Theo tìm hiểu của chúng tôi, ngày 19/7/2007, ông Hành và vợ (bà Trần Thị Hằng) có cho ông Lê Ngọc Bình, bà Trần Thị Bạch Yến, thường trú tại số nhà 94, Phạm Viết Chánh, phường 19, quận Bình Thạnh (TP Hồ Chí Minh) vay số tiền hơn 8 tỷ đồng với lãi suất 2%/tháng. Đổi lại, ông Bình, bà Yến giao cho ông Hành, bà Hằng các giấy tờ (bản chính) liên quan đến căn nhà 94, Phạm Viết Chánh, phường 19, quận Bình Thạnh gồm: Giấy chứng nhận quyền sử dụng nhà ở và quyền sử dụng đất ở ; thông báo nộp lệ phí trước bạ nhà, đất; thông báo nộp tiền SDĐ; bản vẽ sơ đồ nhà ở, đất ở; bản đồ hiện trạng vị trí bổ túc hồ sơ xin chứng nhận quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở.
Do ông Bình và bà Yến không thanh toán tiền vay của ông Hành, bà Hằng theo đúng thỏa thuận, ông Hành, bà Hằng kiện ông Bình và bà Yến ra tòa án quận Bình Thạnh. Tại quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự ngày 24/6/2011 của tòa án quận Bình Thạnh thì ông Bình, bà Yến cam kết trả hết nợ cho ông Hành, bà Hằng hơn 8 tỷ đồng theo phương thức: ngày 30/8/2011 trả 6,5 tỷ đồng, ngày 30/11/2011 trả 500 triệu đồng, ngày 29/2/2012 trả 500 triệu đồng, ngày 30/5/2012 trả 500,8 triệu đồng và ông Hành, bà Hằng không yêu cầu tính lãi với số tiền cho vay. Đồng thời, ngày 30/8/2011 ông Hành, bà Hằng phải trả lại cho ông Bình, bà Yến các giấy tờ (bản chính) liên quan đến căn nhà 94, Phạm Viết Chánh, phường 19, quận Bình Thạnh. Tuy nhiên ông Bình, bà Yến không trả nợ cho ông Hành, bà Hằng; ngược lại ông Hành, bà Hằng cũng không trả lại các giấy tờ (bản chính) liên quan đến căn nhà 94, Phạm Viết Chánh, phường 19 (quận Bình Thạnh) như đã cam kết…
Trong khi đó, Chi cục THADS quận Bình Thạnh đang tổ chức thi hành một số bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật đối với ông Bình và bà Yến phải trả nợ cho nhiều người khác với tổng số tiền trên 25,041 tỷ đồng và nộp án phí 250,5 triệu đồng. Do ông Bình, bà Yến không tự nguyện thi hành án (THA) nên ngày 29/3/2011, chấp hành viên ra quyết định cưỡng chế THA bằng biện pháp kê biên tài sản là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại số 94 Phạm Viết Chánh, phường 19 (quận Bình Thạnh) của ông Bình và bà Yến để xử lý THA cho những người được THA đã có đơn yêu cầu tính đến thời điểm có quyết định cưỡng chế, trong số này không có đơn của ông Hành, bà Hằng.
Ngày 8/9/2011 chấp hành viên ký hợp đồng bán đấu giá tài sản (BĐGTS) với Trung tâm dịch vụ BĐGTS TP Hồ Chí Minh với giá khởi điểm: 13 tỷ 128 triệu đồng. Do không có khách hàng đăng ký mua tài sản, nên chấp hành viên đã 10 lần ra quyết định giảm giá và ký hợp đồng sửa đổi hợp đồng BĐGTS lần thứ 10 ngày 25/7/2013. Ngày 4/9/2013, Trung tâm dịch vụ BĐGTS TP Hồ Chí Minh tổ chức bán đấu giá công khai tài sản là nhà và đất số 94 Phạm Viết Chánh, phường 19 (quận Bình Thạnh) do ông Bình và bà Yến đứng tên chủ sở hữu. Kết quả ông Nguyễn Văn Tuấn đã trúng giá với giá mua tài sản là 8 tỷ 118 triệu đồng.
Tại sao giấy tờ nhà, đất (bản chính) nhà 94 Phạm Viết Chánh, phường 19 (quận Bình Thạnh) của ông Bình và bà Yến đang được ông Hành và bà Hằng giữ, nhưng Chi cục THADS quận Bình Thạnh vẫn tiến hành cưỡng chế THA và BĐGTS có làm sai quy định của pháp luật không?
Tại khoản 1, khoản 2, Điều 323, Luật Dân sự quy định: “… Giao dịch bảo đảm là giao dịch dân sự do các bên thoả thuận hoặc pháp luật quy định về việc thực hiện biện pháp bảo đảm được quy định tại khoản 1 Ðiều 318 của Bộ luật này. Việc đăng ký giao dịch bảo đảm được thực hiện theo quy định của pháp luật về đăng ký giao dịch bảo đảm. Việc đăng ký là điều kiện để giao dịch bảo đảm có hiệu lực chỉ trong trường hợp pháp luật có quy định”. Như vậy, việc ông Bình và bà Yến giao giấy tờ nhà cho ông Hành và bà Hằng không được xem là biện pháp bảo đảm thực hiện giao dịch vay tài sản vì các bên không thực hiện đúng quy định về giao dịch bảo đảm.
Tính đến ngày chấp hành viên ra quyết định cưỡng chế THA (29/3/2011) để xử lý THA cho những người được THA đã có đơn yêu cầu có 4 quyết định. Cụ thể: Quyết định THA số 405/QĐ-THA ngày 18/1/2010; Quyết định THA số 1327/QĐ-THA ngày 16/3/2011; Quyết định THA số 1411/QĐ-THA ngày 29/3/2011 và Quyết định THA số 1412/QĐ-THA ngày 29/3/2011 ông Bình và bà Yến phải trả nợ với tổng số tiền 12.003.332.000 đồng. Vì số tiền bán tài sản cưỡng chế thu được 8 tỷ 118 triệu đồng (sau khi trừ án phí, chi phí BĐGTS và thuế theo quy định) sẽ chia cho 4 quyết định THA trên theo tỷ lệ số tiền mà họ được THA không có ông Hành, bà Hằng.
Ngày 3/10/2011, ông Hành và bà Hằng có đơn yêu cầu THA và ngày 4/10/2011, Chi cục trưởng Chi cục THADS quận Bình Thạnh ban hành quyết định THA số 42/QĐ-CCTHA cho ông Hành và bà Hằng.
Theo điểm b, khoản 2 điều 47 Luật THADS: “… Số tiền THA thu theo quyết định cưỡng chế THA nào thì thanh toán cho những người được THA đã có đơn yêu cầu tính đến thời điểm có quyết định cưỡng chế đó. Số tiền còn lại được thanh toán cho những người được THA theo các quyết định THA khác tính đến thời điểm thanh toán….”.
Do số tiền bán tài sản cưỡng chế thu được 8 tỷ 118 triệu đồng (chưa trừ án phí, chi phí BĐGTS và thuế theo quy định) ít hơn số tiền phải THA của 4 quyết định trên; do đó những người được THA có đơn yêu cầu THA sau thời điểm kê biên ngày 29/3/2011 sẽ không được thanh toán. Ông Lê Minh Hành và bà Trần Thị Hằng thuộc trường hợp này