Phòng QL XNC Công an TP Hồ Chí Minh nhận thấy việc NNN quá hạn cư trú gia tăng xuất phát từ những nguyên nhân chủ yếu như sau: bất cẩn, sơ suất mất giấy tờ; do nhận thức còn hạn chế không nắm rõ thời hạn tạm trú được cấp khi nhập cảnh...
Một số trường hợp chủ cơ sở lưu trú cập nhật thông tin khai báo tạm trú trên hệ thống phát hiện NNN quá hạn tạm trú nhưng không thông báo đến Công an địa phương mà hướng dẫn đến trình diện tại Phòng QL XNC để xử lý; một số trường hợp phát sinh do yếu tố khách quan như điều trị bệnh, tai nạn, mất giấy tờ…
Các hành vi vi phạm về cư trú quá hạn sẽ bị xử lý nghiêm, có thể bị xử phạt hành chính với mức tiền lên đến 40 triệu đồng, tùy theo số ngày vi phạm. Đối với cá nhân bảo lãnh cho NNN cư trú quá hạn, mức phạt tối đa là 25 triệu đồng; trường hợp tổ chức vi phạm sẽ bị xử phạt gấp đôi. Các trường hợp quá hạn từ 16 ngày trở lên còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là trục xuất khỏi Việt Nam.
Cơ quan chức năng khuyến cáo các tổ chức, cá nhân liên quan, NNN cần lưu ý các nội dung như sau: NNN khi nhập cảnh vào Việt Nam cần thực hiện đầy đủ thủ tục tại các cửa khẩu quốc tế, đồng thời kiểm tra kỹ thời hạn tạm trú được cấp. Việc khai báo tạm trú tại cơ sở lưu trú cần được thực hiện kịp thời, đầy đủ, đúng quy định; NNN phải chủ động làm thủ tục xuất cảnh hoặc gia hạn tạm trú trước khi hết thời hạn lưu trú.
Đối với các trường hợp đã quá hạn tạm trú, cơ quan chức năng đề nghị NNN nhanh chóng đến trình diện tại Cơ quan Công an nơi cư trú hoặc Phòng QL XNC Công an tỉnh, thành phố để được hướng dẫn giải quyết theo quy định.
Chủ cơ sở lưu trú phải chấp hành nghiêm quy định về khai báo tạm trú cho NNN quy định tại Điều 33 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của NNN tại Việt Nam. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của NNN tại Việt Nam, chủ cơ sở lưu trú phải kịp thời thông báo cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại điểm đ, khoản 7, điều 21, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Thời gian qua, số lượng NNN vi phạm tự nguyện đến cơ quan chức năng trình diện và đề xuất được xử lý vi phạm hành chính do quá hạn cư trú trên địa bàn TP Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận có xu hướng gia tăng, nhất là thời điểm sau dịp Tết Nguyên đán 2026.
Phần lớn các trường hợp này đều sử dụng giấy miễn thị thực 5 năm, nhưng lại vi phạm do nhầm lẫn trong cách hiểu và sử dụng loại giấy tờ này. Theo quy định, giấy miễn thị thực 5 năm chỉ có giá trị sử dụng trong 5 năm, cho phép NNN nhập cảnh nhiều lần vào Việt Nam. Tuy nhiên, mỗi lần nhập cảnh, người mang giấy này chỉ được tạm trú tối đa 180 ngày (6 tháng).
Thực tế, nhiều NNN lại hiểu rằng có giấy miễn thị thực 5 năm đồng nghĩa với việc được ở liên tục 5 năm tại Việt Nam. Chính sự hiểu sai này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc ở quá thời hạn tạm trú mà không hay biết.
Khi nhập cảnh vào Việt Nam, lực lượng chức năng sẽ đóng dấu xác nhận ngày nhập cảnh và thời hạn tạm trú cụ thể. Tuy nhiên, một số người không chú ý kiểm tra dấu nhập cảnh hoặc không hiểu rõ nội dung ghi trên dấu, dẫn đến việc không theo dõi thời hạn lưu trú hợp pháp của mình.
Một bộ phận NNN đã nhiều lần nhập cảnh bằng giấy miễn thị thực nên phát sinh tâm lý chủ quan, cho rằng không cần thực hiện thủ tục gì thêm. Trong khi đó, để tiếp tục ở lại Việt Nam hợp pháp, NNN cần xuất cảnh trước khi hết hạn 180 ngày hoặc làm thủ tục gia hạn tạm trú theo quy định. Việc không thực hiện các bước này dẫn đến vi phạm hành chính.
TP Hồ Chí Minh: Người nước ngoài đến xử lý quá hạn tạm trú gia tăng 
Hỗ trợ người nước ngoài gia hạn tạm trú do ảnh hưởng xung đột Trung Đông 
Tăng cường công tác quản lý người nước ngoài, giữ vững ổn định địa bàn 
