Tình báo Anh: Bí mật giám sát luật sư trong các vụ án nhạy cảm

Hôm 6/11 vừa qua, một loạt các chính sách được giữ bí mật trước đây lần đầu tiên khẳng định Cơ quan Tình báo tín hiệu Anh (GCHQ) ra lệnh cho nhân viên nhắm mục tiêu vào những cuộc giao tiếp giữa các luật sư và thân chủ, việc làm này được luật pháp bảo vệ trong những vụ án nhạy cảm. Hồ sơ giải mật cũng cho thấy hai cơ quan phản gián và an ninh nội địa khác của Anh - MI-6 và MI-5 - cũng triển khai những chiến dịch ngầm tương tự. 

Các tài liệu mật được công bố sau vụ án chống lại chính quyền Anh do gia đình hai người Libya - Abdel Hakim Belhaj và Sami Al Saadi - tiến hành. Hai người Libya là đối tượng dẫn độ và tra tấn trong chiến dịch tình báo phối hợp MI-6 và Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) diễn ra tại Libya dưới thời Tổng thống Muammar Gaddafi ,năm 2004.

Sau những tiết lộ của Edward Snowden, năm 2013, hai gia đình này đã làm hồ sơ kiện các cơ quan tình báo Anh đã vi phạm quyền tự do của họ khi bí mật giám sát những cuộc giao tiếp giữa họ với các luật sư thuộc Tổ chức nhân quyền Reprieve nhằm gây cản trở trong phiên tòa xét xử công bằng. Tòa án Quyền lực Điều tra (IPT) là tổ chức xem xét đơn kiện chống lại MI-5, MI-6 và GCHQ của gia đình Belhaj và Al Saadi.

Sau những tiết lộ từ Edward Snowden, nhóm luật sư của Belhaj lo ngại các cuộc giao tiếp của họ với thân chủ có thể bị GCHQ thu thập thông tin nhằm ngầm dàn xếp kết quả vụ án trước tòa. Về phía mình, nhóm luật sư của chính quyền Anh cho rằng việc tiết lộ một số tài liệu mật mới đây có thể làm phương hại đến an ninh quốc gia.

Bà Dinah Rose, luật sư cao cấp Anh đại diện cho Belhaj, phát biểu: "Nếu như vấn đề này không được điều tra đến nơi đến chốn thì mối nguy cơ thật sự là lòng tin vào hệ thống tư pháp  có thể bị tổn hại. Vụ án Belhaj chỉ là bề nổi của tảng băng".

Trong khi đó, luật sư đại diện cho chính quyền Anh là James Eadie chống lại yêu cầu được nhìn thấy các tài liệu gốc cũng như sự biên tập chúng từ phía nhóm luật sư đại diện cho Belhaj. Robert Hannigan, lãnh đạo GCHQ, tìm cách biện hộ cho sự mở rộng quyền lực gián điệp với lập luận rằng, các tổ chức thánh chiến cũng như tội phạm có tổ chức hiện nay đang tăng cường khai thác Internet gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia.

Năm 2012, Al Saadi và gia đình đã chấp nhận khoản tiền 2,2 triệu bảng Anh (3,5 triệu USD) từ chính quyền Anh để dàn xếp vụ việc Anh phê chuẩn quyết định dẫn độ Al Saadi vào năm 2004 đến Libya, nơi anh bị giam giữ và tra tấn. Hiện vụ án của Belhaj vẫn đang tiếp tục.

Robert Hannigan, Giám đốc GCHQ, và trụ sở GCHQ ở Cheltenham.
Robert Hannigan, Giám đốc GCHQ, và trụ sở GCHQ ở Cheltenham.

Cori Crider, Giám đốc Tổ chức Reprieve, tuyên bố: "Hiện nay đã rõ vụ việc các cơ quan tình báo Anh bí mật nghe lén những cuộc trao đổi giữa luật sư và thân chủ trong suốt nhiều năm. Và vấn đề là họ đã nghe lén bao nhiêu lần để tạo lợi thế cho họ. Các tài liệu tiết lộ chính sách theo dõi giới luật sư của MI-5 và GCHQ bộc lộ rõ những lỗ hổng của luật pháp. Thật ra, chính quyền đã gián điệp bao nhiêu vụ án nhằm có lợi cho họ ở tòa án?".

Theo nghị sĩ đảng Bảo thủ Anh David Davis, tính bí mật giữa luật sư và thân chủ là nền tảng của hệ thống pháp lý luôn được các cơ quan chính quyền tôn trọng. Ông Davis cho rằng, vụ gián điệp luật sư của tình báo Anh là "vụ bê bối cấp quốc gia".

Dinah Rose, luật sư đại diện cho Belhaj.
Dinah Rose, luật sư đại diện cho Belhaj.

Trong quá khứ, một thiết bị nghe lén hay một chiến dịch gián điệp luật sư của tội phạm bị phát hiện sẽ buộc phải hủy bỏ ngay lập tức. Nhưng, các tài liệu mật mới được tiết lộ cho thấy nguyên tắc như thế không còn được tuân thủ một cách nghiêm ngặt nữa!

Theo luật sư Richard Stein đại diện cho gia đình Belhaj: "Sau nhiều tháng chống đối, cuối cùng các cơ quan tình báo đã buộc phải tiết lộ các chính sách gián điệp của họ. Chúng tôi có thể hiểu được tại sao họ miễn cưỡng tiết lộ các tài liệu trên. Chúng tôi hy vọng tòa án tuyên bố với chính quyền rằng chính sách gián điệp như thế là hoàn toàn không thể chấp nhận được".

Rachel Logan, cố vấn pháp lý cho Tổ chức nhân quyền Amnesty International, cũng lên án chính sách gián điệp luật sư và thân chủ của tình báo Anh.

Ở Mỹ, NSA cũng bị phát hiện có hành vi giám sát giới luật sư. Đầu năm 2014, NSA buộc phải lên tiếng trấn an giới luật sư rằng sẽ có sự bảo vệ thích đáng đối với những cuộc giao tiếp giữa luật sư và thân chủ trong các vụ án theo quy định của Quốc hội và Tòa án Giám sát Tình báo nước ngoài (FISC). Trong khi đó ở Anh, sự giám sát mọi hoạt động của các cơ quan tình báo lại lỏng lẻo hơn nhiều.

RIPA - luật quy định về quyền hạn điều tra của Anh - ra đời năm 2000 cho phép các cơ quan tình báo giám sát mọi cuộc giao tiếp "ở nước ngoài", và do đó RIPA cũng đe dọa quyền tự do ngôn luận và một phiên tòa xét xử công bằng - theo Elizabeth Knight, Giám đốc pháp lý Tổ chức nhân quyền Open Rights

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.