Tiếp tục đổi mới căn bản tư duy về công tác dân tộc và chính sách dân tộc

Chiều tối 20/4, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã gặp mặt các đại biểu Quốc hội khóa XVI là người dân tộc thiểu số.

Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Lê Minh Hưng, Thủ tướng Chính phủ; Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội; Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư; Bùi Thị Minh Hoài, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương.

Tại buổi gặp mặt, đồng chí Lâm Văn Mẫn, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã báo cáo một số kết quả về công tác dân tộc, chính sách dân tộc.

Một số đại biểu đã phát biểu bày tỏ niềm tin sâu sắc vào Đảng Cộng sản quang vinh, tin tưởng vào sự lãnh đạo sáng suốt, đúng đắn của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sự phối hợp chặt chẽ của Chính phủ và các cơ quan; kiến nghị và phản ánh những vướng mắc từ cơ sở.

Phát biểu tại buổi gặp mặt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ Đảng ta luôn xác định đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược, là nguồn sức mạnh quyết định mọi thắng lợi. Trong đó, đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số là lực lượng trực tiếp góp phần chuyển hóa chủ trương thành chính sách và giám sát việc thực hiện trong thực tiễn.

Qua 15 nhiệm kỳ với chặng đường trên 80 năm đồng hành cùng đất nước, đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số không ngừng trưởng thành, tham gia ngày càng sâu vào lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Những nhiệm kỳ qua, công tác dân tộc và chính sách dân tộc tiếp tục được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo với nhiều chuyển biến tích cực. Hệ thống chủ trương, chính sách từng bước được hoàn thiện theo hướng đồng bộ.

Nhiều định hướng lớn đã được thể chế hóa kịp thời, tạo khuôn khổ quan trọng cho phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Các chương trình mục tiêu quốc gia đã góp phần huy động, phân bổ nguồn lực có trọng tâm, từng bước cải thiện hạ tầng, nâng cao đời sống, thúc đẩy giảm nghèo bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định trong quá trình đó, các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số đã phát huy rõ vai trò tích cực giám sát, góp phần làm rõ những điểm nghẽn thể chế và thúc đẩy hoàn thiện chính sách theo hướng sát thực tiễn hơn.

Đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số ngày càng khẳng định rõ vai trò trong xây dựng chính sách, giám sát thực thi và kết nối giữa nghị trường với đời sống đồng bào.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ cần nhìn nhận thẳng thắn rằng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn là khu vực còn nhiều khó khăn nhất cả nước.

Khoảng cách phát triển còn lớn; thu nhập thấp, sinh kế chưa bền vững; chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế; việc tiếp cận các dịch vụ thiết yếu ở nhiều nơi còn bất cập. Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, cần có cách tiếp cận mang tính chiến lược, đồng bộ và thực chất hơn đối với công tác dân tộc và chính sách dân tộc.

Xác định rõ vai trò của đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh tiếp tục đổi mới căn bản tư duy về công tác dân tộc và chính sách dân tộc; chủ động phản ánh những vướng mắc từ cơ sở, đề xuất những chính sách phù hợp hơn với điều kiện thực tế của từng địa bàn, từng cộng đồng dân tộc.

Mỗi kiến nghị phải xuất phát từ thực tiễn, gắn với khả năng thực thi và hướng tới hiệu quả cụ thể; cần đặt công tác dân tộc trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước; quan tâm nhiều hơn trong quá trình thảo luận, quyết định và giám sát chính sách.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo phát triển, gắn với đặc thù vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số cần phát huy vai trò, mang tiếng nói từ cơ sở vào xây dựng pháp luật, bảo đảm quy định ban hành sát thực tiễn, triển khai được ngay; quán triệt sâu sắc quan điểm “dân là gốc,” lấy người dân làm trung tâm của mọi chính sách.

Mỗi chủ trương, mỗi quyết sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, nhất là đồng bào ở vùng còn nhiều khó khăn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần quan tâm đồng bộ các lĩnh vực phát triển của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, từ hạ tầng, sinh kế, y tế, văn hóa đến chuyển đổi số; chủ động kiến nghị chính sách toàn diện, chú trọng phát triển con người, tạo điều kiện để thế hệ trẻ học tập, trưởng thành và đóng góp trở lại cho địa phương; xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở, nhất là cán bộ là người dân tộc thiểu số, bảo đảm vừa có trình độ, vừa am hiểu thực tiễn, để chính sách được triển khai đúng và trúng.

