Truy lùng khủng bố bằng công nghệ cao

Từ bức ảnh "tự sướng" của một tay súng thuộc tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đăng trên mạng xã hội, sau đúng 22 tiếng đồng hồ, không quân Mỹ đã lần ra và ném bom căn cứ của chúng. Đây chỉ là một trong nhiều phương cách mà Mỹ và liên quân chống khủng bố đang sử dụng công nghệ cao để truy tìm các tay súng IS.

Chiến dịch "gậy ông đập lưng ông" của Mỹ

Phải nói rằng, kể từ khi hình thành và mở rộng hoạt động cho đến nay, IS rất biết cách  sử dụng dịch vụ của mạng xã hội để truyền bá tư tưởng cực đoan và chiêu mộ tân binh.

Thống kê của Trung tâm Nghiên cứu và Phân tích khủng bố quốc tế (TRAC) cho hay, trong hơn nửa năm qua, IS đã tung ra hơn 2 triệu tin tức, hình ảnh, video và băng ghi âm lên Internet, thông qua hệ thống hàng chục nghìn tài khoản mạng xã hội khác nhau, tạp chí trực tuyến Dabiq và một kênh truyền hình riêng với tên gọi Caliphate Channel.

Công nghệ CIIMS đã được lực lượng không quân Mỹ sử dụng trong các chiến dịch truy tìm các thủ lĩnh cấp cao của IS.

Công nghệ CIIMS đã được lực lượng không quân Mỹ sử dụng trong các chiến dịch truy tìm các thủ lĩnh cấp cao của IS.

Các hình ảnh, video của IS đều được dàn dựng công phu và phát tán nhanh chóng, thậm chí được dịch sang tiếng Anh, Pháp, Đức… với mục đích rao giảng lý tưởng, lôi kéo và xúi giục các phần tử cực đoan trên thế giới, bên cạnh việc đe dọa chống Mỹ, phương Tây và liên minh chống IS.

Riêng trên mạng xã hội Twitter, chúng đã tạo lập tới 4.600 tài khoản khác nhau và thu hút được ít nhất 300.000 độc giả. IS đang hy vọng, bằng Internet, chúng sẽ lôi kéo được khoảng 3.400 người phương Tây và ít nhất 300 người Mỹ gia nhập tổ chức của chúng. Vì vậy, cuộc chiến chống IS trên mạng Internet cũng cấp bách và quan trọng không kém các chiến dịch không kích mà Mỹ và liên quân đã thực hiện.

Tướng Hawk Carlisle, chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy không quân Mỹ cho biết, sau nhiều lần họp bàn, Mỹ, Anh, Pháp, Australia và nhiều quốc gia khác đã quyết định thực hiện chiến dịch "gậy ông đập lưng ông", tức là dùng chính các trang mạng xã hội và các tài khoản trên mạng xã hội của các phần tử khủng bố để truy tìm chúng. Mỹ đã thành lập một nhóm chuyên viên làm việc tại Hurlburt, bang Florida, chuyên rà soát các mạng xã hội.

Mới đây nhất, vào ngày 4/6, các chuyên gia tại Florida đã xác định chính xác một "hang ổ" của IS sau khi một tay súng của chúng đăng ảnh “tự sướng” trên một diễn đàn xã hội. Chưa đầy 24 giờ sau, máy bay Mỹ đã giội bom xuống, tiêu diệt toàn bộ hang ổ này. Hiện hỗ trợ hoạt động nói trên của Mỹ còn có một đơn vị tình báo mạng của Tổ chức Cảnh sát châu Âu (Europol) chuyên truy lùng những kẻ đứng sau các chiến dịch tuyên truyền trên mạng xã hội của IS. Đơn vị này được giao nhiệm vụ theo dõi dấu vết của khoảng 100.000 tài khoản mỗi ngày trên trang Twitter.

Địa chỉ IP - công cụ đắc lực của Tình báo Pháp

Trên thực tế, trước khi đội quân chống khủng bố trên mạng của Mỹ và Europol được thành lập, Pháp đã sử dụng địa chỉ IP để truy lùng kẻ khủng bố nguy hiểm nhất nước này - đó là Mohamed Merah, kẻ đã tự sát sau khi thực hiện 3 vụ nã súng giết 3 quân nhân, 3 học sinh và 1 giáo viên tại miền Nam nước Pháp hồi cuối năm ngoái.

