Vai trò bí mật của NSA trong chương trình ám sát

Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) sử dụng tình báo tín hiệu (SIGINT) hơn là tình báo con người để định vị các mục tiêu cho những cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) và đây được coi là chiến dịch gây ra cái chết cho những người vô tội hay những người không nhận dạng được.

Theo tiết lộ của một cựu chuyên gia điều khiển drone cho Bộ Tư lệnh các chiến dịch đặc biệt phối hợp (JSOC) và cũng làm việc cho NSA, cơ quan tình báo này thường nhận dạng mục tiêu dựa vào phân tích siêu dữ liệu và các công nghệ giám sát điện thoại di động. Thay vì nhận dạng mục tiêu bằng điệp viên hay người chỉ điểm trên mặt đất, Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) và quân đội căn cứ vào vị trí hoạt động của điện thoại di động thuộc về một người đáng ngờ do NSA cung cấp rồi sau đó ra lệnh mở cuộc tấn công bằng drone!

Đây là tiết lộ của một cựu chuyên gia điều khiển drone giấu tên là thành viên đơn vị đặc nhiệm Mục tiêu giá trị cao (HVT) của JSOC, chịu trách nhiệm nhận dạng, bắt giữ hay tiêu diệt những nghi can khủng cố ở Yemen, Somalia, Afghanistan và những vùng nóng khác.

Trong chương trình mang tên Geo Cell, NSA xác định vị trí địa lý của SIM card hay điện thoại di động của nghi can khủng bố giúp cho CIA và quân đội Mỹ tiến hành những cuộc đột kích về đêm hay những cuộc tấn công bằng drone để giết chết hay bắt giữ cá nhân sở hữu thiết bị cầm tay đó. Do đó, nếu “mục tiêu vô tình cho bạn bè, con cái, hay người thân mượn điện thoại di động với SIM card được nhận dạng và lưu trữ trong hệ thống HVT của JSOC thì những người này sẽ bị giết lầm một cách oan uổng.

Một số thủ lĩnh hàng đầu của Taliban biết rõ chiến thuật của NSA cho nên cố tình thay đổi các SIM card để không bị giết chết và gây hoang mang cho giới chức tình báo.  Theo đánh giá của báo giới điều tra, có ít nhất 273 dân thường ở Pakistan, Yemen và Somalia bị drone giết chết dưới thời chính quyền Tổng thống Barack Obama.

Biểu tình phản đối những cuộc tấn công drone ở Pakistan.
Biểu tình phản đối những cuộc tấn công drone ở Pakistan.

Còn theo một cuộc nghiên cứu mới đây của một cố vấn quân sự Mỹ, chỉ trong một năm ở Afghanistan - nơi tuyệt đại đa số những cuộc tấn công drone được tiến hành - máy bay vũ trang không người lái đã giết chết dân thường nhiều hơn máy bay thông thường đến 10 lần.

Caitlin Hayden, người phát ngôn cho NSA, không tuyên bố cụ thể những cuộc tấn công bằng drone được thực hiện theo thông tin do tình báo con người (HUMINT) cung cấp hay không, nhưng bà nhấn mạnh rằng "những hành động đánh giá của chúng tôi không căn cứ vào một nguồn thông tin duy nhất. Chúng tôi thu thập và phân tích thông tin từ rất nhiều nguồn khác nhau trước khi đi đến kết luận cuối cùng".

Hệ thống xác định vị trí địa lý của NSA được JSOC sử dụng để tấn công các mục tiêu nghi can khủng bố có tên mã là GILGAMESH. Trong chương trình này, một thiết bị đặc biệt (hoạt động tựa như tháp điện thoại di động để thu sóng vô tuyến gọi là "bộ thu sóng ảo kiểu tháp" hay VBTT mà đối tượng mục tiêu không hề hay biết) được trang bị cho những chiếc drone. Khi bay lượn trên bầu trời, thiết bị VBTT gắn trên chiếc drone sẽ định vị được SIM card hay điện thoại di động trong phạm vi khoảng 10 mét mà quân đội tin rằng đối tượng đang sử dụng để thu thập dữ liệu.

Cựu chuyên gia điều khiển drone cho biết, kỹ thuật này có thể phát hiện "không đúng người" dẫn đến việc người vô tội bị giết chết - đặc biệt ở Yemen, Pakistan và Somalia - do những sai lầm của siêu dữ liệu. Vào tháng 5/2013, những chiếc drone đã tiêu diệt 16 người ở Yemen và 5 người khác ở Somalia dựa vào kỹ thuật này.

