Việt Nam sẽ có Bách khoa toàn thư đồ sộ nhất với 70 chuyên ngành

Ngày 26-2, tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã diễn ra Hội thảo khoa học về “Đề án biên soạn Bách khoa toàn thư Việt Nam”. Đề án này đã được Chính phủ phê duyệt từ năm 2014. Tuy nhiên, còn rất nhiều vấn đề cần thống nhất để có thể hoàn thành được khối lượng công việc đồ sộ này.

Việc biên soạn Bách khoa toàn thư (BKTT) tổng hợp tri thức khoa học nói chung đã trở nên phổ biến và được cập nhật thường xuyên từ rất sớm, nhất là ở những nước phát triển. Ở Nga, Trung Quốc hay Âu – Mỹ, hầu như tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội đều đã được soạn thành BKTT. Có đến hàng trăm bộ BKTT khác nhau, bên cạnh những bộ BKTT về kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao, văn hóa, giáo dục, công nghệ…

Đông đảo các nhà khoa học đã tham dự hội thảo biên soạn BKTT Việt Nam.
Đông đảo các nhà khoa học đã tham dự hội thảo biên soạn BKTT Việt Nam.

Việt Nam đang tiến hành công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước, chính vì vậy, BKTT sẽ là một công cụ hữu ích. Trên thực tế ở Việt Nam, các công trình Bách khoa thư chưa có nhiều. Về Bách khoa thư địa phương mới chỉ có một vài quyển, Bách khoa thư chuyên đề hay lĩnh vực mới chỉ loáng thoáng một số ít như: Huyết học, dưỡng sinh…

Gần đây, Bộ Quốc phòng cho xuất bản BKTT quân sự Việt Nam; Bộ Công an cũng đang biên soạn một bộ cho ngành mình. Tuy nhiên, xét về mặt bằng chung, ngân hàng BKTT hiện có ở Việt Nam còn quá nghèo nàn và thiếu thốn, cần thiết nhất phải xây dựng một đề án thống nhất, có cơ sở để hình thành một bộ BKTT Việt Nam chuẩn mực và chính xác.

Bộ BKTT Việt Nam sẽ biên soạn là loại hình tổng hợp, cỡ lớn, phản ánh những thành tựu, những tri thức xưa và nay của nhân loại và Việt Nam, từ khoảng hơn 70 chuyên ngành thuộc các lĩnh vực khoa học xã hội, khoa học nhân văn, văn hóa nghệ thuật, khoa học tự nhiên, khoa học kĩ thuật và công nghệ… gồm 37 tập, có thể in và xuất bản trực tuyến.

Phát biểu tại hội thảo, GT.TS Nguyễn Xuân Thắng – Phó Chủ tịch Hội đồng Chỉ đạo, Chủ nhiệm Đề án cho biết: “Chúng ta cần phải thống nhất tư tưởng, trí tuệ, tri thức, văn hóa của con người Việt Nam. Hơn nữa, trong thời đại hội nhập quốc tế cũng phải kế thừa tri thức của nhân loại.

Có mặt trong buổi hội thảo, nhiều chuyên gia, nhà khoa học có chung một quan điểm là làm sao để có thể xây dựng một bộ BKTT Việt Nam chung và thống nhất, tránh những xung đột, tranh luận về sau là điều rất quan trọng.

GS. TSKH Vũ Quang Côn (đại diện các nhà khoa học thực hiện đề tài Công nghệ sinh học) cho hay: “Hiện nay, công nghệ sinh học là một trong 4 vấn đề chính quan trọng nhất của nhân loại, nó liên quan đến đời sống, sức khỏe của chính người dân. Vì lẽ đó, sinh học mang tính đặc thù riêng, phức tạp hơn rất nhiều. Liên Xô và Mỹ đã để lại những tác phẩm rất quan trọng. Tuy nhiên ở Việt Nam, BKTT còn chưa có hoặc rất ít, nhìn chung là ở mức rất thấp kém. Công nghệ sinh học rất rộng, nó liên quan tới phần lớn các ngành khoa học khác nên cần phải căn cứ vào nhiều vấn đề vào khả năng và đặc thù của từng ngành để xây dựng, chứ không thể riêng cá nhân ai có thể tự làm nên một quyển BKTT được”.

GS.VS Nguyễn Văn Hiệu (đại diện các nhà khoa học thực hiện đề tài Vật lý, Thiên văn học) cũng cho biết: “Ngành vật lý, hầu như thâm nhập vào nhiều ngành khác, nhưng có lẽ chúng ta cũng nên phân biệt rõ trong đó đâu là của Vật lý và đâu là của Vật lý với các ngành khác. Phải có tư liệu để tham khảo, đi đến hạng mục chung của toàn nhân loại, chính vì thế mà phải tiếp thu từ thế giới, để áp dụng thêm vào quyển BKTT của Việt Nam. Thuận lợi lớn nhất của nhóm chúng tôi là có cả một cộng đồng Vật Lý của Việt Nam ủng hộ nhiệt tình, có nhiều đồng chí đã nhiều tuổi, đã về hưu nhưng vẫn đồng ý tham gia hưởng ứng, tiêu biểu là ở Viện Vật lý và Hội Vật lý Việt Nam, chúng tôi rất vui mừng về điều đó. BKTT là một sự liên kết và quan hệ chặt chẽ với nhau, chứ không riêng gì Vật lý nói riêng, do đó, chúng tôi rất cần có sự giúp đỡ và trao đổi với các ngành khác, để hoàn thiện hơn quyển BKTT về Vật lý của Việt Nam”.

