Nhạc sĩ Lê Quang:

Trôi trong những cơn say cứu rỗi

Ít ai thấy được ở Lê Quang cái chất lính tráng đó. Và khi anh mang cái chất lính tráng ấy của mình vào trong cuộc sống âm nhạc, chắc hẳn sẽ có những người không thể quen nổi với nó. Họ thích cái gì lịch lãm, cái gì bóng bẩy, cái gì kiểu cách hơn là sự thô ráp, thẳng tưng đến mức nhiều khi là bỗ bã.

Chiều vội vàng trên từng mặt người hối hả trôi về nhà theo hình cong của phố. Những dòng người trôi đi, không một cảm xúc nào khác ngoài sự tất bật của vất vả thường ngày. Những dòng người trôi đi, quện vào nhau, nối lấy nhau, như một dòng-sông-người-cuồn-cuộn. Tôi lặng im ngồi trên chiếc xe nhích từng bánh nhỏ về chốn hò hẹn bằng hữu cuối ngày.

Đã lâu rồi tôi không có dịp ngồi lại với anh Quang. Cũng bởi mỗi người mỗi việc, mỗi người mỗi dòng chảy khác nhau, hai con sóng nhỏ là tôi và anh chẳng có cơ hội thoát ra khỏi cái tất bật riêng của mình để chạm vào nhau dù chỉ trong chốc lát. Đôi khi, con người ta cứ hay đổ lỗi cho bận rộn, cứ đổ lỗi cho công này việc kia, mà quên…

Chiều nay thì không thể đổ lỗi cho điều gì nữa rồi. Tôi cảm thấy muốn được ngồi với anh, ngà ngà say, ngất ngất say để trò chuyện cho thỏa. Và tôi đã dẹp hết tất cả những lý do tầm thường của ngày bình thường để gọi anh, hẹn anh tụ tập lại. “6h chiều nhé. Có anh với cu Hư, anh Ngọc Trác ở Mỹ về nữa”. Lê Quang đã trả lời tôi thế, cùng một nụ cười sảng khoái, một nụ cười đặc trưng, một giọng vang đúng kiểu Nam Bộ. Và thế là tôi đi, hay có thể gọi là tôi chảy cũng được, theo dòng, về phía anh…

Tôi bước vào căn phòng nhỏ thắp đèn vàng khi anh Quang và anh Trác đã ngồi sẵn đó. Vẫn là cái dáng vóc ấy, như 12 năm trước khi tôi gặp anh lần đầu. Vẫn là đôi mắt ấy, như 8 năm trước khi anh đón tôi trong cuộc nhậu khuya ở một quán bar nhỏ. Vẫn là bàn tay ấy, nhìn thì thô ráp mà lòng bàn tay lại mềm mại, ấm nóng. Vẫn là giọng nói ấy, thẳng băng chẳng ngại mất lòng.

Chỉ có mái tóc đã điểm màu khác với những sợi lấp lánh lẫn trong từng lọn tóc quăn quăn quen thuộc hôm nào. Thời gian mà. Thời gian có tha cho ai đâu. Đời người cũng như là sông thôi và cả anh, cả tôi, cũng phải trôi trên một dòng vô hình ấy; trôi đi trong những đổi thay trên thân thể mỗi người; trôi đi qua những bến bờ riêng cũng vô hình và không vết dấu…

Tôi nhìn anh nheo nheo mắt nói cười và chợt nhớ cái ngày đầu tiên quen biết anh của 12 năm trước. Ở cửa rạp Long Phụng, bên hàng café cóc, anh và ban nhạc đang chờ tới giờ tập nhạc cho phòng trà. Tôi đến như đã hẹn qua điện thoại, ngại ngần dúi vào tay anh chiếc đĩa ghi âm demo mấy sáng tác mới của mình. Và tôi đã hỏi anh rất nhiều điều về âm nhạc, như tôi cũng đã từng hỏi nhiều người khác và không nhận được câu trả lời. Anh Quang không lặng im như những người tôi đã gặp trước đó.

Anh chỉ khuyên tôi “Em nên đọc thêm để bổ sung kiến thức âm nhạc. Sách bây giờ bán nhiều lắm. Chứ nếu ngồi chỉ cho em thì anh nói thật anh không có thời gian đâu. Em cứ đọc, chỗ nào khó thì điện thoại cho anh”. Và tôi đã theo lời khuyên đó, giữ nguyên nó cho tới tận bây giờ. Mày mò, tự học thêm, tự bổ sung thêm cho mình những gì còn hổng, những gì đã quên và những gì chưa nắm chắc.

