Khởi nguồn từ một khát vọng lớn
Sâm Ngọc Linh được phát hiện trên dãy núi Ngọc Linh năm 1973 và được các công trình nghiên cứu trong nước, quốc tế đánh giá là một trong những loài sâm quý của thế giới với hệ hoạt chất saponin đặc biệt phong phú. Trong nhiều thập kỷ, loài dược liệu quý này vẫn chủ yếu hiện diện trong những cánh rừng nguyên sinh thuộc Kon Tum và Quảng Nam, gắn bó với tri thức bản địa của đồng bào Xơ Đăng và các cộng đồng cư dân miền núi.
Mười năm trước, Tập đoàn Y Dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam ra đời với một sứ mệnh khác biệt: không chỉ kinh doanh một sản phẩm dược liệu, mà phải góp phần xây dựng cả một ngành kinh tế dựa trên giá trị bản địa của Việt Nam. Nhìn lại chặng đường đã qua, điều đáng ghi nhận nhất không chỉ là sự phát triển của một doanh nghiệp mà là sự hình thành của một hệ sinh thái dược liệu gắn với phát triển bền vững.
Trong bài phát biểu khai mạc kỷ niệm 10 năm thành lập của tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam, ông Võ Kim Cự - Chủ tịch Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam chia sẻ: “Mười năm trước, chúng ta bắt đầu một khát vọng lớn: Khát vọng nâng tầm giá trị của “Quốc bảo Việt Nam” - Cây Sâm Ngọc Linh, đưa tinh hoa dược liệu quý báu của đại ngàn đến gần hơn với việc chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ cho nhân dân. Chặng đường 10 năm qua không đơn thuần là một con số. Đó là “Hành trình của niềm tin và sự tử tế”. Từ những bước đi chập chững đầu tiên đầy rẫy những khó khăn, thách thức về công nghệ, vùng trồng, cho đến khi định hình thương hiệu trên thị trường. Từ những ngày bám đất, bám rừng nơi đỉnh núi mờ sương, cho đến khi những sản phẩm chất lượng cao của Tập đoàn mang thương hiệu Sâm Ngọc Linh được hàng triệu khách hàng đón nhận và tin dùng. Sâm Ngọc Linh - loài sâm đặc hữu được mệnh danh là “quốc bảo Việt Nam” - trở thành biểu tượng của ngành dược liệu Việt Nam trên bản đồ thế giới. Từ những diện tích trồng ban đầu, Tập đoàn đã từng bước xây dựng các vùng nguyên liệu quy mô lớn, ứng dụng khoa học công nghệ vào nhân giống, canh tác, quản lý và chế biến. Song song với đó là nỗ lực bảo tồn nguồn gen thuần chủng, giữ gìn những giá trị nguyên bản của loài sâm quý.
Đặc biệt, mô hình liên kết giữa doanh nghiệp với đồng bào dân tộc thiểu số đã mở ra hướng phát triển mới cho nhiều địa phương miền núi. Người dân không chỉ tham gia sản xuất mà từng bước trở thành đối tác đồng hành trong quá trình phát triển vùng dược liệu. Những cánh rừng từng đối mặt với nguy cơ suy giảm nay được bảo vệ tốt hơn nhờ giá trị kinh tế từ cây sâm. Nhiều hộ dân đã thoát nghèo, vươn lên làm giàu ngay trên chính quê hương mình. Đó cũng là minh chứng sinh động cho mô hình phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế dưới tán rừng mà Đảng và Nhà nước đang khuyến khích.
Từ sản phẩm địa phương đến khát vọng quốc gia
Nếu giai đoạn đầu của hành trình là câu chuyện bảo tồn và phát triển nguồn gen, thì giai đoạn tiếp theo là cuộc chinh phục thị trường bằng chất lượng và giá trị khoa học. Trong những năm qua, Sâm Ngọc Linh dần vượt ra khỏi khuôn khổ của một sản phẩm nông nghiệp truyền thống để trở thành nguyên liệu cho nhiều dòng sản phẩm chăm sóc sức khỏe, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm và dược phẩm. Nhằm đưa giá trị tinh túy của sâm Ngọc Linh phục vụ người Việt, Tập đoàn đã đầu tư chế biến sâu hơn 40 dòng sản phẩm giá trị cao lưu thông trên thị trường. Trong đó có các nhóm sản phẩm tiêu biểu như: nước sâm Ngọc Linh PanaxX; nước cốt sâm Ngọc Linh từ củ sâm 8-10 năm tuổi kết hợp thảo dược quý; cao sâm Ngọc Linh mật ong, sâm thái lát ngâm mật ong; trà sâm Ngọc Linh VKD kết hợp lá sâm và trà shan tuyết cổ thụ; dược mỹ phẩm, mặt nạ sâm Ngọc Linh PN'S Choice; nước giải độc gan PanaxX Naturis, bánh sâm PanaxX Cookie sử dụng đường Maltitol phù hợp với nhóm khách hàng ăn kiêng, hạn chế đường.
