Thực hư về câu phát ngôn gây “bão” của Tổng thống Iran

"Xóa sổ Israel khỏi bản đồ thế giới" (wipe Israel off of the map), hay "Xóa sổ Israel khỏi bề mặt trái đất" (eradicate Israel off the face of the earth) là 2 cách nói phổ biến nhất được các tổng thống và quan chức ngoại giao, nghị sĩ Mỹ cũng như một số nước lặp đi lặp lại nhiều lần trong các phát biểu chống Iran và được báo chí trích dẫn nhiệt tình.

Tuy nhiên, một số chuyên gia về ngôn ngữ Ba Tư ở Mỹ đã phát hiện sự thật là Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad không phát biểu như vậy.

Sau khi nghe các phát biểu của nữ nghị sĩ - ứng cử viên Tổng thống Mỹ đảng Cộng hòa Michele Bachmann (ngày 19/9/2011) và Tổng thống Barack Obama (ngày 21/9/2011), trong đó nói rằng Iran "đe dọa xóa Israel khỏi bản đồ thế giới", các chuyên gia cho rằng những phát biểu này hoàn toàn không đúng sự thật, có thể là do phiên dịch sai. Vậy sự thật câu nói của Tổng thống Iran lúc đầu được diễn giải ra sao?

"Bão" chính trị quanh câu nói của Tổng thống Iran bắt đầu bùng phát cách đây khoảng 6 năm. Trong số ra ngày 27/5/2005, tờ New York Times đã đăng bài viết nhan đề "Người Iran nói hãy gạt Israel khỏi bản đồ'" (Wipe Israel off the map Iranian says) của phóng viên Nazila Fathi, lúc ấy là phóng viên thường trú của tờ báo tại Tehran .

Mấu chốt vấn đề là nội dung bài báo đã quy cho câu nói ấy là của Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad được trích dẫn bởi Hãng thông tấn Sinh viên Iran (ISNA). Và bài báo đã châm ngòi cho một làn sóng giận dữ lan khắp nước Mỹ, Israel và các đồng minh. Tổng thống Mỹ khi đó là George W. Bush và một số nguyên thủ đồng minh đã lên án ông Ahmadinejad vì phát biểu này.

Sự thật là Tổng thống Ahmadinejad chỉ dẫn lại phát biểu của lãnh tụ tối cao của Cách mạng Hồi giáo Iran, Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini, nhưng chi tiết này đã bị những kẻ chống Iran cố tình bỏ qua và làm lớn chuyện quanh nội dung câu nói và gán nó cho ông Ahmadinejad (một chính khách Iran đương nhiệm, người có thái độ chống Israel rất rõ ràng) nhằm kích động làn sóng chống Iran, tạo lý do để Israel có thể phát động một chiến dịch quân sự chống Iran.

Đài tưởng niệm ở Teheran của Iran.
Đài tưởng niệm ở Teheran của Iran.

Sau đó, các chuyên gia như Juan Cole của Đại học Michigan và Arash Norouzi của Dự án Mossadeh đã vạch rõ sự thật câu phát biểu bằng tiếng Ba Tư (Persian) đã "không hề nói rằng Israel nên bị xóa khỏi bản đồ", mà nói rằng Nhà nước Israel "sẽ sụp đổ".

Phát biểu với báo chí đầu tháng 10/2011, Giáo sư Cole nói rằng vào thập niên 80 thế kỷ trước, Đại giáo chủ Khomeini đã có một bài phát biểu trước đám đông tín đồ, trong đó có câu (bằng tiếng Ba Tư) "Een rezhim-i eshghalgar-i Quds bayad az sahneh-i ruzgar mahv shaved", có nghĩa là "Chế độ chiếm đóng này tại Jerusalem phải biến mất khỏi sân khấu thời gian".

Câu nói này đã bị một tay "phiên dịch" vô danh nào đó chuyển thành " Israel phải bị xóa khỏi bề mặt bản đồ". Khi Tổng thống Ahmadinejad trích dẫn lại phát biểu của Đại giáo chủ Khomeini, ông vẫn giữ nguyên văn mà không hề thêm bớt chữ nào.

Tuy nhiên, Hãng thông tấn ISNA đã dựa vào bản phiên dịch sai nói trên và còn tung lên trang tin điện tử, sau đó Ban biên tập của trang thông tin điện tử (Website) của Tổng thống Ahmadinejad lại trích dẫn theo bản dịch này, thành ra mọi người hiểu rằng Tổng thống Ahmadinejad đòi "xóa Israel khỏi bản đồ". Vấn đề không dừng lại đó. Các cơ quan chính quyền của Iran còn sử dụng bản dịch tiếng Anh làm câu tuyên truyền bằng ngoại ngữ trên các tấm pa-nô và băng-rôn tuyên truyền khắp nước.

Năm 2000, người kế vị chức lãnh tụ tối cao là Đại giáo chủ Khamenei nói rằng "Lập trường của Iran, vốn đã được thể hiện bởi Imam (Khomeini) và đã được khẳng định lại nhiều lần, là khối u ung thư có tên gọi là Israel phải bị nhổ ra khỏi khu vực". Đại giáo chủ Khamenei nói thêm rằng "người Palestine tị nạn phải được trở về quê hương, và những người Thiên Chúa giáo, Do Thái giáo và Hồi giáo có thể chọn cho mình một chính phủ".

Karim Sadjadpour, một chuyên gia về Iran tại Viện Hòa bình quốc tế Carnegie, đã phân tích các phát biểu của Đại giáo chủ Khamenei và đưa ra kết luận rằng mục tiêu nhất quán của Đại giáo chủ không phải là dùng vũ lực quân sự để hủy diệt Nhà nước Do Thái mà là "đánh bại lý tưởng của chủ nghĩa Zion và làm tan rã Nhà nước Israel thông qua một trưng cầu ý kiến rộng rãi". Còn người Israel thì hiểu một cách ngắn gọn là "hủy diệt Nhà nước Do Thái".

Do khẩu khí và quan điểm cứng rắn của Tổng thống Ahmadinejad, cộng với chính sách chống Israel triệt để của Iran, Mỹ và các đồng minh phương Tây đã không ngần ngại trích dẫn câu nói "xóa sổ Israel khỏi bản đồ", vừa ngắn gọn vừa dễ nhớ, nhằm phục vụ mục đích công kích Iran

Tiểu Bảo (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.