Tôi không phải gọi lại cho anh lần nào để hỏi anh nữa nhưng kể từ đó, tôi luôn nhớ một điều rằng chính anh Quang đã là người đầu tiên thực sự dắt tôi trở lại với âm nhạc, trở lại với con đường mà tôi đã từng rời xa nó trong suốt quãng thời gian từ tuổi 16 cho tới tuổi 24. Và cũng từ đó, tôi trở thành đứa em của anh, dù không thân thiết quá như những người khác, nhưng mỗi lần gặp lại nhau, sự hồ hởi bao giờ cũng vẹn nguyên đó, từ anh, từ tôi và cũng có khi từ cả những chén cùng say với nhau trong những ngày rất vội…

Đã lâu rồi anh Quang trở nên im lặng, không xuất hiện nhiều như thể anh chọn con đường ở ẩn. Tôi hiểu vì sao anh lại lựa chọn cách sống ấy. Anh đã trải qua hết rồi, quá đủ rồi và cũng đã quá thấu hiểu rồi. Những thị phi ngày xưa chắc chắn làm anh quá mệt mỏi vì nó, bởi nó. “Có người ví anh như Tống Giang trong cái làng nhạc này em ạ. Nhưng anh không thích. Tống Giang quy tụ được anh em nhưng rồi vì toan tính riêng cho mình mà đẩy cả vào chỗ chết”.

Anh rủ rỉ vào tai tôi như thế. Tôi cũng không thấy có một chút nào của Tống Giang trong anh. Chắc người ví von không nghĩ sâu xa đến thế. Nhưng cũng có khi, người ta nghĩ về anh theo cách của thị phi ngoài kia. Tôi thở dài và khẽ vỗ nhẹ lên tay anh. Những lúc thế này, nói ra điều gì cũng đều dở cả.

Độ này, anh Quang tìm đến nguồn vui bè bạn nhiều hơn. Anh vẫn viết, viết rất đều tay nhưng dường như anh đang muốn thoát ra khỏi những ồn ào của đời sống showbiz ngoài kia. Những người bạn anh, đủ cả mọi thành phần, mang lại cho anh nụ cười nhiều hơn, sự bình an nhiều hơn.

Tôi đoán là như thế và dám quả quyết như thế. Và tôi chợt nhớ đến hình ảnh anh mỗi dịp cuối năm, cận Tết; mỗi dịp giỗ anh Điền. Cái cảnh anh Quang ngồi đó bên nấm mộ người bạn của mình, nghiêng một ly rượu rót xuống đó tiếp bạn đã luôn làm tôi phải nghĩ. Ở đời, mấy khi có người nằm xuống còn được bạn bè nhớ nhiều đến như thế? Nhưng không hẳn cứ sống hết mình với bạn, cứ sống tốt với bạn là đã đủ. Mà người ta còn cần cả những người bạn tri kỷ, tâm giao, trọn tình nữa.

Anh Quang là một người bạn như thế. Tôi nhìn thấy anh Quang như thế trong cách anh dành những gì trân qúy nhất cho anh Điền. Điều đó, có lẽ những ai từng thị phi về anh nếu nhìn thấy chắc sẽ suy nghĩ khác. Đấy là cái chất “lính tráng” của anh, cái chất đã nằm sâu trong con người anh suốt thời tuổi trẻ, với 5 năm ở Cambodia, 5 năm làm quen với súng ống và ba lô thay cho cây đàn và nốt nhạc.

Ít ai thấy được ở Lê Quang cái chất lính tráng đó. Và khi anh mang cái chất lính tráng ấy của mình vào trong cuộc sống âm nhạc, chắc hẳn sẽ có những người không thể quen nổi với nó. Họ thích cái gì lịch lãm, cái gì bóng bẩy, cái gì kiểu cách hơn là sự thô ráp, thẳng tưng đến mức nhiều khi là bỗ bã.

Nhưng tôi thích cái khí chất ngang tàng ấy ở anh, thích cái thô ráp bề ngoài ấy từ anh. Chạm vào nó, tôi nhận được sự ngỡ ngàng, nhất là khi nhìn vào đuôi mắt anh nheo nheo cười sau một vàng khói thuốc. Lúc cười, phải nói là anh Quang hiền lành lắm, giản dị lắm.

