Thuốc lá và khói thuốc lá - "kẻ giết người" thầm lặng

Trong khói thuốc lá có khoảng 7000 chất độc hại có khả năng gây bệnh, trong đó có khoảng 60 chất có khả năng gây ung thư khác nhau như: hắc ín, carbon monoxide, Benzene, Nitrosamines…Với các thành phần độc tính trong khói thuốc, hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ của hơn 25 căn bệnh khác nhau.

Trên thế  giới có khoảng 1,1 tỷ người sử dụng thuốc lá, khoảng 5,8 nghìn tỷ điếu thuốc lá được hút năm 2014 và việc sử dụng thuốc lá vẫn còn gia tăng. Hàng năm thuốc lá giết chết 6 triệu người trên toàn thế giới, trong đó có hơn 5 triệu người chết do hút thuốc lá chủ động và hơn 600.000 người chết do hút thuốc lá thụ động. Sử dụng  thuốc lá là nguyên nhân của 25 căn bệnh, trong đó có những bệnh nguy hiểm như: Ung thư phổi, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính…

Theo tài liệu thống kê năm 2013, các quốc gia trên 10.000.000 nam giới từ 15 tuổi trở lên hút thuốc lá hàng ngày (đơn vị tính: triệu người):

                   264.0    TRUNG QUỐC
                  106.0    ẤN ĐỘ
                   50.6     INDONESIA
                   27.7     NGA
                   24.5     BANGLADESH
                   21.6     MỸ
                   18.9     NHẬT
                   17.2     PAKISTAN
                   14.2     VIỆT NAM
                   12.9     PILIPPINES
                   12.2     BRAZIL
                   10.6     THỔ NHĨ KỲ
                   10.1     AI CẬP                                                                (Theo vquit.vn@gmail.com)

Làm việc lâu năm tại khoa Nội Hô hấp - Bệnh viện TWQĐ 108, chứng kiến nhiều bệnh nhân đã và đang chịu biết bao tác hại từ thuốc lá, Bác sỹ Phạm Văn Luận chia sẻ:

- Thuốc lá là sản phẩm được sản xuất từ toàn bộ hoặc một phần nguyên liệu từ cây thuốc lá, được chế biến dưới dạng thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào hoặc các dạng khác;

- Đến năm nay, 2020, sau 6 năm thống kê, trên Thế giới có khoảng 1,3 tỷ người hút thuốc, dự báo con số này có thể tăng lên đến 1,6 tỷ người. Tại các nước thu nhập trung bình hoặc thấp, tỉ lệ sử dụng thuốc lá xu hướng gia tăng, ước tính khoảng 80%. Việt Nam là một trong 15 nước có số người hút thuốc lá cao nhất trên Thế giới. Mỗi năm, trên Thế giới, thuốc lá gây ra gần 6 triệu người chết và ước tính đến năm 2030, con số này là 8 triệu người. Hút thuốc lá là nguy cơ hàng đầu gây ra nhiều loại bệnh tật cũng như làm tăng tỉ lệ tử vong ở Việt Nam cũng như trên Thế giới. So với các nguy cơ khác, nguy cơ chết sớm do hút thuốc lá là rất cao. Một nửa người thường xuyên hút thuốc bị chết sớm, ước tính mất 15 - 20 năm tuổi thọ;

- Không chỉ gây ra tác hại ở người hút thuốc chủ động, đối với người hút thuốc thụ động, khói thuốc cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Người không hút thuốc lá nhưng thường xuyên phải tiếp xúc với khói thuốc do người xung quanh hút xả ra cũng mắc các bệnh giống như người hút thuốc. Những người này bao gồm: con cái, vợ hoặc chồng của người hút thuốc sống trong cùng một nhà hoặc những người cùng làm trong một môi trường có khói thuốc.

Cũng theo bác sỹ Luận:

- Trong khói thuốc lá có khoảng 7000 chất độc hại có khả năng gây bệnh, trong đó có khoảng 60 chất có khả năng gây ung thư khác nhau như: hắc ín, carbon monoxide, Benzene, Nitrosamines…Với các thành phần độc tính trong khói thuốc, hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ của hơn 25 căn bệnh khác nhau như: ung thư phổi, ung thư thanh quản, ung thư vòm họng, ung thư thực quản, dạ dày, bàng quang, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, một số bệnh tim mạch (vữa xơ động mạch, nhồi máu cơ tim, bệnh mạch vành) và đột quỵ não... Đối với bệnh lý hô hấp, khoảng 90% bệnh nhân ung thư phổi và 75% bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính có liên quan đến tiền sử hút thuốc;

- Nam giới hút thuốc hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, gây dị dạng tinh trùng, giảm lượng máu đến dương vật gây liệt dương. Phụ nữ mang thai hít phải khói thuốc thường xuyên trong quá tình mang thai có thể gây biến đổi sự phát triển của bào thai, dễ sảy thai, đẻ non hoặc sinh con nhẹ cân. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thường xuyên hít phải khói thuốc sẽ làm tăng tỉ lệ mắc các bệnh như viêm phế quản, viêm phổi, viêm tai giữa, làm giảm sự phát triển của phổi và tăng nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh;