Cảnh Vũ

Các tin khác

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Lâm Đồng chuẩn bị chu đáo cho Festival Hoa Đà Lạt năm 2026

Với quy mô ngày càng lớn, mang nhiều ý nghĩa về văn hóa, chính trị, xã hội, Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI năm 2026 đang được tỉnh Lâm Đồng tích cực chuẩn bị. Từ những tuyến đường hoa, không gian hoa đến các chương trình nghệ thuật, hội thảo, triển lãm..., tất cả đang từng bước được hình thành, với mong muốn tạo nên một Festival hoa giàu bản sắc.

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lần đầu tiên Khánh Hòa tổ chức Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng"

Lễ hội Trung thu "Hải trình ánh trăng" lần đầu tiên được tổ chức tại Khánh Hòa là sự kiện văn hóa kết nối những nét đẹp truyền thống Tết Trung thu Việt Nam gắn với câu chuyện về vùng đất Khánh Hòa, tạo nên một điểm nhấn văn hóa - du lịch độc đáo bên bờ biển Nha Trang.

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Giữ ánh trăng tuổi thơ trong nhịp sống hiện đại

Hội tụ nhiều nghệ sĩ được đông đảo khán giả yêu mến, chương trình “Xứ sở Ánh Trăng” là quà tặng nghệ thuật đặc biệt dành tặng các em nhỏ và gia đình trong dịp Tết Trung thu năm nay. 

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

3.000 người diễu hành đường phố trong Ngày hội văn hóa dân tộc Mông

Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9 - 11/10, với sự tham gia của các nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông thuộc 11 tỉnh, gồm: Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An, Đắk Lắk.

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Ngày Văn hoá Việt Nam là dịp du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà về công tác triển khai kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam. Các bộ ngành, địa phương cũng đã tích cực chuẩn bị rất nhiều hoạt động cho dịp này. Trao đổi với chúng tôi, TS Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam khẳng định, đây là cơ hội để du khách tận hưởng giá trị văn hoá Việt.

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Hà Nội rộn ràng đón Trung thu sớm

Tối 23/9, hàng loạt hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trưng bày mâm cỗ Trung thu, múa Lân… đã diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Văn hoá nghệ thuật Việt Nam, Hà Nội, mở đầu cho Lễ hội Trung thu 2026 do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chỉ đạo tổ chức.

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

Khai mạc Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám

15 tác phẩm điện ảnh về đạo học, lịch sử, tuổi trẻ và ký ức Thăng Long - Hà Nội, cùng 6 phim ngắn đoạt giải từ cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” được giới thiệu đến khán giả trong Tuần phim “Hiền tài và Hào khí Thăng Long” từ ngày 23 - 28/9 tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia và Rạp Ngọc Khánh, Hà Nội.

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Xúc động chương trình nghệ thuật tri ân người có công tại Cần Thơ

Tối 23/9, tại Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật TP Cần Thơ đã diễn ra Chương trình Kỷ niệm 81 năm Ngày Nam Bộ kháng chiến và 63 năm Ngày thành lập Trung đoàn 1 - U Minh, tri ân Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, thương binh và người có công với cách mạng.

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

“Đường chúng ta đi” – Lan tỏa di sản âm nhạc vô giá của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Đại tá, nhạc sĩ Huy Du (1926–2026), Hội Nhạc sĩ Việt Nam cùng gia đình nhạc sĩ thực hiện chương trình nghệ thuật đặc biệt “100 năm Nhạc sĩ Huy Du – Đường chúng ta đi” nhằm tưởng nhớ, tôn vinh cuộc đời và sự nghiệp của một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Việt Nam đăng cai hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương

Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực sẽ diễn ra từ ngày 27/9 - 1/10 tại Hà Nội và Ninh Bình. Hội nghị quy tụ khoảng 250 đại biểu trong và ngoài khu vực, gồm đại diện các cơ quan chính phủ, chuyên gia di sản, đơn vị quản lý di sản, nhà nghiên cứu, đại diện cộng đồng, chủ thể nắm giữ tri thức và thanh niên.

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Dấu ấn MSB trong từng thanh âm vượt thời gian

Đồng hành cùng đêm nhạc “Timeless Masterpieces - Những kiệt tác vượt thời gian” tại Nhà hát Hồ Gươm vừa qua, MSB tiếp tục mang đến một điểm chạm nghệ thuật tinh tế, đưa những thanh âm kinh điển từ Bach, Bruch, Godard đến Tchaikovsky hòa nhịp vào đời sống văn hóa đương đại của thủ đô.