Trong tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam, công tác lý luận luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng; đồng thời là cơ sở khoa học để hoạch định chủ trương, đường lối, chính sách phù hợp với yêu cầu thực tiễn.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế. Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi”; “Làm mà không có lý luận thì không khác gì đi mò trong đêm tối, vừa chậm chạp vừa hay vấp váp”.
Từ đó, Người chỉ rõ giáo dục lý luận chính trị (LLCT) góp phần đấu tranh, chống lại những thói hư tật xấu, khắc phục chủ nghĩa cá nhân; xây dựng thế giới quan, phương pháp luận khoa học, bồi đắp phẩm chất, lý tưởng cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên; là một trong những điều kiện căn cốt để xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, đủ sức lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi.
Ngày 6/1/2026, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Quy định số 396-QĐ/TW quy định về trường chính trị chuẩn. Trong đó, nêu rõ những tiêu chí cần phải đạt được của một trường chính trị chuẩn ở các mức cụ thể, đáng chú ý là nhóm tiêu chí về chất lượng đội ngũ giảng viên giảng dạy LLCT. Những tiêu chí về trình độ chuyên môn và học vị; phẩm chất chính trị, đạo đức và lập trường; năng lực sư phạm và phương pháp giảng dạy; năng lực nghiên cứu khoa học và thực tiễn được xác định cụ thể, rõ ràng, có định lượng.
Gần đây nhất, nhiều chỉ thị, nghị quyết được ban hành góp phần bổ sung, cụ thể hóa yêu cầu, trách nhiệm đối với giảng viên LLCT như: Chỉ thị số 07-CT/TW, ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới”; Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư về “tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới”.
Tiếp đó, từ ngày 20 - 24/7/2026, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã họp, thảo luận, thông qua 5 nghị quyết, 2 quyết định, 2 kết luận. Ngày 28/7/2026 thay mặt Trung ương, Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư đã ký ban hành Nghị quyết số 18-NQ/TW về “Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển”; Nghị quyết số 19-NQ/TW về “Đổi mới mô hình phát triển Việt Nam”; Nghị quyết số 20-NQ/TW về “Xây dựng và phát triển Việt Nam thành quốc gia biển mạnh”; Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; Nghị quyết số 22-NQ/TW về “Chiến lược An ninh quốc gia”…
Liền sau đó, ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TW về “Phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới”; Hướng dẫn số 04-HD/BTGTW, ngày 27/8/2026 về “Nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền, triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị”.
Điều này càng khẳng định, trong kỷ nguyên phát triển mới, vai trò, trách nhiệm của đội ngũ giảng viên giảng dạy, đào tạo LLCT rất quan trọng, được thể hiện cụ thể trên một số luận điểm sau:
Thứ nhất, giảng viên LLCT là đảng viên tiên phong, gương mẫu nhất, trực tiếp kế thừa, truyền bá và chuyển hóa nền tảng tư tưởng của Đảng thành nhận thức, niềm tin, bản lĩnh chính trị và phương pháp luận cho người học. Đồng thời, giảng viên giảng dạy lý luận chính trị phải đảm bảo giữ vững nguyên tắc và kỷ luật phát ngôn; trong đó phải giảng dạy chính xác các chủ trương, đường lối theo các văn kiện, nghị quyết của Đảng, không lồng ghép ý kiến chủ quan cá nhân.
Thứ hai, đội ngũ giảng viên LLCT là lực lượng xung kích bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Họ vừa là giảng viên, vừa là báo cáo viên, tuyên truyền viên tích cực, góp phần truyền bá chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, củng cố lập trường tư tưởng, bản lĩnh chính trị cho học viên, đồng thời lan tỏa những thông điệp tích cực đến với người dân. Do vậy, họ cần nắm vững âm mưu, phương thức, thủ đoạn chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng, để chủ động đi đầu, xung kích trong bảo vệ nền tảng của Đảng, đấu tranh làm thất bại các quan điểm sai, trái, thù địch ngay trong giảng dạy LLCT theo tinh thần chỉ đạo tại Kết luận số 89-KL/TW, ngày 25/7/2024 của Bộ Chính trị về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW.
Thứ ba, đội ngũ giảng viên LLCT trở thành lực lượng trực tiếp tham gia nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và tư vấn chính sách. Theo chuyên môn, chuyên ngành được đào tạo, giảng viên LLCT thực hiện hoạt động nghiên cứu, khảo sát, đánh giá thực trạng, tổng kết những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn, nhất là thực tiễn ở địa phương, qua đó rút ra những bài học kinh nghiệm, nhận diện xu hướng vận động và từng bước khái quát thành những luận điểm, kết luận có giá trị lý luận. Đây là quá trình vận động biện chứng trong mối quan hệ lý luận – thực tiễn – lý luận.
Thứ tư, đội ngũ giảng viên LLCT trực tiếp quyết định chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: “huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”; “Nhiệm vụ giáo dục rất quan trọng và vẻ vang, vì nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục…Không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế văn hoá. Trong việc đào tạo cán bộ, giáo dục là bước đầu... Bởi vì cách mạng là một nghề. Làm nghề gì cũng phải học, làm nghề gì phải thông thạo nghề đó”.
