Năm 2025 đánh dấu một thời điểm đặc biệt trong lịch sử dân tộc Việt Nam, kỷ niệm 80 năm giành độc lập (1945-2025) và 50 năm thống nhất đất nước (1975-2025). Độ lùi lịch sử cùng vẻ đẹp của hòa bình tạo điều kiện cho những cách nhìn đa diện và khách quan hơn về đề tài chiến tranh, đồng thời mở rộng khả năng tái hiện và tái kiến tạo lịch sử theo những chiều kích mới.
Phản ánh hiện thực chân thật nhất luôn là nhu cầu của nhà văn và cũng là đòi hỏi của cuộc sống đối với tác giả. Bởi nhà văn có quyền nói lên sự thật và dám dùng ngòi bút viết nên sự thật. Nhà văn F. Kafka nói rằng: “Văn học luôn là một cuộc thám hiểm đến sự thật”.
Nhà văn Thiên Sơn sáng tác cả thơ, truyện ngắn và tiểu thuyết. Tác phẩm của anh phản ánh những vấn đền nóng bỏng của đời sống đương đại được bạn đọc đón nhận. Gần đây, anh cho ra mắt các tác phẩm về đề tài lịch sử hiện đại và chiến tranh cách mạng. Anh cũng là một nhà báo quan tâm đến lĩnh vực văn học, điện ảnh.
Đề tài là phạm vi hiện thực mà nhà văn sáng tạo trực tiếp nên tác phẩm; nói cách khác là phạm vi các hiện tượng, sự kiện, biến cố, qua sáng tạo của nhà văn làm nên đời sống, sức sống của tác phẩm. Mỗi đề tài qua sáng tạo trở thành chất liệu riêng, cấu trúc riêng, góc nhìn khái quát riêng và loại hình nhân vật riêng của mỗi nhà văn. “Có bao nhiêu loại hiện tượng trong đời sống là có bấy nhiêu đề tài”, chẳng hạn: Lịch sử; Tình yêu; Hôn nhân; Nông dân; Chiến tranh…
Khởi chiếu vào những ngày tháng tư lịch sử, bộ phim “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của khán giả. Một bộ phim nữa cùng khai thác đề tài chiến tranh cách mạng là “Mưa đỏ” cũng đang được tích cực hoàn thiện để ra rạp vào ngày 2/9. Như vậy, cùng với những bộ phim kinh điển ghi dấu trước đó, niềm hân hoan, tự hào về ngày thống nhất 30/4 vẫn luôn là nguồn cảm hứng dạt dào với những người làm điện ảnh...
Bộ phim “Đào, phở và piano” với 100% kinh phí nhà nước bất ngờ trở thành hiện tượng khiến khán giả phải xếp hàng dài “săn” vé để thưởng thức. Nhu cầu xem phim nhiều đến mức các trang web, app của những rạp chiếu phim có “Đào, phở và piano” bị quá tải không thể truy cập.
Việt Nam là đất nước trải qua những năm dài chiến tranh và chia cắt, vì vậy mặc dù đất nước đã thống nhất gần nửa thế kỷ, nhưng những vết thương mà chiến tranh để lại vẫn còn âm ỉ. Trên sân khấu, những số phận, những mảnh đời vì chiến tranh mà phải hi sinh, phải chịu cảnh bất hạnh, bi thương nhưng vẫn đầy hy vọng luôn làm trái tim người xem khắc khoải...
Nguyễn Trọng Luân là một trong những nhà văn trung thành và đạt được thành công với mảng đề tài chiến tranh cách mạng, người lính. Một số tác phẩm của ông từng được dịch, xuất bản ở nước ngoài. Trung tuần tháng 8/2023 vừa qua, cuốn tiểu thuyết “Bình minh phía trước” của ông do Nhà xuất bản Quân đội nhân dân ấn hành chính thức ra mắt độc giả. Phóng viên có cuộc trò chuyện với nhà văn về cuốn tiểu thuyết và công việc sáng tác của ông.