Tin từ tờ Liberation cho hay, lực lượng chống khủng bố của Pháp đã dựa vào tin đăng trên website rao vặt Leboncoin.fr của một trong 3 quân nhân tử nạn, cho rằng thủ phạm có thể đã lần tìm được vị trí của quân nhân này sau khi anh online nên lực lượng chống khủng bố đã rà soát hơn 500 địa chỉ IP xem "status" của quân nhân này. Sau đó, họ chuyển danh sách địa chỉ này sang ISP để tìm các tài khoản đăng ký Internet liên quan. Và với thông tin của người đăng ký, lực lượng chống khủng bố đã dễ dàng xác định danh tính và nơi ở của Mohamed Merah, tiến hành bố ráp để bắt hắn. Tuy nhiên, do quá sợ hãi, tên này đã tự tử.

Ngay sau thành công này của lực lượng chống khủng bố của Pháp, lực lượng đặc biệt của Anh (SAS) cũng dùng phương cách tương tự để truy lùng và lật mặt kẻ thánh chiến người Anh "Jihadi John" chuyên chặt đầu các con tin phương Tây.

Khi đó, manh mối duy nhất mà SAS biết về tên này là hình ảnh đôi mắt và thông tin rằng "Jihadi John" rất giỏi công nghệ thông tin. Một nhóm đặc nhiệm được thành lập với nhiệm vụ là chắp nối các thông tin và những đoạn băng được đăng tải trên Internet có liên quan đến "Jihadi John". Đồng thời, các thành viên của nhóm này cũng phải mò mẫm lên các trang web kêu gọi thánh chiến của IS, các trang mạng xã hội bàn luận về IS và kết bạn với một số nick được cho là thành viên của IS để tìm hiểu thêm về "Jihadi John".

Mặt khác, họ dùng công nghệ để lọc tiếng của "Jihadi John" trong các đoạn băng quay cảnh hành quyết con tin rồi so sánh chúng với những dữ liệu thông tin về khủng bố… Dần dần những thông tin về "Jihadi John" ngày càng được rõ nét và SAS có thể dựng lên một chân dung cụ thể. "Jihadi John" tên thật là Mohammed Emwazi, là công dân Anh, sinh ra trong một gia đình có bố là tài xế taxi, mẹ là nội trợ. Tên này từng tốt nghiệp Đại học Westminter và đã có lần trốn nhà sang Tanzania hồi năm 2009 nhưng không thành, bị bắt giữ và trục xuất về nước.

Một năm sau đó, Mohamed Emwazi còn bị MI-5 thẩm vấn khi đang định lên kế hoạch tới Somalia để tham gia nhóm al-Shabab. Cuối năm 2012, Mohamed Emwazi được cho là đã trốn sang Syria và gia nhập IS. Chưa hết, với sự hỗ trợ của Phi đoàn tín hiệu 264 trang bị vệ tinh di động, SAS còn thực hiện chiến dịch truy lùng "Jihadi John" trên thực địa ở Iraq.

Họ ghi âm các cuộc liên lạc của các tay súng IS khi chiếc phi cơ bay trên chiến trường rồi chuyển về cho người phiên dịch tại trụ sở liên lạc bí mật của Cơ quan Thông tin Chính phủ Anh. Một nguồn tin SAS cho biết: "Các thông tin như nhóm máu và ADN cũng như băng ghi âm giọng nói bằng tiếng Arập hay tiếng Anh, sẽ giúp chúng tôi tập trung vào mục tiêu "Jihadi John" vì nó có thể được so sánh với dữ liệu hiện có"…

Đầu mối khủng bố từ phim đen và game online

Trong khi đó, các tài liệu mật do Edward Snowden tiết lộ cho hay, từ năm 2012, Mỹ và Anh còn sử dụng trò chơi trực tuyến để truy lùng khủng bố. Cụ thể, hai trò chơi hot nhất là World of warcraft và XboxLive đều có sự tham gia của các điệp viên Anh và Mỹ. Nguyên do là vì theo nhận định của Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ (NSA) và Cơ quan Tình báo tín hiệu Anh (GCHQ), môi trường game online thường được các nhóm khủng bố dùng để tiếp cận nhau, lên kế hoạch và huấn luyện.

