Ngày 6/5, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị Đánh giá công nghệ y tế (HTA) năm 2026 với chủ đề: “Nâng cao chất lượng bằng chứng trong đánh giá công nghệ y tế và các giải pháp ứng dụng trong xây dựng chính sách chi trả BHYT”.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, trong thời gian qua, công tác y tế đã đạt được nhiều thành tựu đáng tự hào. Tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân đã đạt trên 95%, chất lượng khám, chữa bệnh không ngừng nâng cao. Công tác y tế luôn được định hướng bởi các chủ trương, đường lối lớn của Đảng và Nhà nước.
Tuy nhiên, chi phí y tế nói chung và chi phí cho các loại thuốc, vật tư, công nghệ y tế mới đang gia tăng. Làm thế nào để người dân được tiếp cận với các dịch vụ y tế, công nghệ điều trị, đặc biệt là các công nghệ tiên tiến, hiệu quả, nhưng vẫn phải đảm bảo sự công bằng và khả năng chi trả bền vững của Quỹ BHYT - đây là một thách thức của mục tiêu nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
Để giải quyết vấn đề này, đánh giá công nghệ y tế (HTA) được xem là một công cụ thiết yếu và hiệu quả, đã được nhiều quốc gia áp dụng.
“Đánh giá công nghệ y tế cung cấp các bằng chứng khách quan về chi phí - hiệu quả, đồng thời dự báo tác động ngân sách của các công nghệ y tế, qua đó giúp cơ quan quản lý có cơ sở khoa học, minh bạch trong việc ưu tiên nguồn lực, lựa chọn thuốc, vật tư và công nghệ y tế thực sự có giá trị để đưa vào danh mục chi trả bảo hiểm y tế”, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh.
Trên thế giới, một số nước đã ứng dụng HTA một cách bài bản. Điển hình như Đài Loan (Trung Quốc) áp dụng từ năm 1996. Ông I-Ming Parng, nguyên Phó Tổng giám đốc Cơ quan quản lý BHYT Quốc gia Đài Loan (Trung Quốc) cho biết, cơ quan bảo hiểm có thể tiến hành đánh giá công nghệ y tế trước khi xây dựng danh mục và bảng giá, đồng thời xem xét các yếu tố như: Sức khỏe người dân, đạo đức y khoa, chi phí hiệu quả của can thiệp và khả năng tài chính của quỹ bảo hiểm.
“Quy định này cũng áp dụng tương tự cho việc xây dựng danh mục và giá thuốc”, ông I-Ming Parng nói.
Năm 2024, Đài Loan đã chính thức thành lập Trung tâm Chính sách Y tế và Đánh giá Công nghệ Y tế (CHPTA). Việc ứng dụng công nghệ y tế trong xây dựng chính sách chi trả BHYT đã góp phần thiết thực trong công tác chăm sóc sức khỏe người dân khi già hoá dân số ở đây đang tăng nhanh.
Từ kinh nghiệm thực tiễn tại các nước, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà yêu cầu hội nghị tập trung nghiên cứu, hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật và phương pháp luận chuẩn mực về HTA, bảo đảm phù hợp với điều kiện nguồn lực và bối cảnh thực tiễn của Việt Nam.
Từng bước chuẩn hóa và thể chế hóa việc ứng dụng HTA trong quy trình xây dựng danh mục, xác định giá và phương thức chi trả BHYT; đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực HTA có năng lực chuyên môn cao, bảo đảm tính độc lập, khách quan và minh bạch trong công tác đánh giá và ra quyết định.
“Việc ứng dụng HTA một cách bài bản không chỉ giúp sử dụng hiệu quả Quỹ BHYT mà còn góp phần quan trọng trong việc giảm chi phí tiền túi cho người dân. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là các bằng chứng khoa học phải bảo đảm chất lượng, độ tin cậy và tính phù hợp với thực tiễn Việt Nam”, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, với cơ cấu chi từ Quỹ BHYT tại Việt Nam hiện nay, danh mục thuốc vẫn chiếm cơ cấu chi lớn nhất với hơn 30% tổng chi. Trong khi đó, tỉ lệ người dân phải chi tiền túi trong khám, chữa bệnh BHYT còn cao.
Vì vậy, có thể sử dụng bằng chứng đánh giá công nghệ y tế để lựa chọn mua sắm chi tiêu y tế phù hợp, nhằm giảm chi tiền túi của người dân. Ví dụ, việc đánh giá công nghệ y tế đối với các loại thuốc sẽ là bằng chứng khoa học về chi phí và hiệu quả.
Từ những đánh giá này, các đơn vị có thể xây dựng được danh mục thuốc BHYT bổ sung hợp lý với ngân sách hiện có. Đồng thời, đánh giá lâm sàng, kinh tế, chất lượng sống, qua đó đưa ra được những can thiệp điều trị cho người bệnh phù hợp.
Xây dựng Bảo hiểm y tế bổ sung để giảm chi tiền túi của người bệnh 
Đề xuất đưa bảo hiểm y tế bổ sung để giảm chi tiền túi cho người bệnh 
