Truyện ngắn Nguyễn Hồng Thái và sức lay động của hình tượng người chiến sĩ Công an

Điểm diện những gương mặt văn học tiêu biểu trong lực lượng Công an nhân dân, nhà văn Nguyễn Hồng Thái luôn được nhắc đến với một sự trân trọng. Dù tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch bản phim hay ký sự... thì Nguyễn Hồng Thái cũng đều để lại dấu ấn và phong cách riêng trong lòng bạn đọc.

Với giải thưởng truyện ngắn mang tên Cây bút Vàng - giải thưởng do Bộ Công an  phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam trao tặng cho truyện ngắn "Đối mặt" là minh chứng rõ nét cho thế mạnh của Nguyễn Hồng Thái ở thể loại truyện ngắn. 

Từng đạt giải cao trong kỳ thi Học sinh Giỏi Văn quốc gia, ngôn ngữ văn chương của Nguyễn Hồng Thái luôn được chăm chút, đẹp mượt mà, sóng sánh cảm xúc. 

Đại tá, nhà văn Nguyễn Hồng Thái
Đại tá, nhà văn Nguyễn Hồng Thái

Với truyện ngắn "Quà tặng của thời gian khổ" được chọn đọc trong chương trình Đọc truyện đêm khuya và được dịch ra nhiều ngôn ngữ khác nhau trên thế giới, tác phẩm của anh một lần nữa khẳng định sức lan tỏa và tiếng nói đồng điệu cùng nhiều bạn đọc trong và ngoài nước. Đằng sau câu chuyện dung dị, với những nhân vật rất đời thường của cuộc sống là một tâm hồn nhà văn giàu trắc ẩn, đậm suy tư, luôn rung cảm trước vẻ đẹp, sự nhân văn của cuộc đời.

Bìa 2 tập truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Hồng Thái.
Bìa 2 tập truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Hồng Thái.

Qua hai tập truyện ngắn "Đối mặt" và "Ngôi nhà bên triền sông" (do NXB Công an nhân dân ấn hành năm 2000 và 2010, tái bản năm 2015), nhà văn đã xây dựng được hình tượng nhân vật với đời sống nội tâm phong phú, ở đó người chiến sĩ Công an luôn được dụng công khắc họa.

Qua ngòi bút của Nguyễn Hồng Thái, người chiến sĩ Công an hiện lên với những hi sinh thầm lặng. 

Nhân vật Hà-chiến sĩ Công an cơ yếu thời chống Mỹ bị nhiễm chất độc da cam trong "Quà tặng của thời gian khổ" đã gây xúc động mạnh với độc giả. Để mã điện kịp thời phục vụ nhiệm vụ chính trị, chị Hà đã không do dự băng mình qua một cánh rừng rải đầy chất độc da cam. Và khi hòa bình lập lại, chị vĩnh viễn mất đi thiên chức sinh nở của người phụ nữ. Bào thai chị dày công chạy chữa và hi vọng, cuối cùng chỉ là một khối không hình hài. 

Truyện "Sau ba ngọn núi" là hình ảnh Vàng - người Cảnh sát dân tộc ở Mù Căng Chải đã chấp nhận thiệt thòi (xa vợ con và để vợ con sống ở vùng núi heo hút) vô điều kiện để hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Đại tá, nhà văn Nguyễn Hồng Thái trong một buổi giao lưu.
Đại tá, nhà văn Nguyễn Hồng Thái trong một buổi giao lưu.

"Người vắng mặt ở phiên tòa" lại là sự hi sinh ở một khía cạnh khác. Hải - chiến sĩ chống ma túy bị bạn học cùng ngày nhỏ lợi dụng và đã vô tình tham gia vào đường dây buôn bán ma túy. Biết được sự thật, Hải đã đấu tranh nội tâm gay gắt để đi đến quyết định nói ra toàn bộ sự thực trước tòa, dù biết rằng chính mình cũng sẽ phải trả giá trước pháp luật. 

Với trách nhiệm của người chiến sĩ Công an, Hải chấp nhận làm lại từ đầu, nhất định không tiếp tay cho điều ác. Hành động đối diện với sự thật nghiệt ngã của Hải khiến độc giả thêm tin yêu hơn vào nhân cách tốt đẹp của con người.

