Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, vùng đất Vĩnh Thuận, An Biên, U Minh là nơi tổ chức cách mạng các tỉnh miền Tây Nam Bộ chọn xây dựng và phát triển lực lượng kháng chiến, như: Xứ ủy Nam Kỳ, Trung ương Cục miền Nam, Ủy ban kháng chiến hành chính Nam Bộ.
Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vùng đất này được là căn cứ của Khu ủy Nam Kỳ, Quân khu 9, Khu căn cứ Tỉnh ủy Rạch Giá. Do địa bàn quan trọng, nằm sâu trong rừng, cho nên quân Mỹ - Ngụy tìm cách phá thành trì cách mạng, với mưu đồ "nhổ cỏ U Minh", dùng nhiều chiêu trò, hành động ác liệt nhất. Thế nhưng, quân dân nơi đây vẫn hiên ngang, đứng vững, là nơi khởi nguồn nhiều chiến công trong cuộc kháng chiến đánh địch, giành thắng lợi hoàn toàn.
Qua giới thiệu của đồng chí Võ Thanh Xuân, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Vĩnh Bình, tỉnh An Giang (nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo Huyện ủy Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang (cũ)), chúng tôi tìm gặp đồng chí Lê Xuân Chín (tên thường gọi Chín Tựu, Đại úy, nguyên Ủy viên Ban An ninh tỉnh Rạch Giá, nguyên Trưởng Công an huyện An Biên). Trong căn nhà giữa vườn dừa ở ấp Đồng Tranh, xã Vĩnh Bình, bác Chín Tựu mời chúng tôi cốc nước mát lạnh.
Đồng chí Võ Thanh Xuân bắt đầu câu chuyện với lời giới thiệu thân tình, đầy kính trọng: “Bác Chín Tựu là lão thành cách mạng, năm nay đã 94 tuổi đời và 66 năm tuổi Đảng, được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Nhì; Huân chương Độc lập hạng Ba. Bác Chín là người có uy tín trong xóm ấp, hiện đang là Hội viên Hội Cựu CAND của xã. Là tấm gương tiêu biểu cho thế hệ cán bộ, thanh niên học tập, noi theo trong công tác và ngay cả lối sống gương mẫu, giản dị”.
Giọng chắc, khẳng khái, bác Chín Tựu nhớ lại, sau khi tham gia hoạt động cách mạng, được quán triệt nghị quyết của Đảng và khóa học tập, rèn luyện, phát động lòng căm thù địch sâu sắc, CBCS Công an địa phương lúc bấy giờ rất hăng hái hoạt động. Mục tiêu là diệc ác ôn bảo vệ các căn cứ cách mạng, bảo vệ cán bộ cơ sở và phong trào đấu tranh quần chúng. Lúc này, lực lượng an ninh, bảo vệ hoạt động rất mạnh, đạt nhiều thành tích trong việc thực hiện nhiệm vụ.
“Cách đánh địch, bọn ác ôn rất đa dạng, khi diệt được tên ác ôn nào, các đồng chí của ta dùng loa công bố tội ác của chúng trước nhân dân và bọn tề lính. Có nơi dán bản án tại các ngã ba, ngã tư, tại các chợ. Kết quả, một số tên đã chùn bước hoạt động chống phá, nhưng vẫn còn tên ngoan cố quyết chống lại cách mạng, bắn giết cán bộ và nhân dân. Để bảo vệ cán bộ cơ sở và quần chúng, Tỉnh ủy Rạch Giá chủ trương mở nhiều đợt và diệt ác”, bác Chín Tựu kể.
Qua các đợt diệt ác, bọn ác ôn có sự phân hóa, dao động hoạt động, giảm sút bọn làng lính nhiều tên ngán sợ cách mạng, nhất là bọn kìm kẹp quần chúng ở những nơi nông thôn. Trên cơ sở đó, ta xây dựng được thêm một số cơ sở nội tuyến nên tình hình địch ta nắm chắc hơn, bảo vệ tốt cơ sở cán bộ và chủ động đánh địch. Vượt qua nhiều gian khổ, hy sinh, CBCS Công an lúc này đã đi sâu vào vùng địch kìm kẹp, có lúc phải nằm dưới nước, ngồi ẩn mình trong lòng cây hoặc trong các quán nước để tiếp cận, diệt chúng. Có đồng chí phải hy sinh hoặc bị thương tật suốt đời. “Có thời điểm căn cứ cách mạng của ta cách đồn địch chỉ hơn 3 cây số, mọi công tác phải triển khai hết sức bí mật và cẩn thận”, bác Chín Tựu nhớ lại.
Trong kháng chiến, lực lượng an ninh chủ yếu dựa vào quần chúng để giáo dục, phát động quần chúng về bảo mật, phòng gian, chống do thám điểm chỉ. Thông qua phong trào này, lực lượng An ninh nắm đối tượng, dựa vào quần chúng mà trừ gian, phá tề, bảo vệ cấp ủy Đảng và các cơ quan cách mạng. Qua chiến đấu công tác, lực lượng An ninh đã từng bước được tôi luyện và phát triển về số lượng và chất lượng.
