Vụ vỡ nợ đã và đang gây xôn xao dư luận ở một huyện miền núi còn đặc biệt khó khăn (huyện Thanh Sơn, Phú Thọ), đẩy nhiều gia đình vào cảnh "nhà tan cửa nát". Đến ngày 7/4, Phòng CSĐT tội phạm về TTXH - Công an tỉnh Phú Thọ (PC 45) xác định được có 11 người là bị hại trong vụ án, với tổng số tiền bị chiếm đoạt lên tới 15 tỷ đồng. Hiện Phòng PC 45 Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố bị can đối với Đinh Thị Thanh Bình (24 tuổi, trú tại phố Hoàng Sơn, thị trấn Thanh Sơn, huyện Thanh Sơn) về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
"Lãi mẹ đẻ lãi con" từ 40 triệu đồng thành 7 tỷ đồng…
Khi bài báo này đến tay độc giả thì Đinh Thị Thanh Bình, đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản mới sinh con được vài ngày. Đây cũng là chiêu "lách luật" của Bình để được hưởng chính sách nhân đạo của pháp luật, đối với người đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi. Song ít ai biết rằng, trước khi trở thành bị can trong vụ án này, Bình cũng từng là nạn nhân của "tín dụng đen".
Theo lời khai của Bình tại cơ quan điều tra thì giữa năm 2009, do có nhu cầu phát triển kinh tế, Bình đã vay của Nguyễn Thị Thảo (Bình là chị em với Thảo) 40 triệu đồng để nuôi gà, với lãi suất từ 2 đến 4 nghìn đồng/ triệu/ ngày. Theo thỏa thuận giữa hai bên thì cứ 10-15 ngày, Bình phải trả lãi cho Thảo một lần.
Thời gian sau đó, việc làm ăn không "thuận buồm xuôi gió" khiến Bình không có khả năng trả nợ. Chỉ một thời gian ngắn, số tiền nợ của Bình gồm cả gốc lẫn lãi đã lên tới 100 triệu đồng. Lúc này, Thảo bất ngờ tăng lãi suất lên tới 10-35 nghìn đồng/ ngày/triệu đồng. Và đến cuối năm 2011, khoản tiền vay nợ từ 40 triệu đồng đã lên tới 7 tỷ đồng.
Thời gian đó, Thảo liên tục thúc ép đòi nợ khiến Bình vô cùng hoang mang. Trong khi Bình đang "tiến thoái lưỡng nan" thì Thảo thẽ thọt nói với Bình rằng, Thảo có quan hệ với một số người, sẽ đứng ra giới thiệu để Bình có thể vay được tiền trả cho Thảo. Trong tình cảnh ấy, Bình đã nghe theo những lời xúi giục của Thảo.
Ngày 20/3/2011, qua giới thiệu của Thảo, Bình gặp chị Hoàng Thị Tuyết, trú tại huyện Thanh Sơn. Để gây lòng tin với chị Tuyết, tạo điều kiện cho Bình dễ dàng huy động vốn, Thảo nói với chị Tuyết: "Tôi có chị gái, con ông bác là chỗ làm ăn đứng đắn, đảm bảo tin tưởng được, chị cứ cho vay tiền".
Sau đó, Thảo đưa Bình đến gặp chị Tuyết, đặt vấn đề vay 200 triệu đồng với lãi suất 5 nghìn đồng/ triệu/ ngày. Sau lần đó, chị Tuyết đã nhiều lần cho Bình vay tiền với các mức lãi suất từ 5 nghìn đến 35 nghìn đồng/ triệu/ ngày. Bình đã trả cho Tuyết hơn 1 tỷ đồng tiền lãi và hiện còn nợ lại cả tiền gốc và tiền lãi hơn 7 tỷ đồng (theo sổ sách).
Tuyết đã cầm của Bình một số giấy chứng nhận quyền sử dụng đất… Để có số tiền này, Tuyết đã huy động của rất nhiều người, trong đó có cả người thân trong gia đình và bạn bè thân thiết với mục đích cho Bình vay tiền, với lãi suất cao. Các lần vay tiền trên, đều có giấy biên nhận.