Liên quân chống IS do Mỹ đứng đầu đang dùng chính các trang mạng xã hội và các tài khoản trên mạng xã hội của các phần tử khủng bố để truy tìm chúng.
Liên quân chống IS do Mỹ đứng đầu đang dùng chính các trang mạng xã hội và các tài khoản trên mạng xã hội của các phần tử khủng bố để truy tìm chúng.

Vì thế, các điệp viên Anh và Mỹ khi tham gia trò chơi sẽ tạo nhân vật, thâm nhập vào thế giới ảo này để giám sát, tuyển mộ người cung cấp thông tin và thu thập dữ liệu. Trong một số trường hợp, Edward Snowden tiết lộ, NSA và GCHQ đã phát hiện ra phương thức liên lạc của một nhóm tay súng IS và ngăn chặn, đập tan nhiều âm mưu tấn công khủng bố khác.

Bên cạnh công nghệ này, NSA còn chống khủng bố bằng phim khiêu dâm. Nói ra thì nhiều người đã cười vào chuyện này, nhưng trên thực tế phương cách này cũng rất hữu hiệu. Nó xuất phát từ quan điểm cho rằng các tay súng của IS và những kẻ khủng bố khác thường có mối quan hệ khép kín, sống lẩn trốn ở những nơi hiểm trở nên hoạt động tình dục cũng không được thường xuyên.

Vì thế, NSA quyết định mở một phòng hoạt động riêng với các điệp viên dày dạn kinh nghiệm hàng ngày ngồi trước màn hình máy tính và xem phim khiêu dâm. Mục đích của hành động này là phát hiện các "đầu mối" trong phim đen và cả những thông điệp mà những kẻ khủng bố bí mật truyền tải; phân tích và theo dõi hành vi tình dục của những kẻ cực đoan… Tờ Daily Beast cho hay, căn phòng bí mật này nằm trong trụ sở của NSA ở Ft.Meade.

Và những thiết bị tối tân

Sẽ là thiếu sót nếu không nói đến những thiết bị tối tân, công nghệ cao đang được Mỹ và các nước phương Tây sử dụng để tìm kiếm và thậm chí phát hiện sớm những kẻ tình nghi khủng bố và đưa ra các biện pháp phòng chống, bảo vệ trước các cuộc tấn công có thể xảy ra.

Đó là công nghệ kiểm tra thuộc tính tương lai nhằm nhận dạng những kẻ khủng bố tiềm ẩn thông qua việc phân tích dữ liệu về các dấu hiệu quan trọng của cá nhân, ngôn ngữ cơ thể và các đặc điểm khác về cơ thể. Là những thiết bị cầm tay nặng khoảng 2kg (SEEK) dùng để quét vân tay, khuôn mặt, võng mạc và có khả năng truyền dữ liệu nhanh chóng về kho hồ sơ nhận dạng của FBI.

Hay hệ thống quản lý kiểm tra CIIMS có đặc điểm giống các thiết bị di động hay máy tính bảng với màn hình cảm ứng. Sử dụng CIIMS, người tiến hành giám sát trên không có thể gửi và nhận thông tin thời gian thực về các hoạt động trên mặt đất. Điều này có nghĩa rằng các lực lượng trên không và mặt đất có quyền truy cập vào dữ liệu quan trọng cần thiết để đưa ra quyết định nhanh chóng khi có một vụ khủng bố xảy ra. Công nghệ này đã được lực lượng không quân Mỹ sử dụng trong các chiến dịch truy tìm các thủ lĩnh cấp cao của IS.

Cụ thể, hồi cuối tháng 5 vừa qua, dựa vào nguồn tin tình báo và các dữ liệu thu thập được từ hệ thống CIIMS, lực lượng không quân Mỹ đã xác định rõ ngôi nhà mà kẻ giám sát các hoạt động khai thác dầu trong khu vực của IS là Abu Sayyaf cùng gia đình đang ở, tại một khu dân cư có 50 tòa nhà giống nhau, mỗi tòa cao 4 tầng và tiến hành không kích, tiêu diệt tên này trong sự ngỡ ngàng của IS. Vụ đột kích này đã khiến nhiều chiến binh IS choáng váng, bởi chúng luôn tự hào về khả năng "bất khả xâm phạm" trước các cơ quan tình báo phương Tây, đặc biệt là ở Syria, và chúng có thể phát hiện, loại trừ bất cứ kẻ xâm nhập nào.

Ngọc Khuê (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.