Tháng 10 - 1963, lực lượng An ninh tỉnh Rạch Giá đã tổ chức hội nghị đại biểu toàn tỉnh lần thứ nhất. Trong hội nghị, CBCS được phổ biến quán triệt các chỉ thị của khu ủy, hướng dẫn thi hành chỉ thị của Trung ương Cục. Trong đó, nêu rõ, nhiệm vụ của lực lượng An ninh là ra sức đánh bại mọi âm mưu của tình báo, gián điệp và bọn phản động, để bảo vệ Đảng, bảo vệ các lực lượng vũ trang cách mạng, bảo vệ vùng giải phóng, nhất là bảo vệ vùng căn cứ phục vụ cho phong trào đấu tranh chính trị và vũ trang của nhân dân, chống gom dân phá ấp chiến lược phục vụ xây dựng lực lượng chính trị vũ trang. Lực lượng An ninh cùng với đoàn thể phát động kêu gọi bọn tề mật báo ra trình diện sẽ được khoan hồng. Qua đó, có hàng trăm tên ra trình diện và được ta tổ chức cho học tập, tha về quê cũ sinh sống.
Bác Chín Tựu nhớ lại, để đối phó và đánh địch, Ban An ninh tỉnh Rạch Giá đã có kế hoạch công tác cụ thể ở từng vùng: Vùng giải phóng, vùng căn cứ, vùng tranh chấp, vùng thị xã, thị trấn và vùng nông thôn còn bị địch chiếm. Lực lượng An ninh Rạch Giá đã dựa vào nhân dân, bám chặt cơ sở, phối hợp với các ngành, đoàn thể, nhất là phối hợp với quân sự phát huy sức mạnh tổng hợp và sức mạnh của các biện pháp nghiệp vụ trong đấu tranh, liên tục chống tình báo, gián điệp, phản động và các tội phạm khác. Thông qua đấu tranh đã phát triển lực lượng An ninh xã, huyện và tỉnh.
Tại 2 huyện An Biên và Vĩnh Thuận, địch thực hiện kế hoạch “nhổ cỏ U Minh”, chúng xác định 2 huyện này là trọng điểm đánh phá, đẩy mạnh hoạt động tình báo do thám, nhất là sử dụng tổ chức Phượng Hoàng tình báo hỗn hợp và sử dụng máy thu tiếng động không thám với mức độ cao để thực hiện quyết tâm của chúng là bình định cho được dùng U Minh Thượng thuộc căn cứ cách mạng của tỉnh Rạch Giá. Lực lượng An ninh 2 huyện An Biên và Vĩnh Thuận đã được Ban An ninh tỉnh Rạch Giá hỗ trợ lập và phá, bắt 5 tên, trong đó có tên Nguyễn Văn Phát tình báo quân đội của vùng IV của địch và giải về an ninh khu.
Tại Vĩnh Thuận, tháng 4/1972, lực lượng An ninh đã diệt 2 tên cảnh sát ác ôn tại chi khu, đồng thời đội trinh sát đánh một toán thám báo tại Vàm Chắc Băng diệt 3 tên, làm bị thương 2 tên thu một súng AR15. Sau khi giải phóng xã Vĩnh Bình Bắc và ấp Vĩnh Tiến, xã Vĩnh Hòa, an ninh xã gom trên 50 đối tượng bao gồm số chỉ huy trong tổ chức phòng vệ dân sự, ban trị sự ấp Chiến Lược, tổ ấp điềm chỉ để giáo dục.
Để chuẩn bị cho giải phóng ngày 30/4/1975, thì ngày 20/4/1975, Thường vụ Tỉnh ủy Rạch Giá họp mở rộng để quyết định phương án tổng công kích, tổng khởi nghĩa trong tỉnh. Được sự chỉ đạo của Ban An ninh khu T3, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Tỉnh ủy, Ban An ninh Rạch Giá đã mở đợt học tập, phát động tư tưởng trong toàn lực lượng, rà soát kế hoạch, đi sâu kiểm tra việc nắm mục tiêu, đối tượng, cơ sở nội tiếng, cơ sở bí mật trên địa bàn địch chiếm đóng.
Đồng thời, nắm toàn bộ lực lượng An ninh cấp tỉnh, huyện, thị xã, thị trấn và xã. Mỗi cấp huyện, thị chịu sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy địa phương, phối hợp lực lượng trong ngành thành đơn vị chiến đấu, khi có lệnh tổng tiến công và nổi dậy thì đánh mục tiêu, đối tượng được phân công.
Lực lượng An ninh tỉnh phối hợp với thị xã thành lập những đơn vị an ninh tập trung từ đại đội, trang bị đầy đủ vũ khí và có dự bị bổ sung, kết hợp với quân đội tấn công vào các mục tiêu cấp tỉnh của địch đóng trên địa bàn thị xã theo sự phân công của Tỉnh ủy và Ban chỉ huy thống nhất mặt trận ở thị xã. Các huyện lập ban chỉ huy thống nhất đều có lực lượng an ninh.
Chia tay chúng tôi, đồng chí Chín Tựu Lực chia sẻ, đi đến hoàn toàn thắng lợi, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, lượng lực An ninh trong của tỉnh Rạch Giá cũ, nay là tỉnh An Giang đã trải qua thử thách trong đấu tranh quyết liệt, gian khổ và phức tạp từng bước được trưởng thành, đã cùng toàn dân, toàn quân đánh thắng từng chiến lược chiến tranh của Mỹ ngụy. Lực lượng An ninh có bám dựa vào quần chúng thì mới tồn tại. Phát triển việc đánh địch và bảo vệ ta mới giành được thắng lợi…
Lời kể của người dân dũng cảm cứu cán bộ Công an xã ở Đắk Lắk 
Cựu cán bộ Công an hết lòng vì người dân khó khăn 
