Tìm giải pháp hữu hiệu “trị” tín dụng đen

Việc các đường dây cho vay nặng lãi liên tiếp được phát hiện thời gian gần đây, cho thấy tín dụng đen đã “tác oai, tác phúc” trong một thời gian dài, gây ra bao hệ lụy với xã hội. Bên cạnh các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh với vấn nạn này, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng cần phát triển các kênh tín dụng chính thức, đặc biệt là kênh cho vay tiêu dùng.

Việc phát triển cho vay tiêu dùng là phương án tối ưu để giúp người nghèo, người có điểm tín dụng thấp được tiếp cận nguồn vốn chính thống và được pháp luật bảo vệ. Tín dụng tiêu dùng còn dư địa rất lớn và đẩy mạnh tín dụng tiêu dùng sẽ là một trong những trợ lực quan trọng để đẩy lùi được nạn tín dụng đen.

Hàng triệu người dân chưa thể tiếp cận nguồn vốn chính thức

Theo báo cáo của Bộ Công an, tình hình tội phạm tín dụng đen diễn biến rất phức tạp. Đơn cử, tại Gia Lai, chỉ trong nửa đầu năm 2018 đã có tới 500 đầu mối cho vay tiền với lãi suất cao; nhiều trường hợp rơi vào cảnh nợ nần, không có khả năng chi trả.

Một gia đình vay tín dụng đen bị “xã hội đen” uy hiếp, khủng bố đòi nợ.
Một gia đình vay tín dụng đen bị “xã hội đen” uy hiếp, khủng bố đòi nợ.

Nhận định về thực trạng này, tại hội nghị trực tuyến của Ban chỉ đạo 138 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm đánh giá: "Tín dụng đen đi liền với tội phạm hình sự. Hầu hết các cơ sở cho vay tín dụng đen đều là cho vay mượn, thế chấp nhà cửa đất đai, tài sản. Nhiều vụ mở giấy cam kết ra thấy như đi cướp ngày”.

Len lỏi khắp đường làng ngõ xóm, từ nơi đô thị phồn hoa đến các vùng bản sâu cheo leo, tín dụng đen như vòi bạch tuộc khổng lồ, chặt chỗ này lại mọc lên chỗ khác. Đáng lưu ý, việc sử dụng các đối tượng “xã hội đen” với thủ đoạn đòi nợ tàn ác đã gây bất an, lo lắng cho người dân, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự an toàn xã hội.

Nhận xét về tình trạng tín dụng đen đang có dấu hiệu gia tăng thời gian gần đây, TS Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng:

"Chúng ta phải thừa nhận một thực tế là tình trạng hụi họ, tín dụng đen, cho vay nóng… ở nông thôn vẫn còn rất nhiều, chủ yếu là do các kênh tín dụng chính thức chưa vươn tới được. Trong khi đó, nhu cầu vay vốn của một bộ phận người dân có thu nhập trung bình và trung bình thấp là rất lớn. Chính vì nhu cầu vay lớn nên dù hàng trăm vụ việc liên quan đến tín dụng đen đã bị xử lý hình sự, song tình trạng này vẫn chưa được xử lý dứt điểm".

Cùng chia sẻ quan điểm này, ông Hà Huy Tuấn, Phó Chủ tịch Uỷ ban Giám sát tài chính quốc gia nhận định, có nhiều nguyên nhân khiến tín dụng đen nở rộ. Thứ nhất, nhu cầu vay tín dụng đen lớn, thủ tục vay nhanh gọn, đơn giản. Thứ hai, nhiều người phải tìm đến tín dụng đen để trả nợ ngân hàng. Thứ ba, công nghệ bùng nổ khiến tín dụng đen tiếp cận với người dân dễ dàng hơn.

Đánh giá của nhiều tổ chức quốc tế cũng cho thấy, tỷ lệ tiếp cận vốn ở Việt Nam còn khá thấp. Cụ thể, theo Wold Bank, hơn 70% dân số Việt Nam chưa đủ điều kiện để tiếp cận vốn ngân hàng. Điều này có nghĩa, hàng chục triệu người dân chỉ còn cách tìm đến tín dụng đen khi cần vốn. Do đó, các chuyên gia kinh tế cho rằng, đẩy lùi tín dụng đen không thể chỉ sử dụng biện pháp hình sự mà còn phải sử dụng biện pháp kinh tế.

