Khi ghe cào bay đi qua, không một loại thủy hải sản nào sống sót. Không những vậy, những vật cản, kể cả ngư cụ của những người dân đang đánh bắt khai thác trên biển cũng bị cào bay mất. Ngư dân Huỳnh Văn Ninh (ngụ xã Long Đức, TP Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh, chuyên hành nghề lưới rê và được phép hoạt động ở vùng biển tuyến lộng - tức vùng biển cách bờ từ 6 đến 24 hải lý) là một trong những nạn nhân của ghe cào bay.
Chỉ trong vòng chưa đầy 1 tháng, tàu cá của ông Ninh đã hai lần bị ghe cào bay cào mất đi gần 500 sải lưới. Khoảng 20h ngày 7/3, tàu cá của ông Huỳnh Văn Ninh (mang số hiệu TV 6229TS) đang hành nghề lưới tại vùng biển Ba Động, thuộc vùng biển huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh thì bị phương tiện mang số hiệu KG - 90104 TS của tỉnh Kiên Giang cào vào lưới đang thả.
Hậu quả, khoảng 100 mét lưới, trị giá hơn 12 triệu đồng bị cào đứt và phương tiện KG 90104 TS đã bỏ chạy, không quay lại để khắc phục hậu quả. Tiếp đó, lúc 7h ngày 25-3, khi đang đánh bắt tại vùng biển Ba Động (xã Trường Long Hòa, huyện Duyên Hải), tàu cá của ông Ninh bị đôi tàu cá Thiện Minh của tỉnh Bến Tre mang số hiệu BT 95267 TS hành nghề cào bay, cào mất đi hơn 300 mét lưới và bỏ chạy.
Ông Huỳnh Văn Ninh, bức xúc: "Chúng tôi thường xuyên gặp ghe cào khi đang đánh cá. Cào bay thường đi 2 chiếc, kéo 1 miệng lưới từ 300 đến 500 mét. Khi gặp nó thì mình cũng ra ám hiệu là có lưới dưới biển, rồi ngăn cản nó không được đi vào vùng biển mình đã thả lưới. Thế nhưng người điều khiển các phương tiện bất chấp, cào luôn cả lưới của chúng tôi. Chỉ trong vòng chưa đầy 1 tháng, chúng tôi bị kéo mất gần 500 mét lưới, trị giá gần 50 triệu đồng".
Từ ngày 6/5 đến 11/5, Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản tổ chức phối hợp cùng các cơ quan Thanh tra nông nghiệp, lực lượng Bộ đội Biên phòng tổ chức tuần tra, kiểm tra các phương tiện đánh bắt thủy sản ở các vùng biển phía Tây Nam.
Qua kiểm tra 971 phương tiện đang đánh bắt thủy sản trên biển thì có 237 phương tiện vi phạm về chứng chỉ thuyền, máy trưởng, đăng ký, đăng kiểm. Đặc biệt có đến 150 trường hợp vi phạm về giấy phép khai thác thủy sản, trong đó có vi phạm về hoạt động sai tuyến, tức cào bay.
Thực trạng ghe cào bay hoạt động sai tuyến, vi phạm các qui định về đánh bắt thủy sản tại Nghị định 123 được Chính phủ ban hành ngày 27/10/2006, gây thiệt hại về tài sản cho các ngư dân hoạt động ven bờ (tuy chưa thiệt hại về tính mạng) đã được rất nhiều ngư dân hoạt động ở tuyến ven bờ lên tiếng từ lâu.
Thế nhưng để tuần tra, kiểm soát số ghe cào bay này đang là một nan giải đối với nhiều địa phương. Bởi, việc tuần tra kiểm soát còn dựa vào phương tiện như tàu kiểm ngư, ca nô chuyên dụng có công suất máy lớn, đủ khả năng hoạt động trong điều kiện sóng gió cấp 5, cấp 6 trở lên. Thế nhưng, hiện nay hầu hết các lực lượng này chưa được trang bị phương tiện đúng tiêu chuẩn.
Ngay cả Trà Vinh, Thanh tra NN&PTNT tỉnh Trà Vinh, hiện chỉ có 1 tàu kiểm ngư, công suất máy chỉ 370 mã lực (tàu composit) và 1 ca nô 100 mã lực, chưa kể kinh phí tuần tra. Với phương tiện được trang bị như vậy thì không thể ra biển khi gặp gió cấp 4 trở lên. Trong khi các phương tiện họat động cào bay có công suất rất lớn.
Ngoài ra, còn nhiều khó khăn chưa thống nhất như công tác phối hợp tuần tra, giải quyết tranh chấp trên biển giữa các địa phương... Các phương tiện cào bay thường hoạt động vào ban đêm, trời tối nên khó khăn trong kiểm tra, kiểm soát.
Có thể nói, tình trạng ghe cào bay hoạt động, gây thiệt hại về tài sản cho nhiều phương tiện đánh bắt thủy sản ven bờ đã gây bức xúc cho bà con ngư dân trong tỉnh Trà Vinh. Thế nhưng, tình trạng này sẽ vẫn còn tiếp diễn nếu như các cơ quan chuyên ngành chưa có giải pháp tích cực để ngăn chặn những sai phạm chủ phương tiện ghe cào bay chấn chỉnh tình trạng này
