Theo tính toán của EVN, phần công suất vượt quá mức 2.000MW theo Quyết định 13 ngày 6/4/2020 của Thủ tướng Chính phủ từ dự án này khoảng 172MW. Ngoài ra, tại Ninh Thuận còn có 2 nhà máy điện mặt trời khác là Thiên Tân 1.2 với công suất 85MW và Thiên Tân 1.3 có công suất 41MW cũng đã có một phần công suất được đưa vào vận hành thương mại trước ngày 1/1/2021 nhưng đến nay chưa được áp mức giá bán điện nào, cũng như chưa có hướng dẫn của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phần công suất nằm ngoài gói 2.000MW điện mặt trời với giá ưu đãi mà Thủ tướng Chính phủ cho phép tỉnh Ninh Thuận được phát triển.
Để sử dụng phần công suất nằm ngoài gói ưu đãi, chưa có giá mua, bán điện này trong hơn 1 năm qua nhằm bổ sung nguồn điện, giảm thiệt hại cho nhà đầu tư, EVN đã kiến nghị Bộ Công Thương và Thủ tướng Chính phủ cho phép khai thác cho đến khi có cơ chế giá.
Tuy nhiên, ngày 18/10, Cục Điện lực và năng lượng tái tạo đã yêu cầu EVN thực hiện đúng quy định trong ký hợp đồng mua bán điện mặt trời. Nhận thấy việc huy động phần công suất chưa có cơ chế giá mua bán điện từ 3 nhà máy trên chưa đảm bảo cơ sở pháp lý, EVN đã làm việc với các nhà đầu tư để thông báo việc dừng khai thác phần công suất này.
Trước thiệt hại của nhà đầu tư điện mặt trời trên địa bàn, ngày 14/12, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận đã kiến nghị với Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Theo ông Trần Quốc Nam, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận, để đưa Ninh Thuận trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của cả nước theo Nghị quyết 115 của Chính phủ, trong bối cảnh EVN chưa cân đối được nguồn lực đầu tư các công trình truyền tải điện nhằm giải phóng 2.000MW điện mặt trời trên địa bàn để giảm thiệt hại cho hàng chục nhà đầu tư do phải giảm công suất phát…, Ninh Thuận đã trực tiếp làm việc với EVN, Bộ Công Thương, các cơ quan liên quan, cũng như báo cáo và được Thủ tướng Chính phủ đồng ý bổ sung nhà máy điện mặt trời quy mô công suất 450MW tại xã Phước Minh, huyện Thuận Nam vào quy hoạch điện VII kết hợp với trạm biến áp 500kV Thuận Nam cùng các tuyến dây 500kV, 220kV đấu nối vào hệ thống điện Quốc gia.
Công trình sẽ đưa vào vận hành đồng bộ trong năm 2020 từ nguồn vốn đầu tư do tư nhân đảm nhận. Tỉnh Ninh thuận đã chọn Trung Nam là nhà đầu tư thực hiện dự án với vốn đầu tư lên đến 12 nghìn tỷ đồng.
Trong đó hạng mục trạm biến áp 500kV Thuận Nam và các tuyến dây 500kV, 220kV đầu tư gần 2 nghìn tỷ đồng được nhà đầu tư tự bỏ vốn và bàn giao 0 đồng cho ngành điện để giải tỏa công suất cho các dự án điện gió, điện mặt trời trên địa bàn.
Đến nay, dự án đã đi vào hoạt động hơn 1 năm, đóng góp quan trọng cho việc giải tỏa công suất thông qua trạm biến áp 500kV và tuyến dây 500kV Thuận Nam - Vĩnh Tân với tổng quy mô công suất 1.800MW. Hiện nhà đầu tư vẫn đang chịu toàn bộ chi phí truyền tải hộ các dự án điện gió, điện mặt trời qua trạm biến áp và tuyến dây này.
Phản ánh khó khăn với Chính phủ và Bộ Công Thương, ông Nguyễn Tâm Thịnh, Chủ tịch HĐQT Trungnam Group cho biết, Dự án điện mặt trời Trung Nam 450MW là dự án đầu tư có điều kiện. Để được làm chủ dự án này, nhà đầu tư phải bỏ tiền làm hạ tầng truyền tải, sau đó bàn giao miễn phí cho Nhà nước.
Tuy vậy, tại thời điểm vận hành thương mại, dự án chỉ có 277MW nằm trong phạm vi 2.000MW điện mặt trời được Thủ tướng cho phép tỉnh Ninh Thuận phát triển và được hưởng giá bán điện ưu đãi 9,35 cent/kWh. Phần công suất còn lại đến nay chưa được xác định cơ chế giá. Theo phương án tài chính của dự án, Trungnam Group sẽ hoàn trả vốn vay cho các tổ chức tín dụng bằng doanh thu bán điện từ nhà máy điện mặt trời 450MW.
Thời gian qua phần công suất 172MW chưa xác định giá bán của dự án vẫn được huy động, dù chưa được EVN thanh toán nhưng các tổ chức tín dụng vẫn đồng hành, chia sẻ khó khăn với nhà đầu tư trước tình trạng dự án chưa đảm bảo doanh thu để trả nợ. Nay nếu EVN dừng huy động phần công suất này sẽ phá vỡ cam kết của nhà đầu tư với các tổ chức tín dụng cho vay vốn.
Dự án đối mặt với khó khăn trong trả nợ vốn vay do không được huy động hết công suất, công trình Trạm biến áp và tuyến dây 500kV đi liền với dự án điện mặt trời này chắc chắn cũng sẽ bị ảnh hưởng do nhà đầu tư không bố trí được kinh phí để vận hành, duy trì hoạt động.
Để gỡ khó cho công trình Trạm biến áp và tuyến dây 500kV đầu tiên do tư nhân tham gia đầu tư trên, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Ninh Thuận đã đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Chính phủ cùng các bộ, ngành xem xét tiếp tục huy động, không cắt giảm phần công suất 172MW chưa có cơ chế giá của dự án.
Đồng thời bổ sung cơ chế giá bán điện không ưu đãi, ở mức 7,09 cent/kWh cho phần công suất chưa có cơ chế giá của dự án. Do đó, việc tháo gỡ khó khăn cho dự án điện mặt trời đi kèm công trình hạ tầng truyền tải điện trên không chỉ giúp nhà đầu tư, mà còn góp phần hỗ trợ cho hàng chục nhà máy điện gió, điện mặt trời ở khu vực Ninh Thuận, Bình Thuận đảm bảo công suất phát và phương án sản xuất kinh doanh.
Cú hích cho điện sạch từ trạm biến áp và tuyến dây 500 kV đầu tiên do tư nhân thực hiện 