Tuy nhiên, giá trị lớn nhất không nằm ở số lượng sản phẩm được tạo ra mà ở việc từng bước xây dựng niềm tin của người tiêu dùng đối với thương hiệu Sâm Ngọc Linh Việt Nam.
Trong bối cảnh hàng giả, hàng nhái và tình trạng lẫn lộn nguồn gốc vẫn là thách thức lớn đối với ngành dược liệu, việc xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ chỉ dẫn địa lý trở thành yêu cầu sống còn để bảo vệ danh tiếng của “quốc bảo” Việt Nam. Chính vì vậy, hành trình của Tập đoàn trong 10 năm qua không đơn thuần là phát triển kinh doanh, mà còn là hành trình góp phần định hình các chuẩn mực mới cho ngành dược liệu Việt Nam.
Một trong những dấu mốc quan trọng của năm 2025 là việc triển khai “Đề án phát triển và hình thành Trung tâm công nghiệp dược liệu” với Sâm Ngọc Linh là cây chủ lực. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đưa dược liệu Việt Nam từ quy mô sản xuất nguyên liệu sang chuỗi giá trị có chiều sâu, kết nối nghiên cứu, sản xuất, chế biến và thương mại hóa ở tầm quốc gia. Điều đó cho thấy Sâm Ngọc Linh không còn được nhìn nhận đơn thuần như một sản phẩm đặc hữu của vùng núi Ngọc Linh mà đang được đặt trong chiến lược phát triển kinh tế quốc gia.
Chặng đường mới
Chủ đề “Ngọc Linh quốc bảo - Vững gốc vươn xa” không chỉ là thông điệp của lễ kỷ niệm 10 năm thành lập, mà còn khái quát định hướng phát triển của Tập đoàn trong giai đoạn mới. Muốn vươn xa phải vững gốc. Muốn xây dựng thương hiệu lớn phải bắt đầu từ chất lượng thật, nguồn gốc thật và giá trị thật.
Thời gian tới, Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam định hướng tiếp tục mở rộng vùng nguyên liệu theo hướng bền vững, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy mạnh chế biến sâu, chuẩn hóa hệ sinh thái sản phẩm và xây dựng thương hiệu sâm Ngọc Linh Việt Nam có năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước cũng như quốc tế. Việc xúc tiến Khu liên hiệp sản xuất dược phẩm VKD Vũng Áng tại Hà Tĩnh cho thấy tầm nhìn xa hơn của Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam. Nếu vùng núi Ngọc Linh là nơi giữ gốc của cây sâm, thì Vũng Áng, với lợi thế về hạ tầng, cảng biển và logistics, có thể trở thành trung tâm chế biến, nghiên cứu và sản xuất công nghiệp quy mô lớn, góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị dược liệu.
Nhìn rộng hơn, câu chuyện của doanh nghiệp cũng phản ánh một hướng phát triển đang được đặt ra đối với nhiều sản vật đặc hữu của Việt Nam. Lợi thế lớn nhất của chúng ta không chỉ nằm ở tài nguyên thiên nhiên, mà còn ở khả năng chuyển hóa những tài nguyên ấy thành sản phẩm có hàm lượng khoa học công nghệ cao, có thương hiệu và có sức cạnh tranh quốc tế.
Hành trình 10 năm của Tập đoàn Y Dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam vì thế không chỉ là câu chuyện phát triển của một doanh nghiệp. Đó là câu chuyện về niềm tin, về sự kiên trì với những giá trị cốt lõi và về khát vọng biến một sản vật đặc hữu của đất nước thành biểu tượng của trí tuệ, bản lĩnh và thương hiệu Việt Nam trong thế kỷ XXI.