Cho vay tiêu dùng – giải pháp hữu hiệu đẩy lùi tín dụng đen

"Muốn giải quyết tín dụng đen, giải pháp tận gốc là phải đáp ứng được nhu cầu vốn của người thu nhập thấp, trung bình. Trong đó, phát triển thị trường tài chính tiêu dùng là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất", TS Nguyễn Đức Kiên khuyến nghị.

Một thực tế cho thấy, hầu hết những người rơi vào bẫy tín dụng đen đều vay tiền với mục đích tiêu dùng hoặc giải quyết các vấn đề cấp bách.

Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, thị trường tài chính tiêu dùng đã tăng trưởng mạnh mẽ thời gian qua với tốc độ tăng trưởng bình quân 30%/năm, đạt quy mô hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, tổng dư nợ cho vay tiêu dùng mới chiếm 17% tổng dư nợ nền kinh tế.

Những tờ rơi “cho vay trả góp”, thực chất là cạm bẫy tín dụng đen niêm yết nhan nhản trên đường phố.
Những tờ rơi “cho vay trả góp”, thực chất là cạm bẫy tín dụng đen niêm yết nhan nhản trên đường phố.

Tỷ lệ này, theo các chuyên gia kinh tế, vẫn còn nhỏ bé, mới chỉ bằng một nửa so với nhiều nước trong khu vực. Mặt khác, nếu loại trừ dư nợ bất động sản "ẩn nấp" trong tín dụng tiêu dùng, tỷ lệ này sẽ còn bị thu hẹp đáng kể.

Quy mô thị trường cho vay tiêu dùng ở nước ta tăng nhanh chóng, song thị phần vẫn chủ yếu nằm tại nhóm ngân hàng thương mại (dư nợ cho vay lớn vì tập trung các món vay lớn như cho vay mua nhà, ô tô…). Trong khi đó, các công ty tài chính tiêu dùng – nhắm tới khách hàng vay tiêu dùng thực - thị phần vẫn khá nhỏ (chỉ là đồ dùng thiết yếu: xe máy, tủ lạnh, máy giặt, điện thoại…) và vẫn còn nhiều dư địa phát triển.

Thực tế, các công ty tài chính tiêu dùng ra đời thời gian qua, chấp nhận cho vay tín chấp, cho vay các món vay nhỏ đã giúp hàng triệu khách hàng "dưới chuẩn" có cơ hội vay vốn từ kênh tín dụng chính thức, giúp họ không bị sập bẫy tín dụng đen, đồng thời mở ra nhiều cơ hội làm ăn và tiêu dùng cho người dân.

"Tín dụng tiêu dùng còn dư địa rất lớn và đẩy mạnh tín dụng tiêu dùng sẽ là một trong những trợ lực quan trọng để đẩy lùi được nạn tín dụng đen. Việc phát triển cho vay tiêu dùng là phương án tối ưu để giúp những người nghèo, những người có điểm tín dụng thấp được tiếp cận nguồn vốn chính thống và được pháp luật bảo vệ. Một trong những mô hình tốt hiện nay là các công ty tài chính. Thông qua những công ty này, khách hàng có cơ hội được tiếp cận vốn dễ dàng hơn, và quan trọng là những công ty này có hành lang pháp lý thông thoáng để hoạt động", chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu nhận định.

Thu Trang

Các tin khác

Nam Đà đẩy nhanh giải ngân vốn xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh và an ninh cơ sở

Nam Đà đẩy nhanh giải ngân vốn xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an sinh và an ninh cơ sở

Ngày 17/11, UBND xã Nam Đà (Lâm Đồng) cho biết, địa phương đang đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi năm 2026. Nguồn lực này được ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông, duy tu các công trình dân sinh và ứng dụng công nghệ trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại địa bàn nông thôn.

Bảo vệ học sinh trước những nguy cơ mất an toàn

Bảo vệ học sinh trước những nguy cơ mất an toàn

Từ phòng, chống xâm hại trên không gian mạng, bạo lực học đường đến phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và phòng, chống đuối nước, lực lượng Công an Thanh Hóa đang đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh.

Nghệ An rực rỡ sắc màu Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc

Nghệ An rực rỡ sắc màu Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc

Những ngày trong tháng 11, khắp các bản làng, thôn xóm trên quê hương Nghệ An lại rộn ràng không khí Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026. Không chỉ là dịp gặp gỡ, giao lưu, ngày hội còn là nơi hội tụ sức mạnh lòng dân, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống và khơi dậy động lực xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Xử lý nghiêm vụ khuyên đừng ăn cua… vì nghiệp chướng!