Tựu trung lại, với tri thức lý luận sâu sắc và kinh nghiệm thực tiễn tích lũy từ quá trình giảng dạy - nghiên cứu, đội ngũ giảng viên LLCT có trách nhiệm đảm nhiệm hiệu quả vai trò, nhiệm vụ của: Người giảng dạy – người nghiên cứu – người tham mưu, tư vấn về công tác tư tưởng, lý luận – người truyền bá nền tảng tư tưởng của Đảng – người viết bài đấu tranh bảo vệ Đảng và Nhà nước. Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, nhiều vấn đề lý luận - thực tiễn mới nảy sinh đòi hỏi phải có sự tổng kết, nghiên cứu để kịp thời điều chỉnh chủ trương, chính sách. Giảng viên LLCT, bằng sự nhạy bén và tâm huyết khoa học của mình, đang góp phần đưa tri thức lý luận gắn liền thực tiễn, phục vụ đắc lực sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Trước những yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, để xứng đáng với trọng trách “người gieo hạt giống đỏ” cho Đảng, phát huy hơn nữa vai trò của giảng viên LLCT trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, cần tập trung vào các giải pháp trọng tâm, đột phá với phương châm nâng tầm năng lực, mở rộng không gian và đổi mới cơ chế. Cụ thể:
Một là, nâng tầm năng lực của đội ngũ giảng viên giảng dạy LLCT. Coi đây là khâu then chốt để phát huy đầy đủ vai trò truyền bá, bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng của Đảng. Các trường chính trị cần thay đổi tư duy tiếp cận để định vị vị thế, vai trò của một giảng viên LLCT là người thầy giỏi trong kỷ nguyên mới không chỉ “nói đúng lý luận”, mà còn phải giải thích được thực tiễn bằng lý luận và từ thực tiễn phát triển lý luận.
Hai là, nêu cao tinh thần đổi mới, sáng tạo, gắn với kỷ luật thực thi và hiệu quả, kiến tạo phát triển vì lợi ích chung. Đội ngũ giảng viên LLCT trực tiếp tham gia biến Nghị quyết của Đảng thành hiện thực sinh động truyền cảm hứng, khát vọng cống hiến cho phong trào thi đua yêu nước.
Ba là, chủ động đưa hoạt động giảng dạy, nghiên cứu và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ giảng đường ra thực tiễn và hoạt động sôi nổi trên môi trường số. Mỗi giảng viên LLCT cần đổi mới nhận thức, tích cực tham gia sản xuất nội dung số và xây dựng cơ sở dữ liệu lớn phục vụ đào tạo, bồi dưỡng.
Thiếu tá Tạ Quang Quyết, giảng viên Khoa Nghiệp vụ cơ bản, Học viện Chính trị CAND một trong hai đại diện của Đảng bộ Công an Trung ương tham gia Hội thi Báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi khu vực I năm 2026 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức.
Bên cạnh đó, cần gắn hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng với nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn, để mỗi bài viết, mỗi công trình, mỗi sản phẩm truyền thông không chỉ dừng lại ở việc phản bác mà còn góp phần giải thích, thuyết phục và lan tỏa giá trị. Ví dụ, với phong trào thi đua Ba nhất “Trung thành nhất - Kỷ luật nhất - Gần dân nhất”, giảng viên LLCT không đơn thuần là người truyền đạt kiến thức, mà đóng vai trò là hạt nhân định hướng tư tưởng, tấm gương mẫu mực và cầu nối thực tiễn giúp biến các khẩu hiệu thi đua thành hành động tự giác của học viên.
Bốn là, đổi mới cơ chế phát huy và trọng dụng đội ngũ giảng viên LLCT. Để làm tốt việc này cần đổi mới cách đánh giá giảng viên theo hướng thực chất, không chỉ dựa vào số giờ giảng, số lượng đề tài hay bài viết, mà quan tâm hơn đến chất lượng đào tạo, giá trị của công trình nghiên cứu, khả năng tổng kết thực tiễn, tư vấn chính sách và sức lan tỏa của các hoạt động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Năm là, xây dựng môi trường học thuật dân chủ, kỷ cương, tôn trọng tranh luận khoa học và khuyến khích tư duy sáng tạo. Đề cao phương pháp “đồng kiến tạo” trong giảng dạy LLCT nhằm dịch chuyển căn bản vai trò của người học từ “thụ hưởng thụ động” sang “chủ thể chủ động tham gia xây dựng bài học”.
Sáu là, tích cực, chủ động tự học tập suốt đời, nâng cao trình độ chuyên môn, phương pháp giảng dạy hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ mới, chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả giảng dạy LLCT. Đặc biệt chú trọng thực hiện tốt phương châm “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả” theo tinh thần Nghị quyết số 25-NQ/TW, ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về “Chiến lược công tác tư tưởng trong tình hình mới”. Chuyển hóa phương châm thành động lực phấn đấu, hành động.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Có gì vẻ vang hơn là nghề đào tạo những thế hệ sau này tích cực góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản?”. Những lời căn dặn đó vừa khẳng định vị trí, ý nghĩa cao quý của nghề giáo, vừa đặt lên vai mỗi giảng viên LLCT trách nhiệm lớn lao đối với sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ của Đảng. Vì vậy, mỗi giảng viên LLCT phải không ngừng tu dưỡng, học tập, nghiên cứu, đổi mới và nêu gương; tận tâm với từng bài giảng, trách nhiệm với từng người học, để mỗi giờ lên lớp không chỉ truyền đạt tri thức mà còn bồi đắp bản lĩnh, niềm tin và khát vọng cống hiến.
Đối với lực lượng CAND, một lực lượng luôn tiên phong, gương mẫu “đi bước trước”, trách nhiệm, vai trò của đảng viên, giảng viên giảng dạy, đào tạo LLCT vô cùng lớn. Trước yêu cầu, nhiệm vụ của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới, đội ngũ giảng viên LLCT CAND càng phải gương mẫu đi đầu, tích cực thi đua “Ba nhất”, nỗ lực đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
