Tỷ phú Mỹ Paul Allen: Bỗng dưng muốn kiện

Một trong những siêu cự phú hàng đầu của nước Mỹ, Paul Allen, vừa tuyên chiến chống lại những khủng long hàng đầu của hi-tech. Thiên hạ đồn rằng, cú đánh độc địa nhất đã được ông dành cho đứa con xưa cũ của mình, hãng Microsoft và người đồng minh thân cận cũ, Bill Gates.

Dông bão đã nổi lên vào ngày 27/8/2010. Đúng hôm đó Tòa án liên bang của bang Washington tại Seatle đã nhận được đơn kiện của một công ty còn ít danh tiếng là Interval Licensing, thuộc quyền sở hữu của tỉ phú Paul Allen.

Trong đơn kiện này khẳng định hầu hết các kỹ nghệ web mới của thập niên gần đây đều dựa trên cơ sở của những bằng sáng chế mà chủ nhân của chúng là Interval Licensing, và vì thế, việc sử dụng chúng từ phía các công ty khác là bất hợp pháp.

Đơn kiện đã ghi cụ thể danh tính của các bị cáo: đó là 11 "đại gia" trong làng kinh doanh công nghệ thông tin hiện đại, như Apple, AOL, Yahoo, Facebook, Google, eBay, YouTube, Netflix, Office Depot, OfficeMax và Staples. Allen yêu cầu phải chấm dứt ngay cái mà ông gọi là sự vi phạm đối với những sáng chế mà công ty của ông đã đăng ký bản quyền, đồng thời ngỏ ý muốn được bồi thường thích đáng (có điều, ông không nêu cụ thể số tiền phải bồi thường).

Kiện vị … kiện

Theo tạp chí Nga Itogi, đơn kiện ban đầu đã được soạn thảo trên cơ sở của 4 đăng ký bản quyền (US 6263507, 6034652, 6788314 và 6757682), liên quan tới hoạt động của các chương trình tìm kiếm: thông tin cho khách hàng về sự xuất hiện trên thị trường của những hàng hóa mà họ quan tâm và trình diện hình ảnh quảng cáo những hàng hóa đó trên màn hình computer, chỉ số cổ phiếu, tin tức hay video clip vào những thời điểm mà khách hàng đang bận việc gì đó khác.

Đại diện của nguyên đơn, David Postman, bình luận về việc này như sau: "Một số công nghệ, được lập ra do những người làm việc của Allen mấy thập niên trước đây, hiện đóng vai trò then chốt trong các trình duyệt web (web browser) và lĩnh vực bán hàng trên mạng. Chúng đã trở thành một phần tất yếu của cuộc sống thường nhật và đã chứng  minh được giá trị của mình đối với xã hội".

Tỷ phú Mỹ Paul Allen: Bỗng dưng muốn kiện ảnh 1

Paul Allen và Bill Gates.

Việc tranh chấp kiện cáo bản quyền đối với nước Mỹ cũng như phần thế giới còn lại đã trở thành "chuyện thường ngày ở huyện" từ lâu. Chỉ cần nhớ tới vụ tranh luận dai dẳng giữa ba nhà sản xuất smartphone (điện thoại thông minh) - Apple (Mỹ), Nokia (Phần Lan) và HTC (Đài Loan) về việc ai trong số họ đã đánh cắp ý tưởng của ai.

Một thí dụ khác: Hãng Oracle tới bây giờ vẫn buộc cho Google tội đã để cho hệ thống thao tác đối với điện thoại di động Android xâm phạm bản quyền bằng sáng chế ngôn ngữ lập trình cốt mở Java mà Oracle đã sở hữu được khi mua Hãng Sun Microsystems. Hãng NTP Inc. ở Virginia tháng 7 vừa qua đã kiện Apple, Microsoft và bốn công ty khác vi phạm bản quyền bằng sáng chế cung cấp bưu điện điện tử không dây dẫn tới các máy điện thoại di động.

