Tiết lộ mới về vai trò của chính quyền Mỹ trong vụ sát hại Che Guevara

Thông tin từ trước đến nay đều xác nhận có sự dính líu của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) trong vụ bắt giữ vị anh hùng giải phóng dân tộc Cuba Che Guevara. Nhưng vai trò sâu hơn của CIA và chính quyền Mỹ (thời Tổng thống Lyndon B. Johnson) trong vụ sát hại Che Guevara sau đó thì chưa được minh bạch. Mới đây, 2 nhà báo Mỹ là Michael Ratner và Michael Steven Smith và cho ra mắt một quyển sách mới, nhan đề “Who Killed Che? How CIA Got Away with Murder”, trong đó tiết lộ những tình tiết quan trọng cho thấy chính quyền Johnson thật sự đóng vai trò quyết định trong vụ hành quyết Che.

Washington đã "ném đá giấu tay" như thế nào?

Trong quyển sách của mình, 2 nhà báo Ratner và Steven Smith khẳng định lại rằng những gì mà CIA và giới chức chính quyền Mỹ công bố từ trước nay về cái chết của Che Guevara là giả dối, không đúng sự thật. Ratner và Steven Smith bác bỏ luận điệu dối trá của Washington lâu nay cho rằng vụ hành quyết Che Guevara là việc làm của chính quyền Bolivia lúc bấy giờ. Vậy sự thật là như thế nào?

Vào tháng 8/2011, Tòa án liên bang Mỹ tại Miami, bang Florida, đã tuyên Chính phủ Cuba phải "bồi thường" cho Guastavo Viloldo - một cựu điệp viên CIA người Cuba sống lưu vong - số tiền lên đến 2,8 tỉ USD. Theo cáo trạng của tòa án, Chính phủ Cuba phải bồi thường cho Viloldo số tiền trên là vì đã "tra tấn ông ta và khiến cho cha ông ta phải tự sát".

Một án quyết buồn cười, và dư luận báo chí quốc tế đều cho rằng "làm gì có chuyện chính quyền Cuba trả tiền cho Viloldo?" Ngược lại, chính Viloldo lẽ ra đã phải bị kết án tại Cuba vị tội lỗi đã gây ra trong quá khứ. Tội lỗi đó chính là việc Viloldo tham gia sát hại Che Guevara.

Theo Ratner và Steven Smith, Viloldo là người đóng vai trò chủ chốt trong chiến dịch truy lùng sát hại ông Che Guevara. Toàn bộ kế hoạch truy sát Che Guevara xuất phát từ Nhà Trắng, do một người được giao nhiệm vụ chủ trì thực hiện là Walt Whitman Rostow - Trợ lý đặc biệt về an ninh quốc gia của Tổng thống Lyndon B. John.

Sau đó, kế hoạch được giao cho CIA triển khai, và Viloldo là người được giao chỉ huy đơn vị lính biệt kích Bolivia trực tiếp thi hành chiến dịch. Dưới quyền Viloldo còn có một sĩ quan CIA nữa tên là Felix Rodriguez. Chính Rodriguez đã bịa ra câu chuyện về việc "tư lệnh tối cao Bolivia đã ra lệnh giết Che Guevara" nhằm che đậy bàn tay vấy máu của nước Mỹ.

Rodriguez và Viloldo đã "diễn" màn kịch vụng về nhằm làm cho thế giới thấy rằng, nước Mỹ đã "cố cứu Che Guevara" nhưng không thành công. Thế nhưng bằng chứng thực tế thì không thể chối cãi. Chính Viloldo lại "tự hào" khoe khoang rằng, mình là người đã trực tiếp bắt giữ và chứng kiến cái chết của Che Guevara.

Để minh chứng cho điều mình nói là thật, Viloldo còn chụp "ảnh lưu niệm" bên cạnh thi thể của Che Guevara, đồng thời, khi mang xác Che Guevara đi chôn, đã cắt lấy một nhúm tóc trên mái tóc dài đặc trưng của Che Guevara để làm "kỷ niệm". Sau này, khi "vã" quá, hắn đã mang nhúm tóc "kỷ niệm" ấy ra bán lấy tiền tiêu(!?).

Vilolko chụp ảnh bên thi thể của Che Guevara.

Vilolko chụp ảnh bên thi thể của Che Guevara.

Ngay sau khi sát hại Che Guevara, Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Rostow ngoài miệng thì giả vờ bảo rằng "cái chết của Che là điều đáng tiếc", nhưng trong một bức điện mật ngay sau đó ông ta lại thể hiện điều ngược lại, chính đó là điều mà nước Mỹ mong muốn nhất. Và một mật lệnh đã được truyền cho CIA rằng, bằng mọi giá "Che phải chết".

Tại sao Che Guevara đến Bolivia?

Trong suốt chặng đường làm cách mạng, từ lần đầu gặp gỡ Fidel Castro vào năm 1955, rồi sau đó cùng tham gia lãnh đạo du kích Cuba, chiến đấu bên cạnh Fidel Castro, Che Guevara trở thành cánh tay đắc lực giúp Fidel Castro vận động ngoại giao khối 14 quốc gia Hiệp ước Bandung (gồm Morocco, Sudan, Ai Cập, Syria, Pakistan, India, Sri Lanka, Myanmar, Thái Lan, Indonesia, Nhật Bản, Nam Tư và Hy Lạp), Singapore, Hồng Kông và nhiều nước khác ủng hộ cách mạng Cuba cho đến khi cách mạng Cuba thành công. Trở thành nhà ngoại giao, Che Guevara luôn là tiếng nói chống Mỹ toàn diện, triệt để và mãnh liệt nhất.

Tất cả hoạt động cách mạng và những động thái chống Mỹ của Che Guevara đã khiến ông trở thành mục tiêu săn đuổi gay gắt thứ hai của CIA sau Chủ tịch Fidel Castro. CIA đã cho người theo sát gót Che Guevara, từ khi ông đến Pháp, rồi Algeria, Congo, Liên Xô, Trung Quốc và Bolivia,…

Nhiều lần CIA suýt thành công nhưng đều "trượt mục tiêu". Nhưng CIA không bao giờ buông tha cho ông, cũng như Fidel Castro - 2 nhà cách mạng mà nước Mỹ rất quan tâm lo ngại tại khu vực Mỹ Latinh thời bấy giờ.

Michael Ratner và Michael Steven Smith cho rằng lý do để Che Guevara đến Bolivia là vì ông nghĩ rằng cách mạng Cuba sẽ khó bảo vệ nếu những quốc gia xung quanh Cuba trong khu vực Mỹ Latinh không làm cách mạng giải phóng dân tộc như Cuba. Và ông đến Bolivia để xây dựng phong trào cách mạng chống lại chính quyền do Mỹ ủng hộ tại đây, vì ông nghĩ rằng ở Bolivia lúc bấy giờ điều kiện tiến hành cách mạng đã chín muồi.

Ngoài Bolivia, Che Guevara còn định đến một số quốc gia khác trong khu vực để thực hiện chủ trương cách mạng của mình nhưng đã không kịp. Ông đã bị truy kích đến bị trọng thương và bị bắt vào ngày 8/10/1967 trong một khu rừng ở Bolivia. Lực lượng truy bắt ông gồm binh lính Bolivia dưới sự điều khiển của CIA. Ngay ngày hôm sau, bọn chúng hành quyết ông

An Tôn (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.