Ngày 8/11, Công an tỉnh phối hợp với Tỉnh Đoàn, Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau tổ chức phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật về phòng chống ma túy cho đoàn viên thanh niên, học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh.
Đây là hoạt động thiết thực hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam (9/11), nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật; giúp thanh thiếu niên nhận diện những nguy cơ, hệ lụy từ ma túy; chủ động phòng ngừa vi phạm, xây dựng lối sống lành mạnh và trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội.
Phát biểu khai mạc chương trình, chị Nguyễn Trang Anh Thư, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam tỉnh Cà Mau nhấn mạnh, ma túy là hiểm họa đối với toàn xã hội, đặc biệt nguy hiểm khi xâm nhập vào môi trường học đường và đời sống thanh thiếu niên. Vì vậy, mỗi đoàn viên, thanh niên cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động trang bị kỹ năng nhận diện, phòng chống ma túy; tuyệt đối không thử, không giữ, không mua bán, không tham gia các hành vi liên quan đến ma túy dưới bất kỳ hình thức nào.
Đối với tổ chức Đoàn, công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật và xây dựng lối sống lành mạnh cho đoàn viên, thanh thiếu niên luôn là nhiệm vụ quan trọng. Phiên tòa giả định là mô hình tuyên truyền trực quan, có sức lan tỏa, giúp các bạn trẻ hiểu rõ hơn những quy định của pháp luật, nhận thức sâu sắc hậu quả của hành vi vi phạm và biết cách lựa chọn, ứng xử đúng đắn trước những tình huống trong cuộc sống. Từ đó, mỗi đoàn viên, thanh niên không chỉ tự bảo vệ mình mà còn trở thành một tuyên truyền viên tích cực trong phòng, chống ma túy học đường và tệ nạn xã hội.
Tình huống vụ án được lựa chọn xây dựng phiên tòa giả định bắt đầu từ câu chuyện tưởng chừng rất đời thường - những lời khiêu khích, chế giễu giữa nhóm bạn, tâm lý muốn chứng tỏ bản thân và sự thiếu hiểu biết của một người trẻ trước ma túy.
Theo nội dung vụ án, khoảng 17h ngày 1/9/2025, trên đường đi học về, Nguyễn Văn Lâm (SN 2008) gặp Trần Thanh Bảo và Mai Tuấn Khang đang tụ tập tại một quán nước. Trước đó, Bảo và Khang nhiều lần có lời nói khiêu khích, miệt thị, chế giễu Lâm là người nhút nhát, không dám tham gia các cuộc vui cùng nhóm.
Bị tác động bởi những lời nói này, với mong muốn chứng tỏ bản thân, Lâm đã liên hệ một người không rõ lai lịch mua ma túy Methamphetamine với giá 1 triệu đồng từ khoản tiền cha mẹ cho đóng học phí. Sau khi mua ma túy, Lâm mang về sử dụng một nửa, phần còn lại cất giữ. Khoảng 20h cùng ngày, Lâm và Khang có mặt tại phòng trọ của Bảo để sử dụng ma túy thì bị Công an phát hiện, bắt quả tang.
Từ những tình tiết ấy, phiên tòa giả định tái hiện một vấn đề đáng báo động trong đời sống thanh thiếu niên hiện nay: Ma túy có thể len lỏi vào giới trẻ bằng nhiều con đường, đôi khi bắt đầu từ sự tò mò, tâm lý đua đòi, muốn khẳng định bản thân hoặc sự lôi kéo của những mối quan hệ thiếu lành mạnh. Đằng sau một cuộc tụ tập tưởng chừng vô hại là những nguy cơ đối với sức khỏe, tương lai, hạnh phúc gia đình và tình hình ANTT tại địa phương.
Không chỉ giúp người xem nhận diện hành vi vi phạm qua một tình huống cụ thể, nội dung phiên tòa còn đặt ra bài học về trách nhiệm cá nhân. Mỗi người trẻ cần biết nói không với ma túy, không để những lời khích bác, thách thức hay áp lực từ bạn bè chi phối nhận thức và hành động; đồng thời chủ động tìm hiểu pháp luật, lựa chọn môi trường sống, quan hệ bạn bè lành mạnh.
Điểm nổi bật của phiên tòa giả định là việc chuyển tải kiến thức pháp luật thông qua hình thức mô phỏng hoạt động xét xử, giúp người tham dự dễ hình dung tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm và những hệ lụy có thể xảy ra. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua những nội dung tuyên truyền một chiều, đoàn viên, thanh thiếu niên được theo dõi diễn biến vụ án, từng tình tiết và cách thức các cơ quan tiến hành tố tụng làm rõ hành vi cũng như đưa ra bản án cụ thể đối với những trường hợp phạm tội.
Qua đó, các quy định pháp luật không còn là những điều khoản khô khan mà được thể hiện bằng câu chuyện, tình huống cụ thể, gần gũi với đời sống. Người xem có cơ hội tự soi chiếu hành vi, nhận thức rõ ranh giới giữa đúng và sai, giữa sự lựa chọn nhất thời với những hậu quả lâu dài.
Với cách tiếp cận trực quan, giàu tính giáo dục, phiên tòa giả định là một hình thức tuyên truyền có ý nghĩa, góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống thanh thiếu niên.