Nhà sản xuất điện thoại thông minh BlackBerry, Công ty Research in Motion năm 2006 đã phải trả cho chính Hãng NTP này 612,5 triệu USD trong khuôn khổ dàn xếp ngoài tòa án những kiện tụng bản quyền như thế… Những thí dụ như thế có hằng hà sa số, đến mức ngân hàng Ocean Tomo ở Chicago, chuyên về làm ăn liên quan tới bản quyền, đã đánh giá những vụ kiện tụng liên quan tới bằng sáng chế là một ngành kinh doanh dễ bề phát đạt, với doanh số lên tới 500 tỉ USD!

Điều cần lý giải ở đây là, tại sao tự nhiên tỉ phú Allen, một người vốn kín tiếng, không thích đao to búa lớn, chưa bao giờ tỏ ra ham hố cả danh tiếng lẫn bạc tiền, lại cho đâm đơn kiện về vi phạm bản quyền? Và, theo nhận xét của nhiều luật sư, lại kiện một cách vụng về và kỳ dị như thế?

Thứ nhất, chủ thể từng sáng tạo ra công nghệ Interval Research giờ đây không còn tồn tại nữa. Thứ hai, tại sao lại chậm trễ như vậy: bằng sáng chế mới nhất trong số 4 sáng chế đó đã được đăng ký vào tháng 9/2004, còn bằng cũ nhất - tháng 3/2000.

Lý do nào dẫn tới việc "bỗng dưng muốn kiện" như vậy? Chẳng lẽ bỗng dưng cự phú Allen, được xếp trong danh sách của tạp chí Forbes ở vị trí 37 với 13,5 tỉ USD, cảm thấy thiếu tiền tiêu ư?! Hay là đã tới lúc Allen hiểu ra rằng, cần phải làm thêm một việc gì đó để khắc tên mình vĩnh viễn và xứng đáng vào lịch sử của công nghệ mạng? Hoặc, đơn giản ông chỉ kiện cho… vui thôi?

Làm phúc để bớt phải tội

Hiện nay ít ai có thể hình dung được là, đã có thời mà chủ nhân thực sự của Microsoft không phải là Bill Gates mà lại là Paul Allen. Chí ít thì cuối những năm 70 của thế kỷ trước, khi đại diện cho Hãng IBM, Jack Sams, tới thương thảo với Microsoft về việc chế tạo máy tính cá nhân, đã  tưởng Bill Gates chỉ là một cậu loong toong trong văn phòng.

Lúc đó uy tín và vị thế của Allen trong doanh nghiệp mới mẻ và giàu triển vọng này đã là quá khủng khiếp. Chính ông mới được mọi người phong cho danh hiệu nhà tiên tri, "cỗ máy ý tưởng", trong khi Gates, nói một cách nhẹ nhàng, chỉ là "con người của hành động", một nhà quản trị khéo léo, biết biến những ý tưởng thành sản phẩm thị trường.

Theo lời của Allen, một trong những ký ức thân thương và quý giá nhất của ông là buổi cùng ngồi trong một quán bán đồ ăn Italia hạng ba năm 1973 với những  bạn bè đồng chí hướng và chính khi đó, ông đã tiên đoán: "Chẳng bao lâu nữa ai cũng có thể sử dụng mạng Internet và tiếp cận được qua mạng tới các loại báo chí và nhiều nhiều thứ khác nữa…". Đó quả thực đó là một tiên đoán mang tính lịch sử đối với thế giới hiện đại.

Paul Gardner Allen sinh ngày 21/1/1953 tại Seatle. Cha mẹ của siêu tỉ phú tương lai đều là nhân viên thư viện trong trường đại học tổng hợp sở tại nên cậu bé Paul có điều kiện sớm trở thành mọt sách. Và cậu cũng đã sớm chọn cho mình thể loại sách yêu thích - truyện khoa học viễn tưởng. Đến tuổi tới trường, cậu bé Paul, ngoài đọc sách, còn mê thêm một thứ nữa là chơi ghita điện tử.

Rồi sau đó là những máy tính mới xuất hiện khi đó. Chính những thú vui này đã dẫn dắt cậu học trò lớp 9 Allen kết thân với cậu học trò lớp 7 Gates để về sau cùng mở ra một thời đại mới cho nhân loại. Những thử nghiệm đầu tiên là các chương trình để điều hành giao thông đường phố Traf-O-Data và để xả nước tự động trên các đập của bang Washington .