Xử lý nghiêm vụ khuyên đừng ăn cua… vì nghiệp chướng!

Chiều tối 16/11, UBND tỉnh Cà Mau có văn bản giao Sở VH-TT&DL chủ trì phối hợp Công an tỉnh, Sở NN&MT khẩn trương kiểm tra, xử lý nghiêm thông tin liên quan đến clip “khuyên đừng ăn cua”... vì tạo nghiệp, lan truyền trên mạng xã hội.

El Nino rất mạnh, nhiều khu vực đối mặt nguy cơ khô hạn

El Nino rất mạnh, nhiều khu vực đối mặt nguy cơ khô hạn

El Nino được dự báo tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh đến khoảng tháng 2/2027, khiến nền nhiệt trên cả nước cao hơn trung bình nhiều năm, không khí lạnh hoạt động yếu và lượng mưa tại nhiều khu vực thiếu hụt. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ khô hạn, thiếu nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất và xâm nhập mặn, đặc biệt tại khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.

Ưu tiên 103 dự án với số vốn kêu gọi đầu tư hàng chục ngàn tỷ đồng

Ưu tiên 103 dự án với số vốn kêu gọi đầu tư hàng chục ngàn tỷ đồng

UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành Quyết định số 4950/QĐ-UBND về việc phê duyệt danh mục 103 dự án ưu tiên kêu gọi đầu tư tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó các dự án thuộc 7 lĩnh vực trọng điểm như logistics, du lịch, dịch vụ và thương mại, nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao…

Xử lý nghiêm xe tự chế, shipper chở hàng cồng kềnh

Xử lý nghiêm xe tự chế, shipper chở hàng cồng kềnh

Tình trạng xe tự chế, xe máy kéo theo xe lôi, chở hàng hóa cồng kềnh vẫn xuất hiện trên một số tuyến đường tại Hà Nội, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Lực lượng CSGT Thủ đô tăng cường tuần tra kiểm soát, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

TP Hồ Chí Minh xử lý nghiêm hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội

TP Hồ Chí Minh xử lý nghiêm hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội

Thời gian qua, Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP Hồ Chí Minh đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an, Viện kiểm sát nhân dân trong phát hiện, xử lý những vi phạm liên quan tới lĩnh vực BHXH, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn.

Khách nước ngoài thích thú tham quan nơi lưu giữ nghề dệt thổ cẩm của bà con dân tộc thiểu số.

Nam Đà tập trung phát triển con người có lối sống tốt đẹp

Với tổng kinh phí hơn 5,8 tỷ đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa, xã Nam Đà (Lâm Đồng) đang tập trung triển khai các nhiệm vụ xây dựng con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp, đồng thời hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở, tạo dựng môi trường sinh hoạt văn hóa lành mạnh trong cộng đồng.

Phía sau chuyện một tháng 3 lần phường ven kênh cảnh báo về triều cường

Phía sau chuyện một tháng 3 lần phường ven kênh cảnh báo về triều cường

Thời điểm này thời tiết ở khu vực TP Hồ Chí Minh đã bước vào mùa khô, các trận mưa lớn gây ngập đã giảm mạnh nhưng chỉ trong vòng 1 tháng trở lại đây, Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường An Hội Tây đã 3 lần phải phát đi khuyến cáo về tình trạng triều cường dâng cao gây nguy cơ ngập, lụt trên địa bàn…

Từ trường học đến khu dân cư, Công an Hà Nội lan tỏa kỹ năng lái xe an toàn

Từ trường học đến khu dân cư, Công an Hà Nội lan tỏa kỹ năng lái xe an toàn

Không chỉ tuyên truyền các quy định của pháp luật về TTATGT, lực lượng Công an Hà Nội đang đưa hoạt động hướng dẫn kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn đến các trường học, khu dân cư và doanh nghiệp trên địa bàn. Thông qua việc kết hợp phổ biến kiến thức, hướng dẫn trực tiếp và thực hành kỹ năng, chiến dịch góp phần giúp người dân nâng cao khả năng làm chủ phương tiện, chủ động phòng tránh nguy cơ mất an toàn khi tham gia giao thông.