Anwar al-Awlaki.
Anwar al-Awlaki.

Theo tiết lộ từ cựu chuyên gia điều khiển drone, trước khi một cuộc tấn công được bật đèn xanh, phải có ít nhất hai nguồn thông tin tình báo nhưng vấn đề là cả hai nguồn này thường bao gồm dữ liệu do NSA cung cấp hơn là từ HUMINT. Ngoài hệ thống GILGAMESH được JSOC sử dụng, CIA còn sử dụng một chương trình tương tự của NSA gọi là SHENANIGANS để thu thập một lượng dữ liệu khổng lồ từ bất cứ router không dây, máy tính, smartphone hay các thiết bị điện tử nào khác trong phạm vi rộng.

Một tài liệu tuyệt mật được người tố giác Edward Snowden tiết lộ cho biết, chương trình SHENANIGANS được triển khai tại Oman, nơi CIA thiết lập một căn cứ drone. Sứ mạng tìm và diệt Al-Qaeda ở Oman có tên mã là VICTORYDANCE được coi là nỗ lực phối hợp liên cơ quan giữa CIA và NSA. Sứ mạng VICTORYDANCE kéo dài 6 tháng với 43 chuyến bay.

Mặc dù những chiếc drone không là biện pháp duy nhất để tiêu diệt các mục tiêu nghi can khủng bố, song chúng hiện là một phần "chuẩn mực" trong hoạt động của quân đội Mỹ. Những chiếc drone Predator và Reaper sử dụng tại Afghanistan cũng được gán cho những biệt danh như là "Lightning" và "Sky Raider" hay "Sky Raper" bởi vì lý do hết sức đơn giản - chúng giết được quá nhiều người! Theo lời cựu chuyên gia điều khiển drone của JSOC, một khi chiếc "Sky Raper" cất cánh thì tất yếu phải có người chết do nó luôn nhận những sứ mạng ưu tiên hàng đầu.

Tài liệu mật NSA tiết lộ về hệ thống GILGAMESH.
Tài liệu mật NSA tiết lộ về hệ thống GILGAMESH.

Trong vòng 5 năm qua, NSA ngày càng chiếm vị trí trung tâm trong chương trình ám sát của Mỹ. Trong một tài liệu tuyệt mật của NSA năm 2010, lãnh đạo Trung tâm Điều hành sứ mạng chống khủng bố và hoạch định chiến lược của cơ quan tình báo, kể chi tiết về sự dính líu của NSA trong chương trình ám sát ở Yemen không lâu trước khi Barack Obama nhậm chức tổng thống. Năm 2008, NSA chỉ có 3 chuyên gia phân tích về tổ chức Al- Qaeda tại Bán đảo Arập (AQAP) ở Yemen. Nhưng vào mùa thu năm 2009, NSA đã có 45 chuyên gia phân tích tình báo tín hiệu cho CIA và JSOC.

Tháng 12/2009, nhờ vào các chương trình thu thập siêu dữ liệu của NSA mà chính quyền Tổng thống Obama cho phép các chiến dịch drone leo thang ở Yemen. Cuộc tấn công drone đầu tiên ở Yemen được Obama cho phép nhắm mục tiêu vào một trại Al-Qaeda tại ngôi làng ở miền Nam nước này giết chết 14 phụ nữ và 21 trẻ em! Trong khi đó, Nhà Trắng chưa bao giờ công khai giải thích về nguồn tình báo dẫn đến những cái chết của dân thường.

Một tài liệu tuyệt mật khác của NSA khẳng định, cơ quan này đã "đóng vai trò hỗ trợ trọng yếu" trong cuộc tấn công drone vào tháng 9/2011 giết chết nghi can khủng bố là công dân Mỹ Anwar al-Awlaki cũng như một người Mỹ khác là Samir Khan. Tài liệu cho biết, CIA nắm trọng trách săn lùng Awlaki sau khi JSOC không tiêu diệt được người này vào đầu năm 2011.

Theo các chuyên gia phân tích, vai trò mở rộng của NSA ở  Yemen chỉ dẫn đến nhiều chiến dịch sai lầm của CIA

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.