Tiết lộ về Trung tâm tình báo nguồn mở của CIA

Nằm khuất sâu bên trong một khu công nghiệp (địa chỉ cụ thể được giữ bí mật), một cơ sở trực thuộc Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) là nơi chịu trách nhiệm theo dõi mọi động tĩnh, nắm bắt mọi tín hiệu, thông tin xuất hiện trên các trang mạng xã hội và cả các trang tin điện tử, các kênh truyền hình, phát thanh, báo chí,… Đây được gọi là hoạt động tình báo nguồn mở mà CIA đã bắt đầu đẩy mạnh kể từ sau sự kiện khủng bố ngày 11/9/2001.

Phụ trách công tác tình báo nguồn mở hiện nay là một đơn vị được gọi là Trung tâm nguồn mở (OSC) đặt bên trong CIA. Mỗi ngày, trung tâm này đều cung cấp cho Nhà Trắng một báo cáo tóm tắt của ngày hôm trước về tình hình thế giới, chủ yếu là những phân tích từ thông tin, dữ liệu thu thập được từ các trang mạng xã hội, báo chí điện tử, báo in,…

Những phân tích này sẽ đưa ra đánh giá xác đáng về tình hình biến động tại một khu vực, quốc gia nào đó, thái độ và tình cảm của công chúng, dư luận các nơi, các quốc gia, nền văn hóa khác nhau đối với một vấn đề cụ thể mà báo chí đã loan tin toàn cầu. Nó đáp ứng những câu hỏi hàng ngày mà Tổng thống Mỹ Barack Obama đặt ra cho các cố vấn, tham mưu của ông.

Và qua bản báo cáo phân tích này, Tổng thống Mỹ sẽ có được cái nhìn và đánh giá nhất định đối với tình hình thế giới trong ngày, để từ đó đưa ra những quyết định, định hướng chính sách đối ngoại phù hợp, kịp thời, phục vụ tốt nhất lợi ích quốc gia của Mỹ.

Việc khai thác thông tin nguồn mở đã được cộng đồng tình báo ở Mỹ triển khai từ rất lâu. Từ năm 1992, Ủy ban Tuyển chọn về tình báo Thượng viện đã trình Quốc hội Mỹ thông qua Luật An ninh quốc gia nhằm nỗ lực thúc đẩy cải cách hoạt động tình báo nước Mỹ. Sau đó, đến lượt Ủy ban Tình báo Hạ viện đề xuất việc thành lập OSO. Trong một báo cáo năm 1996, Ủy ban Aspin Brown đánh giá khả năng tiếp cận các thông tin nguồn mở của tình báo Mỹ là "vừa yếu vừa thiếu" và CIA nên ưu tiên cho công tác này.

Trung tâm OSC được thành lập từ năm 2005. Ban đầu, trong báo cáo tháng 7/2004 của Ủy ban 11/9 có đưa ra một ý kiến đề xuất thành lập một đơn vị tình báo nguồn mở nhưng không nêu chi tiết cụ thể. Đến tháng 3/2005, Ủy ban Điều tra vũ khí giết người hàng loạt (WMD Commission), còn gọi là Ủy ban Robb-Silberman, đề xuất cụ thể hơn: thành lập Trung tâm nguồn mở đặt tại CIA.

Sau các đề xuất này, tháng 11/2005, Văn phòng Giám đốc tình báo quốc gia (DNI) thông báo việc thành lập OSC. Sau khi được thành lập, OSC tiếp quản luôn Cục Thông tin phát thanh truyền hình nước ngoài (FBIS), thành lập từ năm 1941. Giám đốc FBIS là Douglas Naquin cũng được bổ nhiệm làm Giám đốc OSC.

Với lực lượng nhân sự vài trăm người (con số cụ thể được giữ bí mật), OSC được giao nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo chắt lọc từ các nguồn thông tin sẵn có trên các phương tiện thông tin đại chúng như Internet (gồm các trang mạng xã hội, blog, trang tin điện tử, báo điện tử,…), báo chí, thông tấn, phát thanh, truyền hình, các cơ sở dữ liệu, tư liệu video, hình ảnh, dữ liệu địa không gian,… Nói chung, tất cả những nguồn dữ liệu, thông tin mở rộng mà mọi người đều có thể tiếp cận dễ dàng hàng ngày. Gọi nguồn mở là như thế.

