Thuốc lá và khói thuốc lá - "kẻ giết người" thầm lặng

Trong khói thuốc lá có khoảng 7000 chất độc hại có khả năng gây bệnh, trong đó có khoảng 60 chất có khả năng gây ung thư khác nhau như: hắc ín, carbon monoxide, Benzene, Nitrosamines…Với các thành phần độc tính trong khói thuốc, hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ của hơn 25 căn bệnh khác nhau.

Trên thế  giới có khoảng 1,1 tỷ người sử dụng thuốc lá, khoảng 5,8 nghìn tỷ điếu thuốc lá được hút năm 2014 và việc sử dụng thuốc lá vẫn còn gia tăng. Hàng năm thuốc lá giết chết 6 triệu người trên toàn thế giới, trong đó có hơn 5 triệu người chết do hút thuốc lá chủ động và hơn 600.000 người chết do hút thuốc lá thụ động. Sử dụng  thuốc lá là nguyên nhân của 25 căn bệnh, trong đó có những bệnh nguy hiểm như: Ung thư phổi, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính…

Theo tài liệu thống kê năm 2013, các quốc gia trên 10.000.000 nam giới từ 15 tuổi trở lên hút thuốc lá hàng ngày (đơn vị tính: triệu người):

                   264.0    TRUNG QUỐC
                  106.0    ẤN ĐỘ
                   50.6     INDONESIA
                   27.7     NGA
                   24.5     BANGLADESH
                   21.6     MỸ
                   18.9     NHẬT
                   17.2     PAKISTAN
                   14.2     VIT NAM
                   12.9     PILIPPINES
                   12.2     BRAZIL
                   10.6     THỔ NHĨ KỲ
                   10.1     AI CẬP                                                                (Theo vquit.vn@gmail.com)

Làm việc lâu năm tại khoa Nội Hô hấp - Bệnh viện TWQĐ 108, chứng kiến nhiều bệnh nhân đã và đang chịu biết bao tác hại từ thuốc lá, Bác sỹ Phạm Văn Luận chia sẻ:

- Thuốc lá là sản phẩm được sản xuất từ toàn bộ hoặc một phần nguyên liệu từ cây thuốc lá, được chế biến dưới dạng thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào hoặc các dạng khác;

- Đến năm nay, 2020, sau 6 năm thống kê, trên Thế giới có khoảng 1,3 tỷ người hút thuốc, dự báo con số này có thể tăng lên đến 1,6 tỷ người. Tại các nước thu nhập trung bình hoặc thấp, tỉ lệ sử dụng thuốc lá xu hướng gia tăng, ước tính khoảng 80%. Việt Nam là một trong 15 nước có số người hút thuốc lá cao nhất trên Thế giới. Mỗi năm, trên Thế giới, thuốc lá gây ra gần 6 triệu người chết và ước tính đến năm 2030, con số này là 8 triệu người. Hút thuốc lá là nguy cơ hàng đầu gây ra nhiều loại bệnh tật cũng như làm tăng tỉ lệ tử vong ở Việt Nam cũng như trên Thế giới. So với các nguy cơ khác, nguy cơ chết sớm do hút thuốc lá là rất cao. Một nửa người thường xuyên hút thuốc bị chết sớm, ước tính mất 15 - 20 năm tuổi thọ;

- Không chỉ gây ra tác hại ở người hút thuốc chủ động, đối với người hút thuốc thụ động, khói thuốc cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Người không hút thuốc lá nhưng thường xuyên phải tiếp xúc với khói thuốc do người xung quanh hút xả ra cũng mắc các bệnh giống như người hút thuốc. Những người này bao gồm: con cái, vợ hoặc chồng của người hút thuốc sống trong cùng một nhà hoặc những người cùng làm trong một môi trường có khói thuốc.

