Vai trò của "Ban 85" trong Cơ quan Tình báo CHLB Đức

Ngày 17/3/2010, Cơ quan Tình báo CHLB Đức (BND) lần đầu tiên cho công bố những tài liệu giúp làm rõ được những đối tượng phát xít cũ từng làm việc cho Tình báo Tây Đức. Hành động chưa từng có này là kết quả của chính sách xem xét lại một cách có hệ thống lịch sử của cơ quan tình báo, do đương kim Giám đốc BND Ernst Uhrlau khởi xướng từ năm 2006. Những tài liệu này chủ yếu liên quan đến một bộ phận bí mật có tên "Ban 85".

Năm 1946, khi Chiến tranh thế giới thứ hai vừa kết thúc, cuộc Chiến tranh lạnh bắt đầu manh nha, quân đội Mỹ chiếm đóng tại Đức đã quyết định lợi dụng kinh nghiệm của những tên phát xít cũ, sử dụng chúng để chống lại Liên Xô. Đó chính là nguyên nhân xuất hiện của cái gọi là "Tổ chức của Gehlen" (ORG). Đứng đầu tổ chức này là tên cựu Thiếu tướng phát xít Reinhard Gehlen, kẻ trong thời gian chiến tranh từng lãnh đạo Ban số 12 thuộc Bộ tổng tham mưu "Các quân đoàn nước ngoài của phương Đông" (Fremde Heere Ost - FHO), nơi chuyên điều hành những thông tin tình báo tác chiến của quân đội Đức Quốc xã.

FHO từng được đánh giá là một trong những cơ quan tình báo xuất sắc nhất của phát xít Đức. Những nhân viên còn sống của FHO đã được Gehlen tuyển chọn làm nòng cốt cho ORG. Sau khi chuyển tới Pulach gần Munich, một loạt các thành viên mật vụ phát xít cũ từ lực lượng SS, SD hay Gestapo cũng được tuyển mộ vào làm việc cho ORG.

Tháng 4/1956, ORG chính thức được người Mỹ chuyển giao cho chính quyền Tây Đức và được đổi tên thành Cơ quan Tình báo liên bang Đức (BND). Uy tín của cơ quan mới này đã bị tổn hại nghiêm trọng, sau khi công chúng phát hiện trong hàng ngũ của BND có mặt cả Johannes Clemens, kẻ trước năm 1945 còn làm việc trong hàng ngũ SS, từng tra tấn và sát hại rất nhiều người tham gia phong trào kháng chiến tại Italia. Sau vụ bê bối này, người dân đã đòi hỏi phải làm rõ, liệu có bao nhiêu kẻ như Clemens vẫn đang làm việc trong cơ quan tình báo của một quốc gia tự nhìn nhận là dân chủ và pháp quyền như Tây Đức?

Đương kim giám đốc Ernst Uhrlau của BND.
Đương kim giám đốc Ernst Uhrlau của BND.

Trước yêu cầu này, BND đã thành lập ra Ban 85 với nhiệm vụ làm rõ những kẻ từng là thành viên bộ máy thanh trừng của phát xít Đức hiện đang ẩn náu trong cơ quan tình báo. Ban này lúc đầu chỉ có vỏn vẹn 5 người, trong đó có 2 thư ký và 1 nhân viên an ninh nội bộ, tất cả đều chưa tới 25 tuổi.

Người đứng đầu Ban 85 là Hans-Henning Crome, một nhân viên BND cũng mới 23 tuổi. Tất cả 5 người này được giao đảm trách một cuộc điều tra quy mô lớn, tổ chức nhiều cuộc thẩm vấn và phân tích hàng ngàn tài liệu - những nhiệm vụ không hề đơn giản ngay cả đối với các chuyên gia có kinh nghiệm. 

Ngoài tuổi đời quá trẻ, Crome chỉ có tấm bằng kinh tế, trong khi chẳng có chút kiến thức quân sự hay pháp lý nào, vốn rất cần cho những nhiệm vụ kiểu này.

