Tình báo Pakistan trong cuộc chiến chống khủng bố

Nói rằng ISI không hợp tác trong cuộc chiến chống khủng bố do Mỹ phát động là không đúng. Hàng trăm phần tử khủng bố quan trọng đã bị giết chết hay bắt giữ ở Pakistan, trong đó có thủ lĩnh chiến dịch của Al-Qaeda là Khaled Sheikh Mohamed được giao cho Mỹ. CIA cũng thừa nhận 80% các thông tin tình báo đáng tin cậy về bọn khủng bố hoạt động ở Pakistan là do ISI cung cấp.

08/08/2010 13:15

Vai trò của ISI trong sự ủng hộ Taliban và Al-Qaeda

Một sự thật thấy rõ là ISI, Cơ quan Tình báo Pakistan, đóng một vai trò hết sức quan trọng trong thập niên 80 thế kỷ XX, với sự ủng hộ trực tiếp các phong trào kháng chiến chống sự hiện diện của Liên Xô ở Afghanistan.

Vào lúc đó, một đơn vị đặc biệt được thành lập với trách nhiệm theo dõi sát Afghanistan , chỉ huy đơn vị này là Đại tá Mohammed Yusaf. Người Mỹ ủng hộ kháng quân Afghanistan bằng cách sử dụng ISI làm lá chắn và tổ chức huấn luyện ngay tại Mỹ một số sĩ quan Pakistan về các kỹ thuật đánh du kích.

Thông qua ISI, người Mỹ cũng tài trợ và cung cấp vũ khí cho quân du kích Afghanistan chống lại quân đội Liên Xô. Trong số các thủ lĩnh quân sự được hưởng sự hỗ trợ gián tiếp từ Mỹ này có Jalaluddin Haqqani và Gulbuddin Hekmatyar, kể cả chỉ huy huyền thoại Massoud. ISI cũng tham gia huấn luyện hơn 10.000 chiến binh, những người sau này quay trở lại Afghanistan . Tuy nhiên, sứ mạng của ISI ở Afghanistan vẫn không kết thúc sau khi quân đội Liên Xô rút khỏi nước này vào năm 1989.

Thật ra, nếu như lúc đó quốc tế không còn quan tâm đến Afghanistan nữa, thì ISI vẫn tiếp tục hoạt động ở nước này để cố gắng dựng nên một chế độ ổn định và thân thiện với Islamabad. Một bước ngoặt quan trọng đầu tiên xảy ra năm 1994.

Do lo ngại tình trạng mất ổn định có thể làm sinh ra những thủ lĩnh quân sự không hành động có lợi cho Islamabad, ISI bắt đầu trực tiếp ủng hộ Taliban trong cuộc tranh giành quyền lực và giúp họ duy trì sức mạnh tại Afghanistan . Trong khuôn khổ chiến dịch này, năm 2001, ISI đã trục xuất Hamid Karzai ra khỏi nơi ẩn náu của ông ta ở Pakistan vì lý do là nhân vật này đối đầu quyết liệt với Taliban. Hành động này của Pakistan một phần giải thích được mối oán giận của Hamid Karzai đối với Islamabad nói chung, và nhất là với ISI hiện nay.

Bước ngoặt quan trọng thứ hai xảy ra sau ngày 11/9/2001. Lúc đầu, ISI và tình báo Arập Xêút kêu gọi Taliban giao nộp Osama bin Laden. Nhưng giáo chủ Omar đã thẳng thừng từ chối. Vào thời gian đó Tổng thống Musharraf quyết định tham gia toàn diện vào "cuộc chiến chống khủng bố" bên cạnh người Mỹ.

Hành động đầu tiên của Musharraf là loại bỏ mọi nhân vật cốt cán của ISI - gồm Tổng giám đốc cơ quan là Trung tướng Mahmud Ahmed - có tiếng là cảm tình với Taliban. Tuy nhiên, những quan chức tình báo cao cấp bị cho về hưu của ISI vẫn tiếp tục ngấm ngầm ủng hộ Taliban. Các mạng lưới tình báo được tạo ra trước kia vẫn tiếp tục hoạt động bên ngoài sự kiểm soát của Islamabad . Thậm chí những mạng lưới này còn được tăng cường và chống lại quyền lực Islamabad rất hiệu quả.