Cũng theo bác sỹ Luận:

- Trong khói thuốc lá có khoảng 7000 chất độc hại có khả năng gây bệnh, trong đó có khoảng 60 chất có khả năng gây ung thư khác nhau như: hắc ín, carbon monoxide, Benzene, Nitrosamines…Với các thành phần độc tính trong khói thuốc, hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ của hơn 25 căn bệnh khác nhau như: ung thư phổi, ung thư thanh quản, ung thư vòm họng, ung thư thực quản, dạ dày, bàng quang, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, một số bệnh tim mạch (vữa xơ động mạch, nhồi máu cơ tim, bệnh mạch vành) và đột quỵ não... Đối với bệnh lý hô hấp, khoảng 90% bệnh nhân ung thư phổi và 75% bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính có liên quan đến tiền sử hút thuốc;

- Nam giới hút thuốc hoặc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc làm giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, gây dị dạng tinh trùng, giảm lượng máu đến dương vật gây liệt dương. Phụ nữ mang thai hít phải khói thuốc thường xuyên trong quá tình mang thai có thể gây biến đổi sự phát triển của bào thai, dễ sảy thai, đẻ non hoặc sinh con nhẹ cân. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thường xuyên hít phải khói thuốc sẽ làm tăng tỉ lệ mắc các bệnh như viêm phế quản, viêm phổi, viêm tai giữa, làm giảm sự phát triển của phổi và tăng nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh;

- Bỏ thuốc lá mang lại lợi ích vô cùng to lớn không chỉ cho người hút thuốc chưa bị bệnh mà còn cả đối với bệnh nhân. Nguy cơ mắc các bệnh do sử dụng thuốc lá gây nên sẽ giảm đáng kể ngay từ khi ngừng không sử dụng thuốc. Đối với hầu hết những người bỏ thuốc sau 5 năm, nguy cơ bị các bệnh giảm gần bằng ở những người không hút thuốc. Đối với bệnh nhân, đặc biệt là các bệnh nhân ung thư phổi hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, nếu trong quá trình điều trị vẫn tiếp tục hút thuốc sẽ làm tăng nhanh mức độ trầm trọng của bệnh và giảm hiệu quả điều trị. Do đó, bỏ thuốc lá trong quá trình điều trị là hết sức quan trọng và cần thiết;

- Từ những nguy cơ gây bệnh của hút thuốc lá và lợi ích to lớn của việc bỏ thuốc lá kể cả khi chưa mắc bệnh và đang điều trị bệnh, mỗi người cần nêu cao ý thức để tự bảo vệ mình, bảo vệ những người thân yêu và cho cả cộng đồng, mang lại một môi trường không khói thuốc lá.

Thực hiện: Trung tá. ThS Nguyễn Đỗ Quân

Các tin khác

Bệnh viện 199 kết nối tri thức, nâng cao chất lượng điều trị

Bệnh viện 199 kết nối tri thức, nâng cao chất lượng điều trị

Bệnh viện 199 (Bộ Công an) tổ chức Hội thảo khoa học thường niên năm 2026 với chủ đề "Nội khoa 4.0 – Kết nối tri thức, nâng tầm điều trị", quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước, cập nhật những tiến bộ mới của y học hiện đại, thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số vào khám, chữa bệnh.

Bộ Y tế chưa cấp phép cho sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc

Bộ Y tế chưa cấp phép cho sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc

Sở Y tế Hà Nội khẳng định, đến nay, Bộ Y tế chưa cấp phép cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc nào tại Việt Nam thực hiện phương pháp tế bào gốc hay cung cấp sản phẩm làm đẹp từ tế bào gốc người như các thông tin quảng cáo.

Cuộc tìm kiếm và vá lại những "trái tim lỗi"

Cuộc tìm kiếm và vá lại những "trái tim lỗi"

Nhiều trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh tại Việt Nam không gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khoẻ, cho đến một ngày bác sĩ tìm ra bệnh. Nhận diện sớm là "chìa khóa vàng", nhưng làm sao để chiếc chìa khóa ấy đến tay những gia đình nghèo ở vùng nông thôn, xa xôi, nơi điều kiện y tế còn thiếu thốn?