"Người tù của ngày xưa" là câu chuyện éo le, cảm động về đôi bạn từng vào sinh ra tử trong chiến trường: Trung tá Kinh - trưởng trại giam với Trần Bình. Tấm lòng nhân ái của Trung tá Kinh hiện lên qua chi tiết đời thường nhưng cảm động. Bề ngoài tỏ ra lạnh lùng khó gần, nhưng đằng sau anh luôn dõi theo và giúp đỡ để bạn cải tạo tốt, nhanh chóng được giảm án. 

"Nơi bình yên trở lại" là sự day dứt không nguôi của người chiến sĩ Công an khi chứng kiến tên cướp trốn chạy đã làm chết một phụ nữ bán rau. "Vượt cạn" lại nồng đượm tình người khi hai chiến sĩ Công an trẻ là Phong và Hoàn, lẽ ra có thể tóm gọn tên cướp nhưng đã quyết định chậm lại một nhịp, để chờ vợ hắn“vượt cạn” được “mẹ tròn con vuông”. 

Truyện mang đậm giá trị nhân đạo khi tình người đã được đẩy lên làm lẽ sống và chi phối hành động. Có thể nói, hình tượng người chiến sỹ Công an trong truyện ngắn Nguyễn Hồng Thái thường mang vẻ cứng rắn, nghiêm khắc nhưng trong sâu thẳm lại là một tấm lòng nhân ái, vị tha...

Đó còn là những nhân vật giàu kinh nghiệm sống, luôn mang trong mình lòng tự hào, tự tôn dân tộc. Hình ảnh anh cán bộ trại trưởng trong "Một người nước ngoài và ông trại trưởng" làm ta thêm tin yêu và quý trọng những con người ngày đêm giữ gìn sự bình yên của Tổ quốc.

Đại tá, nhà văn Nguyễn Hồng Thái, nhà văn Đặng Vương Hưng tặng hoa thân nhân Anh hùng liệt sĩ Đào Phúc Lộc trong buổi ra mắt cuốn "Không thể mồ côi"
Đại tá, nhà văn Nguyễn Hồng Thái, nhà văn Đặng Vương Hưng tặng hoa thân nhân Anh hùng liệt sĩ Đào Phúc Lộc trong buổi ra mắt cuốn "Không thể mồ côi"

Truyện kể về cuộc tiếp đón của người trại trưởng với một cựu lính Mỹ từng tham chiến ở Việt Nam. Vị khách cùng phái đoàn từ thiện muốn trở lại nước ta để tìm hiểu vấn đề nhân quyền ở một trại tù. Chỉ vài ngày tiếp xúc, từ thái độ lạnh lùng, vị khách trở nên cảm phục trước cách ứng xử nhân văn của người trại trưởng.

Tác giả rất tinh tế trong việc chọn lọc chi tiết, nhiều chi tiết rất nhỏ nhưng hàm nghĩa sâu sắc: Không cho phép phiên dịch để người tù gọi vị khách là ông xưng con, bởi đó là cách hạ thấp nhân quyền người tù… Kết thúc cuộc khảo sát về nhân quyền, thật bất ngờ khi vị khách thấu hiểu về con người Việt Nam qua chính hình ảnh người cán bộ Công an đĩnh đạc, hiểu biết, luôn mang trong mình lòng tự tôn dân tộc.

Có thể nói, hình tượng người chiến sĩ Công an trong truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Hồng Thái được khắc họa phong phú, chân thực, dung dị và giàu nhân ái, luôn có chung vẻ đẹp vì nhân dân, vì sự bình yên, hạnh phúc của cuộc sống. Phải chăng đó là sự phân thân của Nguyễn Hồng Thái - một cán bộ Công an cẩn trọng, nghiêm túc trong công việc mà nhân ái, bao dung giữa đời thường. Đó là sức mạnh và vẻ đẹp khiến tác phẩm của anh thực sự chinh phục trái tim của đông đảo độc giả.

Tú Anh

Các tin khác

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.