Vì sao Nga không gia nhập NATO và EU?

Ngày 6/10/2011, tại Diễn đàn đầu tư “Nước Nga vẫy gọi" tổ chức tại thủ đô Moskva, Thủ tướng Nga Vladimir Putin đã tuyên bố: “Nga sẽ không tham gia NATO và EU…”. Đây là lời tuyên bố gây sự chú ý đặc biệt của dư luận quốc tế. Câu hỏi được đặt ra là: Vì sao Nga lại không tham gia NATO và EU?

Xung đột với lợi ích toàn cầu của Nga

Cũng tại diễn đàn trên, Thủ tướng Nga Putin nhấn mạnh nước Nga sẽ phải thay đổi, nhưng mọi sự thay đổi phải là để tiến lên. Thủ tướng Putin khẳng định rằng, mọi sự thay đổi phải được áp dụng một cách cẩn thận để tránh những sai lầm mà Nga từng đối mặt trong những năm 90 của thế kỷ XX. Ông cho rằng: "Không nghi ngờ gì nữa, thay đổi là điều cần thiết và chắc chắn sẽ diễn ra, nhưng theo con đường tiến lên. Chúng ta không cần sự bất ổn lớn mà chúng ta cần một nước Nga vĩ đại"

Nước Nga đã từng là cường quốc trong thời kỳ Liên bang Xôviết, và cho đến nay Nga vẫn là một cường quốc quân sự mà các nước phương Tây không thể coi thường.

Trong trường hợp Nga gia nhập NATO, mơ ước khôi phục vị trí siêu cường đã từng có trước đây sẽ được coi là kết thúc. Vì khi gia nhập NATO, Nga chỉ còn là "một nước châu Âu lớn" ngang hàng với Anh, Đức, Pháp. Điều này thật không tương xứng với những gì mà nước Nga thời Liên Xô đã có và cũng không phải là điều mà các thế hệ người Nga mong muốn, "chúng ta cần một nước Nga vĩ đại", đó là lời khẳng định của thủ tướng Putin.

Diễu binh trên Quảng trường Đỏ – Moskva.
Diễu binh trên Quảng trường Đỏ – Moskva.

Thực tế, cũng phải thừa nhận rằng, hiện nay Nga là nước chưa thể so sánh với Mỹ. Mỹ có tổ chức quân sự mạnh và có ảnh hưởng nhất thế giới. Đây đã là điều không thể chấp nhận được, huống chi khi gia nhập NATO Nga sẽ phải phụ thuộc vào Mỹ. Vì thế, ông Putin khẳng định rằng Nga có đủ khả năng tự đảm bảo an ninh quốc gia cho mình.

Mâu thuẫn hệ tư tưởng trong lĩnh vực quốc phòng

Có nhiều lý do tế nhị mà người Nga không tiện nói ra, trong đó quan trọng nhất là việc NATO đòi hỏi các thành viên phải minh bạch trong hoạt động quân sự - quốc phòng. Đây là điều Nga khó chấp nhận nhất, vì nếu theo nguyên tắc minh bạch này thì Nga có thể phải chia sẻ những bí mật quân sự của Nga với NATO, nhất là về tiềm lực hạt nhân.

Nhiều nội dung trong chiến lược mới của NATO cho thấy Nga vẫn bị coi là một mối đe dọa, thậm chí còn là mối nguy hiểm hàng đầu. Một trong 7 mối đe dọa đối với NATO là đối tượng an ninh mạng, là chiến lược cạnh tranh dầu mỏ, khí đốt… là ám chỉ vào Nga. Ngay từ hồi tháng 3/2010, đặc phái viên của Nga tại NATO Dmitry Rogozin đã nhận thấy, giới lãnh đạo cấp cao của NATO đang soạn thảo chiến lược quân sự và các kế hoạch chống lại Nga. Kế hoạch này của NATO được soạn thảo sau khi Nga công bố chiến lược quân sự mới một tháng trước đó.

Mặt khác, tuy các nước thành viên NATO vẫn tồn tại các hệ thống chính trị khác nhau như chế độ cộng hòa tổng thống, cộng hòa nghị viện… Nhưng, tất cả các nước đều phải "minh bạch" về ngân sách quốc phòng - quân sự, còn chính quyền lập pháp có chức năng kiểm soát và giám sát. Vấn đề này bao gồm cả việc tiến hành điều tra độc lập các yếu tố lạm dụng và thất bại trong lĩnh vực quân sự, kiểm soát ở cấp nghị viện việc chi tiêu cho các chương trình chế tạo vũ khí, cũng như hệ thống cân bằng hiến pháp và đối trọng. Với sự hỗ trợ của hệ thống này, các vấn đề như có gửi quân tham chiến tại các nước khác hay không cũng sẽ được giải quyết.

Điều khoản nêu trên của NATO là không tương thích với luật pháp về quốc phòng ở Nga, trong lĩnh vực quân sự hiện nay Nga vẫn chưa có việc kiểm soát dân sự. Mặt khác, Nga không thể đồng ý với việc NATO tiết lộ những bí mật quân sự của Nga, ngay cả khi những bí mật mà phương Tây đã biết, đặc biệt là về tiềm lực hạt nhân của Nga.

Triệt tiêu quan hệ lợi ích Nga - Trung

Một khi Nga trở thành thành viên của NATO, tổ chức này sẽ có chung đường biên giới 4.000km với quốc gia đông dân nhất thế giới (hơn 1,3 tỉ người). Điều đó sẽ gây ra những hệ lụy cho việc cân bằng an ninh toàn cầu giữa Nga - Trung Quốc - NATO. Trung Quốc sẽ lo ngại, vì khi NATO đã bao gồm cả Nga sẽ trở thành lực lượng "kiềm chế" và làm suy yếu Trung Quốc. Đây là điều ảnh hưởng to lớn đến lợi ích của Nga, quốc gia đã từng có quan hệ truyền thống và hiện đang có quan hệ kinh tế sâu rộng với Trung Quốc.

Ảnh hưởng đà tăng trưởng

Nhà lãnh đạo Nga cho rằng nhiệm vụ hàng đầu hiện nay của các nước khu vực này là giải quyết vấn đề nợ công, trước khi tính đến kế hoạch kết nạp thêm các thành viên mới. Trong thời điểm hiện tại với sự ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng nợ công, châu Âu có thể rơi vào một cuộc khủng hoảng mới và như thế sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đời sống của người dân tại đây, còn "mức sống của người dân Nga đã tăng lên gấp đôi" so với năm 1990, việc kéo gần khoảng cách chỉ còn là vấn đề thời gian.

Cũng tại diễn đàn, trả lời câu hỏi của một người Đức, Thủ tướng Putin khuyên rằng: các quốc gia EU cần phải giải quyết cuộc khủng hoảng nợ trước khi đưa ra lời đề nghị đối với Nga. Và rằng: "Các anh muốn chúng tôi gia nhập EU? Trước hết hãy giải quyết món nợ của các anh đi đã".

Tuy nhiên, trong vấn đề quan hệ Nga với NATO và EU, Thủ tướng Nga Putin cũng khẳng định rằng, Nga sẽ tiếp tục phối hợp với NATO và EU trong những lĩnh vực mà hai bên cùng quan tâm

Nguyễn Nhâm (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.