Chủ nợ của người này đồng thời là con nợ của người khác
Đó là tình cảnh chung của 11 người, hiện đang là bị hại trong vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên. Họ đang là chủ nợ của Bình nhưng đồng thời cũng là con nợ của rất nhiều người khác. Khi tiến hành huy động vốn (trong đó có cả những người thân trong gia đình) tất cả đều biết rằng cho vay tiền với mức lãi suất cao hơn lãi suất do Ngân hàng Nhà nước quy định là trái pháp luật nhưng vì hám lời, vì tham lãi suất nên không tính rủi ro.
Rất nhiều người trong số họ hiện nay rơi vào cảnh nợ nần chồng chất như trường hợp của chị Nguyễn Thị Hồng, trú tại huyện Thanh Sơn. Cũng qua sự môi giới của Thảo, chị Hồng quen Bình. Tin tưởng vào những lời giới thiệu của Thảo, chị Hồng đã cho Bình vay tiền nhiều lần.
Lần đầu tiên là 200 triệu đồng, với mức lãi suất là 3 nghìn đồng/triệu/ngày. Sau đó một số lần, Hồng cho Bình vay tiền đều có sự chứng kiến của Thảo, có khi Hồng đưa tiền cho Thảo còn Bình ký vào sổ nhận vay nợ với Hồng. Các lần này, mức lãi suất đều do Thảo đứng ra làm giá, từ 2.500 đồng đến 25 nghìn đồng/triệu/ngày.
Hồng phải trích lại phần trăm lãi suất cho Thảo, theo mức thỏa thuận: 5 nghìn đồng/ngày/triệu thì Thảo được trả 2 nghìn đồng/triệu/ngày; mức 10 nghìn đồng/triệu/ngày thì Thảo được hưởng 3 nghìn đồng/triệu/ngày và 15 nghìn đồng/triệu/ngày thì Thảo được hưởng 4 nghìn đồng/triệu/ngày. Đến thời điểm vụ việc bị vỡ lở, theo lời khai của Hồng thì Bình còn nợ Hồng gần 1 tỷ đồng (trước đó, Hồng đã nhận của Bình hơn 127 triệu đồng tiền lãi, trong đó trích phần trăm trả lại cho Thảo là hơn 62 triệu đồng).
Quá trình xác minh, làm rõ vụ án, Phòng PC 45 Công an tỉnh Phú Thọ, dưới sự chỉ đạo của Thượng tá Đinh Văn Phúc, Phó trưởng phòng đã bước đầu làm rõ, trong tổng số 15 tỷ đồng đã huy động được, Bình đã dùng để trả lãi cho Thảo hơn 4 tỷ đồng, trả cho Tuyết hơn 1 tỷ đồng, trả cho chị Trần Thị Mai hơn một trăm triệu đồng…
Để đánh vào lòng tin của những người bị hại, khi vay tiền của chị Mai, bà Hoàng Thị Phượng, ông Nguyễn Chí Công, Trần Tuấn Mạnh và bà Hoàng Thị Quyền, đều trú tại huyện Thanh Sơn, Bình đều nói là huy động vốn để làm ăn. Để đánh vào lòng tin của những người bị hại, thời gian đầu, Bình trả tiền gốc và lãi cho một vài người rất sòng phẳng và đúng hẹn nên đã tạo được lòng tin.
Hiện các "trung gian" cho Bình vay tiền như Tuyết, Mai… đang rơi vào cảnh "dở khóc, dở cười" khi các chủ nợ thực sự - những người đã gom góp các đồng tiền kiếm được bằng mồ hôi và nước mắt - nộp cho họ, vì bức xúc thường xuyên kéo đến đòi nợ.
Trao đổi với chúng tôi chiều 7/4, Thượng tá Phúc cho biết: "Đây là đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản, hoạt động rất tinh vi. Trong vụ việc này, cơ quan điều tra cũng đang phối hợp với Viện kiểm sát làm rõ hành vi của Thảo. Dựa vào mối quan hệ quen biết, Thảo đã đứng ra môi giới, tạo chất "xúc tác" giúp Bình có thể huy động được hàng chục tỷ đồng. Và theo lời khai của Bình thì phần lớn số tiền huy động được đều đưa cho Thảo"