Hằng năm, cứ mỗi dịp kỷ niệm ngày Thương binh - Liệt sĩ, đề tài chiến tranh cách mạng lại trở thành chủ đề của hàng loạt chương trình âm nhạc được nhiều ban ngành các cấp, đơn vị nghệ thuật, địa phương tổ chức để tưởng nhớ, tri ân những người đã hy sinh xương máu cho nền độc lập của Tổ quốc. Nhưng nhiều năm gần đây, đề tài này bắt đầu được quan tâm khai thác trong những dự án âm nhạc cá nhân.
Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu sinh năm 1948, quê Nam Định, những năm chiến tranh chống Mỹ ở sư đoàn 312 tham gia chiến đấu ở Lào và chiến trường phía Nam, về học Trường viết văn Nguyễn Du, công tác ở Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Hội Nhà văn Việt Nam. Với Nguyễn Đức Mậu, dòng thơ trận mạc là dòng chủ lưu trong sáng tác của anh với nhiều tập thơ và trường ca được in trong mấy chục năm qua.
Sáng 25-8 vừa qua, trong khuôn khổ Triển lãm - hội chợ sách quốc tế lần thứ 4 diễn ra tại Công viên Thống nhất (Hà Nội), NXB Văn học phối hợp với Khoa Văn học - Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn Hà Nội tổ chức buổi tọa đàm với chủ đề: "Người lính viết về chiến tranh - Nói về văn học chiến tranh" nhân dịp tái bản tiểu thuyết "Tàn đen đốm đỏ" của nhà văn Phạm Ngọc Tiến và ra mắt cuốn sách "Quảng Trị 1972 - Hồi ức của một người lính" của tác giả Nguyễn Quang Vinh.
"Mưa đỏ" đậm chất sử thi, là một bản giao hưởng bi tráng, ở đó, Chu Lai không chỉ phản ánh tinh thần, sức mạnh chiến đấu mà còn thẳng thắn chỉ ra những tổn thất, hi sinh rất lớn và có cái nhìn công bằng hơn khi nói về những người bên kia chiến tuyến...
Tính đến nay, Văn Lê đã in 5 tập thơ và 2 trong số 5 tập thơ ấy đã đoạt giải thưởng. Đó là “Phải lòng” - Giải A về thơ về đề tài chiến tranh cách mạng Hội Nhà văn năm 1994; “Những cánh đồng dưới lửa” - Giải thưởng văn học Bộ Quốc phòng năm 1999...
Với tiêu chí: "Đề cao tác phẩm điện ảnh truyền hình có dấu ấn sáng tạo trong nghệ thuật thể hiện, đậm đà bản sắc dân tộc, giàu giá trị nhân văn và đạt hiệu quả xã hội tích cực", Ban tổ chức cho biết, năm nay có 18 phim truyện điện ảnh, 14 phim hoạt hình, 24 phim truyền hình, 37 phim tài liệu, 12 phim khoa học, 33 phim ngắn và 6 công trình nghiên cứu, lý luận, phê bình điện ảnh tham dự giải.
Đặng Thái Huyền là một “của hiếm” như thế của điện ảnh Việt Nam, khi còn rất trẻ, tên tuổi chị đã được xướng lên trên bục vinh quang trong nhiều Liên hoan phim (LHP), ở cả điện ảnh lẫn truyền hình...
Trong đời sống văn chương Việt Nam năm 2014 có một hiện tượng đáng chú ý: Đó là sự ra mắt tiểu thuyết "Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75" (Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 2014) của nhà báo Trần Mai Hạnh. Gọi đó là một hiện tượng vì nhiều lẽ trong và ngoài văn chương. Trong phạm trù văn chương thì với sự xuất hiện của "Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75", một lần nữa khẳng định tính chất, ý nghĩa "siêu đề tài" chiến tranh.