Các trang mạng xã hội như Facebook hiện đang là trọng tâm khai thác thông tin nguồn mở của CIA.

Các trang mạng xã hội như Facebook hiện đang là trọng tâm khai thác thông tin nguồn mở của CIA.

Để khai thác tốt thông tin, dữ liệu nguồn mở, bên cạnh việc thu thập thông tin thì OSC còn phải đào tạo, huấn luyện các chuyên gia về nghiệp vụ phân tích, khai thác thông tin, dữ liệu nguồn mở. Giám đốc Naquin cho biết, nhà phân tích thành công nhất phải là người có sức khám phá tương đương một hacker máy tính, phải "biết cách tìm ra những thứ mà người khác không biết đến". Một thạc sĩ ngành khoa học thư viện và nói thông viết thạo nhiều ngôn ngữ, đặc biệt là ngoại ngữ, có khả năng trở thành "một sĩ quan tình báo nguồn mở giỏi".

Hiện nay, các chuyên gia phân tích của OSC đang tập trung sự chú ý vào các trang mạng xã hội, và ngày đêm lùng sục trên đó nhằm tìm kiếm những thông tin, dữ liệu có thể khai thác được. Theo tiết lộ của chính OSC, mỗi ngày các chuyên gia của  OSC phải thu thập và xử lý khoảng 5 triệu mẩu thông tin trên các trang mạng xã hội thuộc đủ mọi quốc gia, ngôn ngữ khác nhau.

Thông qua đó OSC có thể nắm bắt thông tin, phân tích sự kiện, tình hình và thậm chí đưa ra những dự báo chung nhất. Chẳng hạn, trong một cuộc phỏng vấn với Hãng Thông tấn AP, Giám đốc Naquin cho rằng Trung tâm OSC "đã dự báo trước rằng các phương tiện truyền thông xã hội hóa tại những nơi như Ai Cập,… có thể biến thành công cụ thay đổi cuộc chơi và sẽ là một mối đe dọa cho chế độ".

Theo AP, sự tập trung chú ý của CIA vào mạng xã hội được châm ngòi từ vụ biểu tình, bạo động ở Iran sau cuộc bầu cử năm 2009, mà trong đó, tin nhắn điện thoại di động và thông tin lan truyền trên Internet lần đầu tiên được sử dụng để các lực lượng biểu tình liên lạc và thông tin cho nhau.

Tuy nhiên, cho dù dự báo trước được tình hình nhưng OSC cũng không giúp ích được gì cho ngành tình báo Mỹ khi phong trào "Mùa xuân Arập" bùng nổ và lan nhanh tại Tunisia, Ai Cập, Libya, Yemen, vì chính họ đã hoàn toàn bị động khi các sự kiện xảy ra quá dồn dập, từ đó dẫn đến sự lúng túng trong cách xử lý tình huống và phương án tiếp cận tình hình. Thậm chí CIA và cộng đồng tình báo Mỹ nói chung còn lúng túng khi vạch ra kế hoạch hợp tác với một loạt quốc gia Trung Đông "thời kỳ mới".

Phát ngôn viên CIA Jennifer Youngblood cho biết: "Trọng tâm chú ý của OSC hiện nay là ở hải ngoại, thu thập thông tin tình báo về các vấn đề của nước ngoài. Và đây chỉ là một phần nhỏ trong hoạt động chung của OSC".

Kể từ sau khi Osama bin Laden bị tiêu diệt, CIA đã khai thác triệt để trang mạng xã hội Twitter để tìm hiểu phản ứng và thái độ của cộng đồng thế giới và dư luận trong dân chúng tại nhiều nơi khác nhau. Tổng thống Obama đã phải nhờ phân tích thông tin trên mạng xã hội của OSC mới biết được chính xác thái độ và phản ứng của công chúng Arập lẫn Do Thái xung quanh bài phát biểu của ông vài tuần sau vụ tiêu diệt Osama bin Laden

Nguyên Khang (theo AP)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.