Khi Gates vào học ở Đại học Harvard, Allen, vắng bạn tâm giao cảm thấy buồn chán tới mức không thể nào chịu nổi nên đã bỏ khóa đại học Seatle, đi sang Boston để gần hơn với Gtaes. Ông xin vào làm người lập chương trình cho Hãng Honeywell. Những hợp tác mày mò giữa hai người đã tạo nên sản phẩm Micro-Soft (đó là cách viết đầu tiên của "khủng long" computer) năm 1975.

Bây giờ xác định một cách rành rẽ đóng góp cụ thể của từng người trong cặp bài trùng này cho sản phẩm này hay sản phẩm khác của Microsoft là việc không thể làm được.

Tuy nhiên, công trình chế tạo hệ thống thao tác DOS 2.0, hoàn thành năm 1982, hệ thống phức tạp nhất cho tới thời điểm đó, giúp cho máy tính cá nhân trở thành thứ mà chúng ta đang biết như hiện nay, đã là thành tựu riêng của cá nhân Allen. Khi ấy, Allen đã phải lĩnh bản án tử hình của các bác sĩ - họ chẩn đoán ông mắc bệnh ung thư. Tháng 3/1983, Allen rời khỏi Microsoft để không bao giờ quay lại đó nữa.

Một cú đánh chí tử như thế của số phận dễ dàng làm ngay cả những người đàn ông cứng cáp và giàu kinh nghiệm nhất gục ngã. Trong khi Allen ở thời điểm đó mới đang 30 tuổi. Thật may là sau 22 tháng chạy xạ trị có hiệu quả, căn bệnh đã thoái lui.

Trong khoảng thời gian này, số cổ phiếu 13% trong Hãng Microsoft dành cho người đồng sáng lập đã giúp Allen thoạt tiên trở thành triệu phú rồi tỉ phú USD. Allen đã dành trọn vẹn hai năm để làm những việc mà ông ưa thích: du lịch, lặn sâu dưới biển, lái thuyền buồm, trượt băng và vui thú điền viên với gia đình…

Bạn cũ mời gọi ông trở lại với Microsoft nhưng ông luôn luôn từ chối. Gia sản của ông không ngừng tăng cùng đà với sự gia tăng giá trị cổ phiếu của hãng, nhưng ông không những không mua thêm cổ phiếu mới mà chỉ liên tục bán đi những gì đã có, bất chấp giá tăng hay giảm.

Năm 2003, Allen đã được xếp ở vị trí thứ tư trong danh sách những cự phú giàu nhất thế giới với gia sản trị giá 20,1 tỉ USD. Ông đã đầu tư  tiền của vào hàng chục công ty và dự án, lập ra hãng điều hành Vulcan Ventures. Trong số những doanh nghiệp mà Allen "ném" tiền vào có AOL, Egghead Software, Công ty Dược phẩm Darwin Molecular Corp., công ty phát hành vé xem các chương trình nghệ thuật giải trí và thể thao Ticketmaster, Hãng phim Dreamworks ở Hollywood…

Tổng cộng là hơn 40 công ty. Allen cũng mua ba câu lạc bộ thể thao chuyên nghiệp của bang Washington và tài trợ cho việc chế tạo tàu vũ trụ phi thương mại SpaceShipOne. Không phải thương vụ nào của Allen cũng thuận buồm xuôi gió, thậm chí đã có một số dự án của ông bị đổ bể. Thế nhưng, kiên trì đi theo con đường riêng, Allen như muốn tạo ra khoảng cách ngày một lớn giữa ông với người bạn cũ, Bill Gates, và Hãng Microsoft.

Nguyên nhân dẫn tới cách hành xử này, theo nhà báo Mỹ Robert Cringely, là sự tự ái sâu sắc đối với những đồng minh cũ trong Microsoft. Năm 1983, trong một lần tới làm việc muộn vì bệnh tình đang hành hạ, đứng ngoài hành lang, Allen tình cờ nghe được câu chuyện giữa Bill Gates với Steve Balmer về việc cần làm với số cổ phiếu của ông nếu ông chết. Chính vì cảm thấy bị xúc phạm nặng nề nên sau đó, Allen luôn tìm mọi cách để tách mình ra khỏi các bạn bè cũ và Hãng Microsoft.