Ban 85 tồn tại và hoạt động trong hai năm, từ 1963 đến 1965. Về sau, Hans-Henning Crome tiếp tục được giao đảm nhiệm nhiều cương vị cao cấp trong Cơ quan Tình báo Đức; từng là điệp viên tại New York, Madrid và Berne; từng lãnh đạo một trong những ban quan trọng tại trụ sở của BND. Tuy nhiên trong một bài trả lời phỏng vấn của phóng viên FAZ, ông này đã thừa nhận: "Điều duy nhất sau 40 năm phục vụ không hề rời bỏ tôi trong những giấc mơ - đó là công việc tại Ban 85". Khi đó, qua tay Crome là hàng trăm tài liệu về những tội ác khủng khiếp nhất. Các thành viên Ban 85 đã có hàng loạt những cuộc thẩm vấn với 146 nhân viên mật vụ mà họ nghi ngờ.

Tính ra, Ban 85 đã giúp làm rõ trong hàng ngũ BND gần 200 cựu nhân viên của Tổng cục An ninh đế chế (SS) từng dính líu vào các tội ác dưới thời phát xít. Vào thời điểm đó, số nhân viên trên đã chiếm tới 10% tổng số biên chế của Cơ quan Tình báo liên bang. Chẳng hạn như một kẻ có tên George W từ năm 24 tuổi đã phục vụ cho Gestapo tại thành phố Keslin. Năm 1939, hắn gia nhập "Đội tác chiến IV/2". Đơn vị có 300 người này có nhiệm vụ thủ tiêu tất cả những người được xếp vào loại trí thức tại đất nước Ba Lan sau khi bị chiếm đóng.

Chiến dịch thanh trừng trên của Đội IV/2 kéo dài trong suốt 3 tháng.  Chỉ trong một ngày tại khu rừng gần làng Palmira, George cùng đồng đội đã bắn chết tới 1.700 người, kể cả đàn ông, phụ nữ và trẻ em. Trước năm 1954, George chỉ huy một đơn vị cảnh sát tại Kessel, chuyên săn lùng những người cộng sản và người Do Thái.

Trong danh sách đáng ngờ của Ban 85 còn có Helmut S, kẻ từng tham gia một chiến dịch của lực lượng SS tàn sát 24.000 người (chủ yếu là người Do Thái) trên lãnh thổ Liên Xô. Theo thừa nhận của Crome, hầu hết những tên cựu phát xít bị nghi ngờ đều không phủ nhận thời gian phục vụ cho lực lượng SS hay SD, có điều luôn che giấu những "tình tiết nhạy cảm" về các tội ác của mình trong quá khứ. 

Ngày 1/2/1965, Ban 85 đã nộp bản báo cáo chi tiết mang số 815/65 lên ban lãnh đạo BND, trong đó trình bày đầy đủ tất cả những thông tin đã điều tra được. Tuy nhiên, nội dung của bản báo cáo đã vạch trần nhiều tội ác ghê tởm đến nỗi, Gehlen đã ra lệnh cất kỹ vào két sắt trong suốt 50 năm qua, trước khi được BND chính thức giải mật vào tháng 3/2010.

Theo nhận xét của Crome, sở dĩ bản báo cáo trên đã bị ém nhẹm do giới lãnh đạo BND khi đó lo ngại việc vạch trần những tên phát xít cũ trong hàng ngũ cơ quan mình sẽ gây ra một vụ bê bối lớn. Tính ra, trong tổng số 146 tên được Ban 85 thẩm vấn, có 71 trường hợp vẫn được ở lại phục vụ cho cơ quan tình báo do "không chứng minh được có dính líu vào tội ác của quân phát xít". Còn những kẻ bắt buộc phải bị sa thải đã nhận được những khoản tiền đền bù không nhỏ, đơn giản là do BND không muốn làm lớn chuyện

Thái Quân (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.