn nhất giúp doanh nghiệp đứng vững qua nhiều biến động của nền kinh tế?
Bà Mai Kiều Liên: Với Vinamilk, giá trị lớn nhất có thể đúc kết trong hai từ: tự chủ và bản lĩnh.
Tự chủ giúp doanh nghiệp xây dựng được nền móng vững chắc, từ năng lực sản xuất đến văn hóa vận hành. Khi đã tự chủ, doanh nghiệp không còn phụ thuộc quá nhiều vào những thuận lợi hay khó khăn từ bên ngoài. Còn bản lĩnh là khả năng giữ vững các giá trị cốt lõi, dù bối cảnh có thay đổi thế nào, để tiếp tục tiến lên.
Chính tư duy đó giúp Vinamilk kiên định theo đuổi chiến lược dài hạn, từ đầu tư sản xuất, công nghệ đến xây dựng thương hiệu, qua đó từng bước nâng cao vị thế không chỉ trong nước mà cả trên thị trường quốc tế.
PV: Sau gần 50 năm phát triển, Vinamilk đã đạt được những dấu mốc nào mà bà cho là có ý nghĩa nhất?
Bà Mai Kiều Liên: Vinamilk được thành lập năm 1976 với ba nhà máy nhỏ, thiết bị cũ và rất lạc hậu. Đến nay, chúng tôi đã phát triển hệ thống gồm 16 nhà máy trong và ngoài nước, với sản phẩm hiện diện tại 65 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Mỗi năm, kim ngạch xuất khẩu của Vinamilk đạt khoảng 250–300 triệu USD, duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong nhiều năm. Tổng kim ngạch xuất khẩu lũy kế từ năm 1997 đến nay đã vượt 3,5 tỷ USD. Hiện Vinamilk đứng thứ 36 thế giới về doanh thu trong ngành sữa, được đánh giá là Top 1 thương hiệu sữa tiềm năng nhất toàn cầu và đạt hạng AAA+ về sức mạnh thương hiệu – mức cao nhất trong thang đo.
Với chúng tôi, những con số này không chỉ phản ánh thành tích kinh doanh, mà còn là minh chứng cho khả năng đi đường dài của một doanh nghiệp Việt Nam khi có chiến lược đúng và đủ kiên trì.
PV: Trong bối cảnh một “vận hội mới” đang mở ra cho nền kinh tế, theo bà, cơ hội lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam nằm ở đâu?
Bà Mai Kiều Liên: Đây là một giai đoạn mở ra nhiều cơ hội. Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững đang trở thành những chuẩn mực toàn cầu. Doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế đi tắt, đón đầu, tức là tiếp cận và ứng dụng những thành tựu khoa học – công nghệ của thế giới theo cách phù hợp với điều kiện cụ thể của mình.
Nếu chuẩn bị tốt về nội lực và chiến lược dài hạn, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
PV: Để chuẩn bị cho chặng đường phía trước, Vinamilk đã và đang làm gì?
Bà Mai Kiều Liên: Chúng tôi luôn chuẩn bị cho tương lai từ rất sớm. Mỗi chu kỳ 10 năm là sự chuẩn bị cho 10 năm tiếp theo.
Hiện nay, Vinamilk tập trung vào phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện chiến lược dài hạn và ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, robot trong sản xuất, đồng thời thúc đẩy đổi mới sản phẩm và tái định vị thương hiệu cho giai đoạn phát triển mới.
Song song với đó là cam kết phát triển xanh. Vinamilk là doanh nghiệp sữa đầu tiên tại Việt Nam có hai nhà máy và một trang trại đạt chứng nhận Net Zero, đồng thời cam kết đạt Net Zero vào năm 2050 theo mục tiêu quốc gia, với lộ trình giảm phát thải cụ thể và được đánh giá bởi các tổ chức độc lập.
PV: Bà có điều gì muốn gửi gắm tới cộng đồng doanh nhân Việt Nam trong bối cảnh vận hội mới đang mở ra?
Bà Mai Kiều Liên: Mỗi doanh nghiệp đều có con đường và lựa chọn riêng. Tuy nhiên, nếu trong mọi quyết định, chúng ta luôn đặt lợi ích dài hạn của đất nước và giá trị của thương hiệu Việt lên trên những tính toán ngắn hạn, thì sự cạnh tranh sẽ tự nhiên trở nên lành mạnh và có ý nghĩa hơn.
Khi doanh nghiệp ý thức được vai trò đồng hành cùng quốc gia, cùng nâng chuẩn hàng hóa và hình ảnh Việt Nam trên thị trường quốc tế, vận hội mới sẽ không chỉ là cơ hội nhất thời, mà trở thành nền tảng cho những bước phát triển bền bỉ và vững vàng trong dài hạn.
Chiếc nắp chai góp phần giúp Vinamilk tăng trưởng doanh số gần 80% tại New Zealand 
Vinamilk hoà nhịp cùng ngày hội non sông 