Đồng thời, có vẻ như Allen cũng cạnh tranh với Gates và Balmer trong lĩnh vực làm từ thiện. Trong tất cả các bản tiểu sử của Allen, chỗ lớn nhất luôn dành cho việc thống kê các hoạt động từ thiện. Ông là "Mạnh Thường Quân" của nghệ thuật ở khu vực ven Thái Bình Dương, người lập ra Viện bảo tàng nghệ sĩ nhạc rock Jimmy Hendrick tại Seatle, từng hiến nhiều triệu USD cho trường nhạc thuộc Đại học Tổng hợp bang Washington và nhiều dự án kiến trúc khác…

Tuy nhiên, lĩnh vực mà Allen hiến nhiều tiền nhất lại là y học, đặc biệt là những nghiên cứu về ung thư.  Năm 2003, ông cùng  người em gái Jo Allen Patton lập ra Viện Allen chuyên về nghiên cứu não. Trong danh sách của tạp chí chuyên về từ thiện trong 15 năm gần đây, Allen đã có tới 8 lần đứng ở vị trí thứ nhất. Tháng 7/2010, ông đã tuyên bố sẽ hiến nửa gia sản của mình cho các công việc từ thiện

Đinh Thế Cường

Các tin khác

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Ở tuổi gần 90, GS Trần Thanh Vân vẫn minh mẫn và mang nhiều tâm huyết với sự nghiệp khoa học của nước nhà. Hơn 30 năm trước, dù có một sự nghiệp đồ sộ và danh tiếng trong giới nghiên cứu khoa học thế giới, GS Trần Thanh Vân cùng vợ vẫn chọn quay về Việt Nam khi đó còn rất nhiều khó khăn để cống hiến.

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Có nhiều trường hợp vì di chứng của tai nạn thương tích, đột quỵ, bệnh mãn tính… khiến cuộc đời họ những tưởng sẽ phải gắn chặt với xe lăn, giường bệnh, chịu cảnh tàn phế. Nhưng điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đã giúp họ có được sự tái sinh kỳ diệu.

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ/ Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/ Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước/ Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”… Ca từ giản dị, ngắn gọn, nhịp điệu tựa như bước chân đầy khí thế xung trận trong bài hát “Hành quân xa” do nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác năm 1953 đã trở thành hành khúc của người lính trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Tham gia Đội tuyển Bộ Công an tại cuộc thi bắn tỉa quốc tế “Phong Nhẫn 2025”, Trung đoàn Đặc nhiệm - Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đóng góp 2 xạ thủ chủ lực thi đấu chính thức là Thiếu tá Phạm Hùng Trường và Đại úy Lê Văn Phương đã xuất sắc giành Huy chương vàng nội dung thi đấu đồng đội, phối hợp tác chiến.

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

Tôi vẫn gọi NSND Phạm Thị Thành là một bông hoa hướng dương, bởi bà đã sống một cuộc đời rực rỡ, tận hiến cho sân khấu - nghệ thuật nước nhà. Bà là một nữ đạo diễn đầu tiên của sân khấu Việt Nam đương đại. NSND Phạm Thị Thành đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 84, nhưng ánh hào quang bà để lại trên bầu trời sân khấu - nghệ thuật nước nhà sẽ vẫn còn…

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

95 tuổi đời, 75 tuổi Đảng, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai vẫn khỏe mạnh. Giọng nói sang sảng, tinh thần mẫn tiệp, chân bước chậm nhưng vững chãi, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia nhiều sự kiện, hội thảo do Bộ Công an tổ chức.

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Ngày 16/9, đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng người Mỹ Robert Redford đã qua đời ở tuổi 89 khi đang ngủ tại nhà riêng trên dãy núi Utah. Redford là "gã khổng lồ của điện ảnh Mỹ" và đã góp phần định hình Hollywood thập niên 1970 khi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền điện ảnh độc lập Mỹ khi đồng sáng lập Liên hoan phim Sundance - bệ phóng cho nhiều bộ phim nổi tiếng.

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Ông là một trong 4 gương mặt của “Bộ tứ sông Hồng”, cùng với nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhạc sĩ Nguyễn Cường làm nên diện mạo của âm nhạc Việt Nam thập niên 90.