- Bỏ thuốc lá mang lại lợi ích vô cùng to lớn không chỉ cho người hút thuốc chưa bị bệnh mà còn cả đối với bệnh nhân. Nguy cơ mắc các bệnh do sử dụng thuốc lá gây nên sẽ giảm đáng kể ngay từ khi ngừng không sử dụng thuốc. Đối với hầu hết những người bỏ thuốc sau 5 năm, nguy cơ bị các bệnh giảm gần bằng ở những người không hút thuốc. Đối với bệnh nhân, đặc biệt là các bệnh nhân ung thư phổi hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, nếu trong quá trình điều trị vẫn tiếp tục hút thuốc sẽ làm tăng nhanh mức độ trầm trọng của bệnh và giảm hiệu quả điều trị. Do đó, bỏ thuốc lá trong quá trình điều trị là hết sức quan trọng và cần thiết;

- Từ những nguy cơ gây bệnh của hút thuốc lá và lợi ích to lớn của việc bỏ thuốc lá kể cả khi chưa mắc bệnh và đang điều trị bệnh, mỗi người cần nêu cao ý thức để tự bảo vệ mình, bảo vệ những người thân yêu và cho cả cộng đồng, mang lại một môi trường không khói thuốc lá.

Thực hiện: Trung tá. ThS Nguyễn Đỗ Quân

Các tin khác

Xử phạt hàng loạt cơ sở thẩm mỹ, nha khoa, phòng khám vi phạm

Xử phạt hàng loạt cơ sở thẩm mỹ, nha khoa, phòng khám vi phạm

Chiều 9/11, Phòng Kiểm tra - Pháp chế Sở Y tế TP Hồ Chí Minh vừa ban hành danh sách xử phạt vi phạm hành chính đối với nhiều tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh (KCB) và kinh doanh dược trên địa bàn do mắc nhiều sai phạm...

Lâm Đồng: Ăn cá nóc, 14 người phải nhập viện

Lâm Đồng: Ăn cá nóc, 14 người phải nhập viện

Sau chuyến đi biển, một ngư dân (phường Phú Thủy, Lâm Đồng) đem 2 con cá nóc về nhà, chế biến cho gia đình và người thân ăn. Sau khi ăn, 14 người đã phải nhập viện, trong đó có một trường hợp rất nặng, hôn mê sâu, suy thận nặng và phải đặt nội khí quản…

Giảm gánh nặng bệnh tim mạch là yêu cầu cấp bách

Giảm gánh nặng bệnh tim mạch là yêu cầu cấp bách

Giáo sư Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Phân hội Tim mạch học Can thiệp Việt Nam cho biết, những tiến bộ được trao đổi tại hội nghị đều hướng đến một yêu cầu cấp bách: Giảm gánh nặng bệnh tim mạch. Những con số ấy nhắc chúng ta về trách nhiệm trong dự phòng và điều trị.

Đưa kỹ thuật y học hiện đại phục vụ nhân dân

Đưa kỹ thuật y học hiện đại phục vụ nhân dân

Các hoạt động hội chẩn, phẫu thuật có sự phối hợp của chuyên gia quốc tế mang ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao năng lực điều trị các bệnh lý cột sống phức tạp, từng bước giúp người bệnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có cơ hội tiếp cận các kỹ thuật y học hiện đại ngay tại địa phương.

Đồng Tháp phấn đấu sớm hoàn thành việc khám sức khỏe toàn dân

Đồng Tháp phấn đấu sớm hoàn thành việc khám sức khỏe toàn dân

Đồng Tháp có hơn 3,4 triệu người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, đạt 99,92% chỉ tiêu. Tỉnh đang rà soát, hoàn thiện số liệu, tổ chức khám cho những trường hợp còn lại, đồng thời đẩy mạnh cập nhật dữ liệu, tạo lập Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.

Khẩn trương đưa vào hoạt động Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình Trung ương Cần Thơ

Khẩn trương đưa vào hoạt động Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình Trung ương Cần Thơ

Ngày 5/11, Đoàn công tác Bộ Y tế do đồng chí Đỗ Xuân Tuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ về tiến độ triển khai và công tác chuẩn bị đưa công trình vào hoạt động Dự án Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình Trung ương Cần Thơ.

TP Hồ Chí Minh cấm cho thuê, mượn phòng mổ để phẫu thuật thẩm mỹ

TP Hồ Chí Minh cấm cho thuê, mượn phòng mổ để phẫu thuật thẩm mỹ

Trước những phản ánh về hoạt động phẫu thuật thẩm mỹ và các trường hợp tai biến y khoa, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh sẽ phối hợp Công an TP Hồ Chí Minh và các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

2 trường hợp tử vong do sốt xuất huyết ở Đồng Nai

2 trường hợp tử vong do sốt xuất huyết ở Đồng Nai

Ngày 3/11, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Đồng Nai cho biết, 2 trường hợp tại xã Thuận Lợi (TP Đồng Nai) đã tử vong do sốt xuất huyết, nâng tổng số ca tử vong do sốt xuất huyết trên toàn thành phố từ đầu năm 2026 đến nay lên 10 ca.

Người Việt đang ăn muối cao gấp 2 lần so với khuyến cáo

Người Việt đang ăn muối cao gấp 2 lần so với khuyến cáo

Theo Bộ Y tế, tỷ lệ người trưởng thành tăng huyết áp tại Việt Nam là 26,2%, trong đó, số người được phát hiện và kiểm soát huyết áp còn thấp. Ăn nhiều muối làm tăng huyết áp, qua đó làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đặc biệt là nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng

Quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng

Theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), từ sản xuất, chế biến, lưu thông đến khi có mặt trên bàn ăn, thực phẩm phải trải qua một chuỗi cung ứng với nhiều công đoạn. Chỉ một “mắt xích” không được kiểm soát tốt, nguy cơ mất an toàn có thể phát sinh và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.