Chúng tôi uống thêm vài ly beer rồi chuyển sang whisky. Anh Quang vẫn thích uống rượu và dường như mùi whisky đã làm chúng tôi hưng phấn hơn. Hiếu cũng đã tới, Nhật Trung cũng đã tới, cu Hư thì cũng bắt đầu nghiêng rồi. Cuộc vui của chúng tôi trở nên sôi nổi hơn khi người phục vụ mang tới cây đàn guitar cũ kỹ đã nằm rất lâu trong góc quán nhỏ. Hiếu hát Đi về nơi xa trong tiếng đàn bập bùng của anh Trung.

Và Lê Quang lại nheo mắt cười, nhìn Hiếu hát với sự mê say. Rồi trong một thoáng giây, anh nghiêng đầu nhìn cậu em nhỏ cùng hòa chung tiếng hát với nó. Bài hát đó cũng đã 15 năm rồi. Bây giờ, nghe lại không biết anh có nhìn thấy tuổi trẻ của anh ngày đó không, ngày anh còn hồ hởi bước vào cuộc chơi lớn của đời mình, cuộc chơi mà sau này anh cũng nhận lại đủ cả: từ vinh quang cho tới những nỗi buồn anh không thể nói ra.

Mỗi lúc buồn như thế, tôi biết anh chỉ gom góp lại một hai người bạn thân thiết của mình, ngồi uống với nhau cho say, cho quên đi tất cả mà thôi. Mà cuộc uống của anh Quang thì cứ kéo dài hết ngày này qua ngày khác. Anh không nói ra, nỗi buồn sao hết? Anh cứ cố quên nhưng sau cơn say, nó lại trở về bên cạnh anh, như người bạn thân nối khố.

Tôi cũng đã từng sống nhiều ngày trôi đi từ những cơn say để cố quên tất cả những muộn phiền cứ ám ảnh mình. Và bây giờ, khi tôi đã có thể đứng lặng lại được nhờ vào những nguồn vui mới, tôi mới thấu hiểu rằng anh Quang cũng đang trôi đi như thế, trôi trong những cơn say như thể đó mới là cuộc sống thực của anh. Nhiều lúc, nhìn thấy anh uống, tôi cũng muốn ngăn anh dừng lại, đừng trôi theo những cơn say ấy nhiều quá, đừng buông mình “thôi kệ” thành thói quen dễ dàng đến vậy.

Nhưng tôi không thể và không muốn chạm vào cái riêng tư nhất ấy của anh mình. Tôi biết, vượt ra ngoài dòng chảy của những cơn say kia, anh làm sao đối diện được nỗi buồn đơn độc nọ. Anh phải trôi thôi, như ngày. Anh phải trôi thôi, như sông. Anh phải trôi thôi, đi về nơi nào cũng mặc. Tất cả đều phó thác cho số mệnh. Tất cả đều phó thác trong tay con tạo xoay vần. Chỉ cần giữ lại được một thứ cho riêng mình là anh thấy an lòng rồi.

Đó là tình bằng hữu, từ những người anh mến và từ những người mến anh, đến với anh đơn giản chỉ vì nụ cười sau đuôi mắt, từ giọng cười sảng khoái, từ những đêm vui ngút ngàn… chứ không phải đến với anh vì anh là một Lê Quang nào đó trong thị trường âm nhạc bề bộn này. Chỉ cần thế là đủ. Chỉ cần thế là cuộc sống có nghĩa rồi. Như cách anh vẫn sống với anh Điền như thể anh Điền vẫn còn đó, nhìn anh sau cặp kính trắng, cụng với anh một ly rượu thơm, cùng anh băng băng vào những con đường đầy những chướng ngại được người ta trải ra trước mắt…

Đêm đã về khuya, anh Quang cũng đã say rồi. Tôi nhìn anh nghiêng nghiêng bước ra khỏi căn phòng và chợt thấy lại chính mình đang ngồi cùng anh bên hông Long Phụng 12 năm trước. Lúc ấy, nếu được quay lại, không biết tôi có hình dung được ra hôm nay, anh và tôi đã ở tuổi này, trong vóc dáng ngày một già nua đi của chính mình, trong suy nghĩ ngày một tĩnh lặng lại như mặt của một dòng sông lững lờ trôi không gợn sóng?

Có lẽ là không. Tôi sẽ không bao giờ hình dung trước được điều đó. Nhưng nếu được quay lại, có lẽ hôm đó tôi đã uống với anh thật say chứ không phải để dành đến nhiều ngày sau đó mới nhận ra được rằng chúng tôi, cũng như sông, phải trôi, trong những cơn say cứu rỗi…

Hà Quang Minh

Các tin khác

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Dấu ấn Hồ Thiệu Trị

Lần đầu trở về Việt Nam sau gần 20 năm định cư ở Pháp, kiến trúc sư (KTS) Hồ Thiệu Trị đã tạo ra tiếng vang với công trình trùng tu Nhà hát lớn Hà Nội (1995-1997). Trong khoảng 3 thập niên vừa qua, ông và cộng sự đã có nhiều công trình với phong cách kiến trúc đặc trưng, giàu tính thẩm mỹ trên mảnh đất hình chữ S.

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Trung tướng, nhà văn Hữu Ước: "Tác phẩm là điều còn lại cuối cùng"

Cũng phải vài lần hẹn, tôi mới gặp được Trung tướng, nhà văn Hữu Ước. Đã hơn 10 năm rời vị trí Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, An ninh thế giới, Văn nghệ công an, nhưng giờ đây, ông vẫn luôn bận rộn với công việc của Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an và sáng tác văn chương, hội họa.

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

"Hà Nội 1987" và hành trình của một người Pháp

Trong gần 4 thập niên, Việt Nam không chỉ là bối cảnh sáng tác, mà dần trở thành một phần đời sống tinh thần của nhiếp ảnh gia Jean-Charles Sarrazin. Cuốn sách ảnh "Hà Nội 1987", ra mắt cuối năm 2025, đã khơi lại dòng ký ức, đưa người đọc trở về những ngày đầu ông gắn bó với mảnh đất này.

Ở lại với A Lưới

Ở lại với A Lưới

Miền rừng A Lưới không phải là nơi người ta đến để tìm những điều vĩ đại. Nó lặng lẽ, kín kẽ, giữ người bằng những điều rất nhỏ. Những con đường đất còn ẩm sau mưa, bóng tối xuống sớm hơn giờ quen thuộc, hay ánh mắt trẻ con nhìn người lớn không dè chừng.

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Nhà văn Vũ Liêm: Chẳng có tội ác nào là ngẫu nhiên

Viết về tội ác không chỉ là tái hiện hành vi phạm pháp, mà là đối diện với những vùng xám của quyền lực, trí tuệ và nhân tâm. Trong cuộc đối thoại thẳng thắn này, nhà văn - Trung tá Vũ Liêm nhìn lại tiểu thuyết “Tội ác sau khe cửa” như một thử nghiệm nhiều tham vọng, đó là truy nguyên động cơ phạm tội, đặt người sáng tạo trước giới hạn đạo đức của chính mình, và phơi bày những ranh giới mong manh giữa tưởng tượng nghệ thuật, nghiệp vụ điều tra và đời sống thật.

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Đất lành của người cựu tù chính trị Côn Đảo

Nhớ về quãng thời gian “tòng phu” ra Côn Đảo, bà Tư rổn rảng: Năm 1981 cô ra đây theo ổng thì có một đứa con trai rồi, tên là Thọ, sinh năm 1977; hiện nay là bác sĩ bệnh viện đặc khu Côn Đảo. Năm 1982, sinh con trai thứ hai là Nghiệp, năm 1983 thì sinh một cô con gái. Đến giờ các con cũng lập gia đình, sinh sống gần đây. Cô chú có 6 đứa cháu nội ngoại. Vậy là nhà cô đến giờ có ba đời ở Côn Đảo rồi đó.

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

Cỏ xanh trên vết xước chiến tranh

"Cỏ xanh đời thép"của Tống Phước Bảo, viết về nữ điệp báo Nguyễn Thị Thảo - Sáu Thảo, là cuốn sách cố gắng trả lại hơi ấm của người, cho một thân phận đã đi qua chiến tranh như một ngọn cỏ mọc trên vùng đất nhiều lần cháy rụi. Từ giọt nước mắt của biên tập viên đầu tiên đọc bản thảo, cho đến những đêm tác giả bật băng ghi âm, ngồi một mình với lời kể của cô Sáu, cuốn sách được sinh ra trong thứ thinh lặng rất dài, rất sâu.

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Phía sau sự sụp đổ của “Đế chế Diddy”

Từng là ông trùm hip-hop, tài sản tỷ đô, tiệc tùng cùng sao hạng A, và rồi một ngày, tất cả sụp đổ, không phải vì một bản nhạc dở, mà vì những bí mật đen tối giấu kín suốt 4 thập kỷ. Đó là Sean "Diddy" Combs, người từng được ca tụng như "biểu tượng sống của giấc mơ Mỹ", nay đang là phạm nhân số 45388-509 ở nhà tù liên bang Fort Dix, New Jersey (Mỹ). Diddy đã tự hủy bằng những bí mật mà chính anh ta tạo ra. Đó không chỉ là việc một cá nhân sa ngã, mà là lời cảnh tỉnh cho cả Hollywood, nơi công lý thường chỉ lên tiếng sau khi nhạc đã tắt.

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Nhà văn Tô Giang: 30 tháng tù, những trang viết đau đớn và giải thưởng văn chương

Có những câu chuyện mà nếu chỉ đọc lướt, người ta dễ tưởng đó là kịch bản của một bộ phim tội phạm xuyên biên giới: một nhà báo trẻ rời quê hương với khát vọng đổi đời, rồi trượt dài vào những căn nhà trồng cần sa trên đất Úc và kết thúc bằng bản án lặng lẽ sau song sắt. Nhưng ở Tô Giang, bóng tối không phải dấu chấm hết.

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Nhà khoa học nặng lòng với quê hương

Ở tuổi gần 90, GS Trần Thanh Vân vẫn minh mẫn và mang nhiều tâm huyết với sự nghiệp khoa học của nước nhà. Hơn 30 năm trước, dù có một sự nghiệp đồ sộ và danh tiếng trong giới nghiên cứu khoa học thế giới, GS Trần Thanh Vân cùng vợ vẫn chọn quay về Việt Nam khi đó còn rất nhiều khó khăn để cống hiến.

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Tái sinh kỳ diệu nhờ phục hồi chức năng

Có nhiều trường hợp vì di chứng của tai nạn thương tích, đột quỵ, bệnh mãn tính… khiến cuộc đời họ những tưởng sẽ phải gắn chặt với xe lăn, giường bệnh, chịu cảnh tàn phế. Nhưng điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đã giúp họ có được sự tái sinh kỳ diệu.

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Ai là nguyên mẫu nhân vật trong bài hát “Hành quân xa”

Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ/ Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi/ Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước/ Đời chúng ta, đâu có giặc là ta cứ đi”… Ca từ giản dị, ngắn gọn, nhịp điệu tựa như bước chân đầy khí thế xung trận trong bài hát “Hành quân xa” do nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác năm 1953 đã trở thành hành khúc của người lính trong những năm kháng chiến chống Pháp.

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Chuyện nghề của một xạ thủ bắn tỉa quốc tế

Tham gia Đội tuyển Bộ Công an tại cuộc thi bắn tỉa quốc tế “Phong Nhẫn 2025”, Trung đoàn Đặc nhiệm - Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đóng góp 2 xạ thủ chủ lực thi đấu chính thức là Thiếu tá Phạm Hùng Trường và Đại úy Lê Văn Phương đã xuất sắc giành Huy chương vàng nội dung thi đấu đồng đội, phối hợp tác chiến.

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

NSND Phạm Thị Thành: Hoa hướng dương đã đi về phía mặt trời

Tôi vẫn gọi NSND Phạm Thị Thành là một bông hoa hướng dương, bởi bà đã sống một cuộc đời rực rỡ, tận hiến cho sân khấu - nghệ thuật nước nhà. Bà là một nữ đạo diễn đầu tiên của sân khấu Việt Nam đương đại. NSND Phạm Thị Thành đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 84, nhưng ánh hào quang bà để lại trên bầu trời sân khấu - nghệ thuật nước nhà sẽ vẫn còn…

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

“Chiến trường và quê hương” của lão tướng U100

95 tuổi đời, 75 tuổi Đảng, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai vẫn khỏe mạnh. Giọng nói sang sảng, tinh thần mẫn tiệp, chân bước chậm nhưng vững chãi, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tham gia nhiều sự kiện, hội thảo do Bộ Công an tổ chức.

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Robert Redford: Người định hình Hollywood

Ngày 16/9, đạo diễn kiêm diễn viên nổi tiếng người Mỹ Robert Redford đã qua đời ở tuổi 89 khi đang ngủ tại nhà riêng trên dãy núi Utah. Redford là "gã khổng lồ của điện ảnh Mỹ" và đã góp phần định hình Hollywood thập niên 1970 khi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền điện ảnh độc lập Mỹ khi đồng sáng lập Liên hoan phim Sundance - bệ phóng cho nhiều bộ phim nổi tiếng.

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Nhạc sĩ Dương Thụ: Những giấc mơ dài

Ông là một trong 4 gương mặt của “Bộ tứ sông Hồng”, cùng với nhạc sĩ Trần Tiến, nhạc sĩ Phó Đức Phương, nhạc sĩ Nguyễn Cường làm nên diện mạo của âm nhạc Việt Nam thập niên 90.