Hà Nội kiểm tra bút tiêm giảm cân bán trên các nền tảng mạng xã hội

Hà Nội kiểm tra bút tiêm giảm cân bán trên các nền tảng mạng xã hội

Sở Y tế Hà Nội đề nghị phối hợp kiểm tra, xác minh về tình trạng lợi dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các nền tảng trực tuyến để quảng cáo, kinh doanh bút tiêm giảm cân không rõ nguồn gốc, xuất xứ, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Cá nóc: Món ngon hay canh bạc với tử thần?

Cá nóc: Món ngon hay canh bạc với tử thần?

Trên các sạp cá ở nhiều làng biển Quảng Trị, cá nóc vẫn được bày bán. Người bán thoăn thoắt cắt đầu, lột da, bỏ nội tạng; người mua xách về chế biến như một món ăn quen thuộc. Điều đáng nói, tất cả đều biết đây là loài cá có thể gây ngộ độc đến chết người. Dù nhiều vụ ngộ độc nghiêm trọng liên tiếp xảy ra, dù ngành y tế nhiều năm khuyến cáo không sử dụng dưới mọi hình thức, tập quán ăn cá nóc vẫn tồn tại dai dẳng.

Bác sĩ Bệnh viện Tâm Anh mổ ung thư bằng hai “siêu” robot phối hợp

Bác sĩ Bệnh viện Tâm Anh mổ ung thư bằng hai “siêu” robot phối hợp

Kỹ thuật cao cấp hàng đầu Dual Console được thực hiện lần đầu tiên tại Việt Nam, bởi 2 chuyên gia Tiết niệu, cùng điều khiển “siêu robot” Da Vinci Xi (Mỹ) phẫu thuật ca ung thư tuyến tiền liệt phức tạp chỉ trong khoảng 40 phút, tăng độ an toàn và hiệu quả điều trị lên rất cao.

Tỷ lệ thuốc giả phát hiện tại Việt Nam dưới 0,1%

Tỷ lệ thuốc giả phát hiện tại Việt Nam dưới 0,1%

Theo Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), tỷ lệ thuốc không đạt chất lượng do hệ thống kiểm tra nhà nước thực hiện từ đầu năm đến nay vẫn duy ở mức thấp dưới 1%; tỷ lệ thuốc giả tính trên số mẫu lấy kiểm tra dưới 0,1%.

Tôn vinh những thanh niên khuyết tật vươn lên trong cuộc sống

Tôn vinh những thanh niên khuyết tật vươn lên trong cuộc sống

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, bên cạnh việc tôn vinh các tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, chương trình "Toả sáng Nghị lực Việt" sẽ triển khai các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp, tham gia dự án, chuyển đổi số, lan tỏa những câu chuyện truyền cảm hứng đến cộng đồng.

Đề xuất nâng tuổi người hiến tạng cho sống lên 25 tuổi

Đề xuất nâng tuổi người hiến tạng cho sống lên 25 tuổi

Theo đại diện Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, dự thảo sửa đổi Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác đã đề xuất nâng độ tuổi người hiến tạng không cùng huyết thống lên 25 tuổi nhằm ngăn chặn tình trạng buôn bán nội tạng trái phép.

Vinmec phẫu thuật hai chiều bằng robot cách xa 1.700 km

Vinmec phẫu thuật hai chiều bằng robot cách xa 1.700 km

Ngày 3/8, Sở Y tế Hà Nội và Sở Y tế Cần Thơ phối hợp cùng Hệ thống Y tế Vinmec công bố triển khai thành công ca phẫu thuật robot hai chiều từ xa đầu tiên tại Việt Nam, đặt nền móng cho mạng lưới “ngoại khoa không khoảng cách” và mở ra bước ngoặt mang tính cách mạng cho y tế nước nhà.

Cụ ông nguy kịch do vi khuẩn đường ruột và giun lươn

Cụ ông nguy kịch do vi khuẩn đường ruột và giun lươn

Tưởng mắc viêm màng não, cụ ông 72 tuổi nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Nhưng khi lên tuyến trên, kết quả xét nghiệm lại cho thấy, vi khuẩn E.coli vốn chỉ cư trú trong đường tiêu hóa, lại bất ngờ xuất hiện trong dịch não tủy của cụ ông.