Mặt khác, một số nhân viên ISI thoát khỏi cuộc thanh trừng tiếp tục bí mật cộng tác với những đồng nghiệp cũ bị phế truất của họ và cuộc chiến của họ lúc này chuyển sang chống Tổng thống Musharraf hơn là đối đầu với các lực lượng liên minh ở Afghanistan . Trong khi đó Taliban và đồng minh Al-Qaeda nhận thấy họ dễ dàng phát triển ảnh hưởng ở Pakistan hơn là ở Afghanistan . Hồi giáo cực đoan ngày càng lớn mạnh ở Pakistan và đỉnh điểm là cuộc nổi loạn Thánh đường Đỏ tháng 7/2007.

Tuy nhiên, sự hợp tác chặt chẽ của Pakistan đối với Mỹ đã gây mất lòng tin một bộ phận dân chúng Pakistan kiên quyết chống Mỹ và sự hiện diện của quân đội nước ngoài trên mảnh đất của họ.

Ngoài ra, chính quyền Islamabad cũng thừa nhận rằng, một số phần tử riêng biệt của ISI đã "hành động trái ngược lại với chính sách chính thức". Thậm chí một số người của ISI còn chuyển giao cho Taliban những thông tin tình báo chiến lược quan trọng. Có thể thấy rõ là 3 đợt thanh lọc nhằm vào ISI dường như vẫn chưa đủ.

Vụ tấn công tòa đại sứ Ấn Độ ở Kabul là một chiến dịch của ISI?

Ngày 7/7/2008, tòa đại sứ Ấn Độ ở Kabul là mục tiêu của một cuộc tấn công khủng bố làm cho 58 người chết - trong đó có tùy viên quân sự Ấn Độ - và 141 người khác bị thương. Và ISI bị người Ấn Độ, Mỹ, Anh và chính quyền Afghanistan nghi ngờ đứng sau vụ tấn công này.

Nếu đúng như vậy, vụ tấn công khủng bố này là một phần trong cuộc chiến tranh bí mật mà người Pakistan tiến hành chống lại Ấn Độ để giành lại phần lãnh thổ Jammu và Kashmir ở miền Bắc Ấn Độ.

Tuy nhiên, chiếc xe gài bom tấn công tòa đại sứ Ấn Độ lại không mang dấu hiệu đặc trưng của ISI - cơ quan tình báo không hề sử dụng chiến thuật "đánh bom liều chết" trong cuộc xung đột giữa Afghanistan và Liên Xô.

Thực ra, tổ chức Hezollah ở Liban, theo những chỉ dẫn của Tehran, đã huấn luyện cho những chiến binh Al-Qaeda đầu tiên kỹ thuật đánh bom liều chết trong những năm 1993-1996. Nếu như Islamabad thật sự lo ngại trước những mối quan hệ chính trị, kinh tế và văn hóa ngày càng phát triển giữa Ấn Độ và Afghanistan, thì giả thuyết cho rằng, tình báo Pakistan đứng đằng sau vụ tấn công khủng bố nhắm vào tòa đại sứ Ấn Độ ở Kabul là rất hợp lý.

Chắc chắn trước khi xảy ra vụ tấn công, CIA đã biết được những cuộc nói chuyện qua điện thoại giữa các nhân viên của ISI với các thành viên của nhóm khủng bố.

Ngoài ra, người ta cũng biết ISI luôn có mối quan hệ với mạng lưới của Jalaluddin Haqqani - một trong những thủ lĩnh tối cao của chiến binh Taliban, tổ chức nhận trách nhiệm về vụ tấn công tòa đại sứ. Nếu ISI từng giúp đỡ Taliban trong quá khứ, thì đó không phải là chính sách hiện nay của cơ quan tình báo này.

Tuy nhiên, ISI không thể bỏ qua những cuộc tiếp xúc ngầm với Taliban (vốn cho phép họ thu thập thông tin tình báo - sứ mạng chính của một cơ quan tình báo), và nếu tình thế thay đổi - ví dụ một ngày nào đó Taliban trở lại nắm quyền lực ở Kabul - thì ISI sẽ có cửa để bắt tay với chính quyền mới

Diên San (tổng hợp)