Bước vào nhiệm kỳ mới, đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số phải chủ động hơn, bản lĩnh hơn và thực chất hơn trong hoạt động của mình để có bước chuyển mạnh mẽ về chất trong thực hiện nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của Quốc hội và của cử tri.

Mỗi đại biểu cần nâng cao thực chất vai trò đại diện và tham gia trực tiếp vào quá trình hoạch định chính sách; trong hoạt động lập pháp, cần tham gia từ sớm, từ khâu hình thành chính sách; trong hoạt động giám sát, phải theo dõi, đôn đốc và đi đến cùng kết quả.

Mỗi kiến nghị cần gắn với trách nhiệm cụ thể và kết quả cụ thể; chủ động hơn trong việc đề xuất và hoàn thiện chính sách; không ngừng nâng cao năng lực nghiên cứu, phân tích, tăng cường tiếp cận thực tiễn và khai thác hiệu quả thông tin, dữ liệu; phát huy mạnh mẽ vai trò kết nối giữa nghị trường với cơ sở; nâng cao bản lĩnh, tính chuyên nghiệp và trách nhiệm trong hoạt động.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Hội đồng Dân tộc cần phát huy mạnh vai trò tham mưu chiến lược, không chỉ dừng ở thẩm tra, mà phải chủ động nghiên cứu, đề xuất, dẫn dắt chính sách; tăng cường khảo sát thực tiễn, kịp thời phát hiện và kiến nghị tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, nhất là ở khâu tổ chức thực hiện.

Hội đồng Dân tộc cần thực sự trở thành cầu nối giữa thực tiễn vùng đồng bào dân tộc thiểu số với quá trình xây dựng chính sách của Quốc hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý cần hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đại biểu Quốc hội là đại biểu là người dân tộc thiểu số; tăng cường cơ chế phối hợp giữa các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số với các cơ quan của Quốc hội, với Chính phủ và chính quyền địa phương.

Đại biểu phải chủ động kết nối thông tin hai chiều từ cơ sở đến nghị trường và ngược lại, bảo đảm các kiến nghị xuất phát từ thực tiễn vùng đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp thu, xử lý kịp thời và hiệu quả.

Mỗi ý kiến của đại biểu không chỉ dừng lại ở phát biểu, mà phải được theo dõi, đôn đốc và chuyển hóa thành kết quả cụ thể trong thực tiễn.

Các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số cần tiếp tục phát huy vai trò, giữ vững bản lĩnh chính trị, gắn bó chặt chẽ với nhân dân, mang tiếng nói từ bản làng vào nghị trường và theo đuổi đến cùng kết quả trong thực tiễn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Đảng, Nhà nước tin tưởng với tinh thần trách nhiệm cao và nỗ lực không ngừng, các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng vào phát triển đất nước và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trân trọng cảm ơn và nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo sâu sắc, toàn diện, có tính định hướng chiến lược của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh Quốc hội xác định rõ trọng tâm chỉ đạo và hành động: Quán triệt sâu sắc quan điểm phát triển bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau, yêu cầu các cơ quan của Quốc hội khẩn trương thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, bảo đảm mọi chính sách dân tộc phải hướng trực tiếp vào tạo sinh kế nâng cao đời sống nhân dân; khắc phục triệt để tình trạng chính sách ban hành đúng nhưng triển khai thực hiện hiệu quả thấp, chậm đi vào cuộc sống.

Đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp theo hướng thực chất, hiệu quả, yêu cầu đặt ra là chính sách phải rõ, phải trúng, phải khả thi và phải đo lường được kết quả. Siết chặt kỷ cương kỷ luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát, đổi mới phương thức giám sát.

Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, phát huy vai trò, nâng cao trách nhiệm của đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số, bám sát thực tiễn cuộc sống, phản ánh trung thực, kịp thời tâm tư nguyện vọng của cử tri và nhân dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn.